ورزش؛ راه مقابله با کمر درد

دکتر یوسف کریمی، متخصص و جراح مغز و اعصاب در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره بیماری دیسک کمر چنین توضیح می‌دهد: دیسک کمر یک بیماری دردناک است؛ اما جزو مورد اورژانسی به حساب نمی‌آید. به این معنی که خطری جان بیمار را تهدید نمی‌کند و تنها مشکلی که دارد، دردی است که فرد احساس خواهد کرد.

وی با اشاره به این‌که این درد به 2 صورت بروز می‌کند، می‌افزاید: یک مورد درد در ناحیه کمر و در منطقه‌ای است که دیسک کمر به مهره فشار وارد می‌کند؛ اما وقتی دیسک روی عصب سیاتیک فشار وارد می‌کند، موجب بروز دردی می‌شود که تا پا هم انتشار پیدا می‌کند و به آن درد رادیکولار می‌گویند.

به گفته این پزشک متخصص، بیمارانی که درد رادیکولار دارند، به دلیل شدت درد، کمتر متوجه درد کمر می‌شوند.

خیلی از افراد به محض این‌که دردی خفیف در ناحیه کمر احساس می‌کنند، نگران می‌شوند و تصور می‌کنند به دیسک کمر مبتلا شده‌اند. اما باید بدانید هر دردی دیسک کمر نیست و نباید این دو را با هم اشتباه گرفت.

دکتر کریمی در این‌باره توضیح می‌دهد: اصطلاح اشتباهی میان مردم رایج است که می‌گویند سیاتیک دارند! در حالی که سیاتیک، عصبی معمولی است که در بدن همه افراد وجود دارد. مسیر این عصب نیز مشخص است و درد دیسک کمر معمولا در این مسیر ایجاد می‌شود. فشار آمدن روی این عصب چه به صورت دیسک کمر و چه به شکل‌های دیگر مانند وجود توده‌ یا استخوانی که به آن فشار وارد می‌کند، می‌تواند سبب بروز دردی شود که از ناحیه باسن شروع شده، در پشت ران احساس می‌شود و به کف پا می‌رسد.

به گفته وی، این مسیر مشخص است و زمانی که فشار روی عصب نباشد، معمولا بیماران مشکل و شکایت چندانی نخواهند داشت.

افرادی که با این مشکل مواجه می‌شوند، معمولا نگران ناتوانی و بروز مشکلاتی جدی‌تر از درد هستند و این سوال همیشه وجود دارد که آیا این بیماری می‌تواند باعث شود نتوانیم مانند گذشته کارهای معمول روزانه را انجام دهیم؟

دکتر کریمی در این زمینه خاطرنشان می‌کند: زمانی که درد بسیار شدید باشد، تقریبا می‌تواند مانع انجام دادن فعالیت‌های روزانه شود.

دکتر کریمی با اشاره به این نکته که هنوز به طور دقیق مشخص نیست چرا فردی به این بیماری مبتلا می‌شود، می‌گوید: متاسفانه علت دقیق بروز این مشکل مشخص نیست، ولی تا امروز مشخص شده با افزایش سن، احتمال بیرون زدگی دیسک بیشتر می‌شود. البته پس از 50 سالگی هم معمولاً این مشکل وجود ندارد و بیشتر میان افرادی در سنین 25 تا 50 سال مشاهده می‌شود.

به گفته این پزشک متخصص، زمانی که لیگامان‌های اطراف دیسک کمر بر اثر افزایش سن، فشارهای شغلی یا فشار ناشی از بلند کردن اجسام سنگین، نشست و برخاست غیراصولی مانندآن ضعیف می‌شود، احتمال بیرون زدن دیسک وجود دارد.

