ویروسی که در سلول‌ها نفوذ می‌کند

ویروس ایدز از خانواده رترو ویروس است و خواص ژنتیک آن در زنجیر RNA وجود دارد. تاکنون 2 نوع از این ویروس شناخته شده است:

1 ـ نوعی HIV که بیشتر در کشور‌های صنعتی دیده می‌شود.

2 ـ HIV‌ که عمدتا در آفریقا گسترده است و از لحاظ بیماریزایی ضعیف‌تر از نوع یک محسوب می‌شود. البته مشابهت ژنتیک این دوگونه محدود است و HIV نوع دوم مشابهت ژنتیکی بیشتری با ویروس SIV که در میمون‌ها دیده می‌شود دارد.

در میکروسکوپ الکترونی این ویروس به شکل دوازده وجهی با خارهای سطحی متعدد دیده می‌شود که دارای دوپوشش پروتئینی و اصلی ورای غشایی است. ویریون از سطح سلول‌های آلوده جوانه می‌زند و به محیط بیرون آزاد می‌شود. به همین علت است که ویروس HIV به صورت مداوم پوشش خود را عوض می‌کند و هنگام جوانه زدن از غشای سلول میزبان انواع متفاوتی پروتئین و گلیکو پروتئین جدا می‌کند که ترکیب آنها منحصربه‌فرد است. در شکل شماتیک از ویروس، به‌طور واضح لایه‌ها و هسته ویروس قابل مشاهده است و 2 قطعه RNA به صورت جدا از هم در مرکز ویروس مستقر هستند. این ویروس‌ها حاوی آنزیم ریورس ترانس کریپتاز معکوس هستند و به کمک همین آنزیم است که پس از ورود به داخل سلول می‌توانند از روی RNA ژنوم دورشت‌های DNA را سنتز کنند. پس از این مرحله DNA سنتز شده به هسته سلول میزبان رفته و توسط آنزیم‌های خود در DNA سلول میزبان رخنه و سیستم همانندسازی‌کننده میزبان را وادار به همانندسازی از ژنوم خود می‌کند. در مراحل بعدی بشدت زیاد اجزای ویروس HIV بسرعت سنتز می‌شود وبا پدیده جوانه زدن از سلول میزبان سبب آسیب‌های جدی به غشای سلول میزبان و در نهایت سلول لیز می‌شود. از آنجا که سلول‌های میزبان ویروس گلبول‌های سفید هستند، این سلول‌ها کاهش پیدا می‌کنند و در نتیجه در مواجهه با یک بیماری عفونی، بدن نمی‌تواند از خود دفاع کند؛ به‌طوری که حتی بر اثر یک سرماخوردگی ساده احتمال مرگ وجود دارد.