پارکبان‌ها؛ گر‌ه‌گشا یا مشکل‌ساز

حالا 5 سال از حضورشان در خیابان‌های شهرمان می‌گذرد اما حرف و حدیث‌ها درباره آنها هر روز بیشتر می‌شود، آنها آمده بودند تا مشکل‌گشا شوند اما انگار حالا خودشان مشکل‌ساز شده‌اند. نارضایتی‌ها از عملکرد برخی پارکبان‌ها در سطح شهر و مطالبه مبالغی که معلوم نیست واقعا بر چه مبنای قانونی انجام می‌شود درحالی همچنان ادامه دارد که از گوشه و کنار مشاهدات شهروندان از چشمه‌های جدید تخلفات برخی از پارکبان‌ها در سطح شهر حکایت می‌کند؛ موضوعی که آینده فعالیت پارکبان‌ها در شهر را با اما و اگرهای بسیاری مواجه کرده است.

گلایه‌های شهروندان از عملکرد پارکبان‌ها تمامی ندارد، آنها معتقدند سیستم پرداخت پول در ازای استفاده از محل پارک از قانون خاصی تبعیت نمی‌کند؛ به طور مثال هم‌اکنون چه شما بخواهید چند دقیقه برای انجام کار ضروری در یک محل توقف کنید و چه قصد داشته باشید چند ساعت خودرویتان را در آن محل پارک کنید، هیچ تفاوتی در پرداخت مبلغ بین این دو حالت وجود ندارد. چرا که در قبض پارکبان‌ها مدت زمان 30 دقیقه یا کمتر اصلا لحاظ نشده است و شما باید برای حتی چند دقیقه توقف مبلغی را بپردازید. از سوی دیگر در بیشتر موارد پولی که پارکبان‌ها از شهروندان در ازای مدت زمان توقف می‌گیرند خیلی زیادتر از مبلغ واقعی آن است، پاسخ اکثر پارکبان‌ها در مقابل اعتراض شهروندان به این موضوع هم جالب است؛ آنها می‌گویند ممکن است مدت توقف بیشتر از آنچه شهروند اعلام کرده طول بکشد و اگر کمتر از این بود می‌توانند هنگام بازگشت مابقی مبلغ را از پارکبان دریافت کنند. اما موضوع جالبی که شهروندان به آن اشاره می‌کنند این است که در اکثر موارد وقتی آنها زودتر از موعد مقرر یا سر موقع به محل پارک خودروی خود باز می‌گردند دیگر پارکبان مورد نظر را در آن محدوده پیدا نمی‌کنند تا بتوانند باقیمانده مبلغ پرداختی را از وی بگیرند!

پیشنهاد توقف دوبله به شهروندانی که به دلیل ضروری بودن کارشان حاضرند به هر قیمتی در محل مورد نظر پارک کنند و دریافت مبلغ گاه تا 2 برابر در مقابل این لطف، نمونه جدیدی از تخلفات برخی پارکبان‌هاست. شهروندی که خود این موضوع را از نزدیک تجربه کرده است، می‌گوید: چندی پیش در حوالی یکی از خیابان‌های اطراف میدان ونک به دنبال جایی برای پارک خودرو می‌گشتم اما با وجود دو بار بالا و پایین کردن خیابان حتی یک جای پارک هم پیدا نکردم. درحالی که کاملا ناامید شده بودم صدای سوت پارکبان مرا به خود آورد که با اشاره محلی را برای پارک خودرو نشانم می‌داد. ابتدا فکر کردم یکی از خودروها قرار است از پارک خارج شود اما تصورم کاملا اشتباه بود چون پارکبان از من خواست خودرو را به صورت دوبله در محل پارک کنم. پارکبان جوان در پاسخ به نگرانی من از جریمه شدن به دلیل پارک دوبله گفت: نگران نباش! ماشینت را جایی که می‌گویم پارک کن و برو و فقط شماره موبایلت را بده تا به محض خالی شدن یک جای پارک با تو تماس بگیرم تا بیایی و جای پارک خودرو را تغییر بدهی. اما این پایان ماجرا نبود چراکه این شهروند می‌گوید: پارکبان در ازای این توقف 2000 تومان از وی گرفته و در مقابل اعتراض این شهروند نیز گفته که قیمت توقف دوبله فرق می‌کند!

مشاهدات شهروندان از گوشه و کنار شهر حکایت از این موضوع دارد که برخی از پارکبان‌ها به صورت تلفنی برای ساعت معینی برای شهروندان جای پارک رزرو می‌کنند و البته این شهروندان نیز این لطف پارکبان را بی‌پاسخ نمی‌گذارند.

گزارش تخلف جدید برخی پارکبان‌ها خیلی زود به گوش مسوولان راهنمایی و رانندگی می‌رسد و رئیس‌پلیس راهنمایی و رانندگی در اتمام‌حجتی با پارکبان‌های پایتخت می‌گوید: یکی از وظایف اصلی پارکبان‌ها جلوگیری از پارک دوبله و سد معبر است، پس آنها حق ندارند به بهانه راه انداختن کار شهروندان اجازه توقف دوبله به آنها بدهند و در صورتی که پلیس با این پارکبان‌ها مواجه شود قطعا با آنها برخورد کرده و حتی تا بستن شرکت‌هایی که این نیروهای غیرآموزش دیده را به کار گرفته‌اند هم پیش خواهد رفت.