وی می‌افزاید: هنوز دقیقا نمی‌دانیم به چه دلیل بدن برخی افراد دچار تغییراتی می‌شود که براحتی لیگامان‌های بدن آنها پاره و ضعیف می‌شود. به همین دلیل به نظر می‌رسد برخی افراد مستعد ابتلا به این بیماری هستند و در 60 تا 65 درصد موارد نیز ارتباط ژنتیکی مشاهده شده است.

به گفته دکتر کریمی، به دلیل این‌که هنوز مشخص نیست چرا برخی افراد به این بیماری مبتلا می‌شوند، روش‌های پیشگیری از بروز بیماری هم نمی‌تواند خیلی دقیق باشد.

وی با اشاره به نتایجی که تاکنون برای بهبود شرایط به دست آمده است، می‌گوید: الیاف لیگامانی با ورزش تقویت می‌شود . همچنین با دقت در فشارهایی که به ناحیه کمر وارد می‌شود، می‌توان از فشار غیرمعمول به لیگامان‌ها کم کرد؛ اما هنوز کار علمی در این‌باره صورت نگرفته است.

دکتر کریمی می‌افزاید: هر قدر افراد ورزش‌هایی انجام دهند که عضلات فیله کمر قوی‌تر باشد، فشار وارد بر لیگامان‌های کمری کمتر می‌شود.

این پزشک متخصص با اشاره به بیمارانی که به محض تشخیص بیماری فکر می‌کنند باید دائم بخوابند می‌گوید: هیچ کس نباید به دلیل ابتلا به دیسک کمر ساده بستری شود و مدت‌ها در بستر بخوابد؛ باید بدانیم با این کار عضلات لاغرتر و ضعیف‌تر می‌شود. بنابراین توصیه می‌شود حتماً فرد زیر نظر پزشک به ورزش بپردازد.

به گفته دکتر کریمی، در این شرایط ورزش‌های مختلفی را می‌توان انتخاب کرد، اما چون بخشی از این افراد چاق هستند یا اضافه وزن دارند، ممکن است به کمر آنها فشار وارد شود.

وی می‌افزاید: ورزش برای افرادی که چاق هستند و اضافه وزن دارند ممکن است صدماتی در پی داشته باشد، به همین دلیل توصیه می‌کنیم به استخر بروند؛ چون غوطه‌ور شدن در آب باعث می‌شود فشار کمتری به کمر، زانوها و قسمت‌هایی که وزن را تحمل می‌کند وارد شود؛ اما اگر بیمار اضافه وزن نداشته باشد، هیچ تفاوتی ندارد ورزش در آب باشد یا خارج از آب.

دکتر کریمی با اشاره به این که این بیماران نسبت به عصبانیت حساس هستند، تاکید می‌کنند: افرادی که دیسک کمر دارند اگر عصبانی شوند، درد به مراتب شدیدتری را تحمل خواهند کرد و به همین دلیل توصیه می‌شود از عصبانیت اجتناب کنند.

دکتر کریمی درباره روش‌های درمانی دیسک کمر توضیح می‌دهد: با استفاده از دارو، درد این بیماران را تسکین می‌دهیم تا پس از آن بتوانیم با روش‌های غیردارویی مانند ورزش و استراحت دادن به کمر در ترمیم مشکل کمک کنیم.

به گفته وی، براساس شدت درد بیمار از داروهای مختلفی استفاده می‌شود تا درد کاهش پیدا کند.

این پزشک متخصص با تاکید بر این نکته که جراحی فقط در مواردی توصیه می‌شود که فرد نتواند به زندگی معمولش ادامه دهد، یادآور می‌شود: با توجه به تحمل درد، میزان کار فرد و دور شدن وی از کار و زندگی فعال اجتماعی، می‌توان درباره انجام عمل جراحی تصمیم‌گیری کرد، اما مهم‌ترین دلیل روی آوردن به عمل جراحی، مشاهده اختلال عصبی در بیمار است.بنابراین زمانی که بیمار اختلال عصبی داشته باشد، انجام عمل جراحی لازم می‌شود.