وقتی جی.پی.اس پایش را در کفش آلزایمر می‌کند

کفش‌هایی که ردپا و مسیر گذر صاحبش را لو می‌دهد، اگر مقبول هیچ‌کسی نیفتد، مسلما نزد آدم‌های فراموشکار و بخصوص بیماران آلزایمری و اطرافیانشان که همواره دغدغه راه افتادن و گم شدن عزیزان سالمندشان را دارند، طرفداران زیادی پیدا خواهد کرد. جریان از این قرار است که نخستین محموله کفش‌های موقعیت‌یاب یا شاید هم موقعیت‌یاب‌های کفشی روانه بازار شده و بزودی به قیمت جفتی حدود 300 دلار فروخته خواهد شد، اما این کفش‌های به ظاهر عادی امکان راه‌اندازی یک دستگاه مکان‌یابی را به سالمندان راه گم کرده و پریشان حواسی که از بیماری آلزایمر رنج می‌برند، هدیه خواهد کرد.

محققان حوزه خدمات انسانی و سلامت که طرف مشورت این پروژه قرار داشته‌اند، معتقدند این کفش‌ها می‌توانند امنیت جانی و روانی سالخوردگان را تأمین کنند و از وقوع پیشامدهای دردسرساز و پر خرجی که غالبا مایه شرمندگی و پریشانی خاطر اطرافیانشان می‌شود، جلوگیری کند. این موضوع بخصوص برای افرادی که در مراحل اولیه آلزایمر و بیشترین احتمال خطر قرار دارند، حائز اهمیت است. این دسته از بیماران آلزایمری که هنوز در منزل زندگی می‌کنند، ممکن است دچار اشتباه و سر درگمی‌شوند و خارج شدن آنها از منزل برای یک پیاده‌روی ساده ممکن است به روزها آوارگی و گم‌شدن آنها منجر شود.

تحقیقات نشان می‌دهد تنها در کشور آمریکا بیشتر از 5 میلیون مبتلا به آلزایمر وجود دارد و پیش‌بینی می‌شود طی سال‌های آینده این تعداد به چهار برابر نیز برسد. این آمار در‌حالی است که 60 درصد از مبتلایان تجربه سرگردانی و گم ‌شدن را داشته‌اند. نیمی‌ از گمشدگانی که ظرف 24 ساعت پیدا نمی‌شوند، ممکن است به واسطه از دست دادن آب بدن و بی‌پناه ماندن یا آسیب‌دیدگی فوت شوند.

البته دستگاه‌های دیگری نظیر دستبندها یا گردنبندها نیز می‌توانند خدمات مشابهی ‌ ارائه کنند، ولی این قبیل وسایل غالبا از سوی سالخوردگان رد می‌شود. دلیل اصلی این ممانعت ناشی از سوءظن شدیدی است که این‌گونه بیماران به آن مبتلا می‌شوند. این بیماران چیزی را که نشناسند، قبول نمی‌کنند و اگر دستگاه ردیاب یک ساعت مچی باشد، ولی ساعت مچی خودشان نباشد آن را به دست نمی‌بندند. بنابراین چاره‌ای جز مخفی کردن این ادوات در وسایل همراه آلزایمری‌ها باقی نمی‌ماند که نمونه جالبش سامانه جی.پی.اس تعبیه شده در پاشنه همین کفش‌های پیاده‌روی ظاهرا معمولی است. این دستگاه به اعضای خانواده یا پرستاران امکان مراقبت ویژه‌ای از فرد استفاده کننده کفش را می‌دهد. می‌توان با راه‌اندازی نوعی حصار مجازی در این سامانه شرایطی را به وجود آورد که در صورت دور شدن و سرگردانی شخص بیمار از ناحیه‌ای معین، به اطرافیان اعلام‌خطر شود.

ابتکار عمل تولید سامانه‌های جی.پی.اس ارزان قیمت در قالب کفش‌هایی که می‌توانند فشارهای فراوان جسمانی و روحی تحمیل شده بر قربانیان آلزایمر را کاهش داده و سالمندان را به جاده تحرک و نشاط بازگرداند، در حالی با استقبال بازار روبه‌رو خواهد شد که هزینه جهانی سرسام‌آور 604 میلیارد دلاری بیماری زوال عقل و تبعات آن می‌رود که به یک چالش مالی خطیر جهانی بدل شود.

GPSDAILY / مترجم: مهریار میرنیا