سردار حسین رحیمی با تاکید بر این‌که پارکبان‌ها حق ندارند هیچ جای پارکی را به طور اختصاصی برای یک خودرو نگه دارند، این را هم می‌گوید که پاساژها و مغازه‌ها حق ندارند پارکبان شخصی استخدام کنند و پلیس در صورت مشاهده یا دریافت گزارش تخلف در خصوص به کارگیری پارکبان‌های غیرمجاز و دریافت وجوه اضافه یا سایر تخلفات پارکبان‌ها قطعا با آنها برخورد می‌کند. یکی دیگر از گلایه‌های اساسی شهروندان که شاید به نوعی از نقاط ابهام عملکرد پارکبان‌های شهرمان هم باشد این است که براساس قانون، پارکبان‌ها تنها موظف هستند در خیابان‌ها و معابری که در آنجا توسط شهرداری تابلوهای پارک حاشیه‌ای نصب شده باشد مستقر شده و از شهروندان در ازای محل پارک پول دریافت کنند. این درحالی است که هم‌اکنون در بسیاری از خیابان‌ها و معابر شهرمان نه‌تنها تابلوی پارک حاشیه‌ای بلکه حتی تابلوی توقف ممنوع هم وجود ندارد و در واقع پارک خودروها بلامانع است اما پارکبان‌ها آنجا می‌چرخند و در ازای جای پارک از شهروندان پول می‌گیرند. سردار رحیمی در این زمینه تاکید می‌کند: پارکبان‌ها موظفند صرفا در محل‌هایی که با هماهنگی پلیس و معاونت ترافیک شهرداری نسبت به نصب تابلو اقدام شده است، فعالیت کرده و از مردم پول دریافت کنند. رئیس‌پلیس راهور تهران نیز با تایید این‌که پارکبان‌ها باید در خصوص سرقت خودرو و وسایل داخل آن پاسخگو باشند، توضیح می‌دهد: شهروندان در صورت مشاهده هرگونه تخلف از سوی پارکبان‌ها می‌توانند مراتب را از طریق سامانه ۱۳۷ شهرداری، پلیس ۱۱۰ یا به ادارات راهنمایی و رانندگی مناطق گزارش دهند و قطعا با پارکبان‌های متخلف برخورد می‌شود.

طی یک ماهه اخیر مبالغ پارک حاشیه‌ای در سطح شهر افزایش چشمگیری بین 30 تا 100 درصدی داشته است، هرچند مسوولان شهرداری تهران ادعا می‌کنند که این افزایش نرخ‌ها بر اساس مصوبه اخیر شورای شهر تهران انجام شده اما مسوولان استانداری تهران و شورای عالی ترافیک در این مدت بارها به صراحت تاکید کرده‌اند که اجرای نرخ‌های جدید کاملا غیرقانونی است زیرا مصوبه شورای شهر هنوز تصویب نهایی شورای‌عالی ترافیک را ندارد. اکنون نرخ پارک حاشیه‌ای خودروهای سواری و وانت (خارج از محدوده طرح ترافیک) به ازای هر یک ساعت 300 تومان است و رانندگان به ازای هریک ساعت اضافی برای پارک خودروی خود باید 400 تومان اضافی پرداخت کنند. هزینه پارک خودروهای سواری و وانت در (محدوده طرح ترافیک‌) نیز تا یک ساعت 600 تومان، بیش از یک ساعت، به ازای هر یک ساعت اضافی 800 تومان است و رانندگانی که اقدام به پارک بیش از 4 ساعت در حاشیه خیابان کنند باید به ازای هر ساعت 1600 تومان پرداخت کنند.

تا همین چندی پیش بدرستی مشخص نبود که پارکبان‌ها زیر نظر چه سازمان و دستگاهی فعالیت می‌کنند و وظیفه نظارت روی آنها برعهده کیست؟ همین مشخص نبودن متولی اصلی علاوه بر این‌که زمینه سوء‌استفاده برخی شرکت‌های پارکبان را فراهم آورده بود، شهروندان را نیز در گزارش تخلفات برخی از پارکبان‌ها با سرگردانی مواجه کرده بود.

این موضوع سوژه‌ای شد برای این‌که خبرنگاران از رئیس‌پلیس راهور تهران بپرسند که بالاخره متولی اصلی پارکبان‌ها کدام سازمان است؟ سردار رحیمی به صراحت اعلام کرد که 22 شرکت مجاز پارکبان در سطح شهر تهران جزو بخش خصوصی و زیرمجموعه شرکت شهربان شهرداری تهران فعالیت می‌کنند. به این ترتیب متولی مشخص شد اما گلایه‌های شهروندان از تخلفاتی که در گوشه و کنار توسط برخی از پارکبان‌ها انجام می‌شود بخصوص در بی‌سر و سامانی دریافت نرخ پارک حاشیه‌ای بیانگر این واقعیت است آنچنان که باید نظارت دقیقی بر فعالیت پارکبان‌ها صورت نمی‌گیرد.

اعلام خبر توقیف و ابطال مجوز فعالیت 70 شرکت پارکبان متخلف در اواخر سال گذشته که به گفته رئیس‌پلیس راهور تهران به طور غیر مجاز در سطح شهر فعالیت می‌کردند شاید مصداق بارزی از این عدم نظارت بر شرکت‌های پارکبان باشد.

نکته مهم دیگر این‌که فعالیت شرکت‌های پارکبان در سطح شهر تهران قطعا برای شرکت شهربان شهرداری تهران درآمدهایی را هم درپی دارد که البته چندان هم غیرمنطقی نیست اما این موضوع نباید باعث شود متولیان امر از وظیفه اصلی خود که همان نقش نظارتی دقیق بر عملکرد پارکبان‌ها است، غافل شوند.