حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
20 راه ساده برای از کار انداختن لینوکس
لینوکس بهلحاظ برخورداری از استحکام، برای خودش شهرتی دست و پا کرده است، اما راههای زیادی برای آسیب زدن به این سیستم عامل کامل و بینقص وجود دارد. در اینجا به برخی از این راهها که امکان دارد لینوکس را از کار بیندازد اشاره میکنیم.
1ـ پرکردن سیستم فایل: اگر سیستم فایل شامل دایرکتوری var/ پر شود، هیچ برنامهای نمیتواند پیغامهای Logخود را بنویسد و تمام پروسسهای سیستم متوقف خواهند شد. این اتفاق میتواند بهدلیل اسپم شدن دایرکتوری var/log/توسط یکی از پروسسها باشد یا اگر همه لینوکس روی یک پارتیشن نصب شده است، دانلود کردن زیاد در فولدر Home/Downloads باعث این اتفاق شود.
2ـ نصب مجدد ویندوز: قرار نیست بگوییم حالا که ویندوز نصب کردید، پس به لینوکس آسیب زدید! نه، مساله چیز دیگری است. نصاب ویندوز نمیتواند و اجازه هم نمیدهد که bootloaderهای دیگری جز خودش در سیستم نصب باشد، بنابراین اگر ویندوز را مجددا نصب کنید، bootloader ویندوز را راهاندازی کردهاید که باعث میشود امکان دسترسی به لینوکس وجود نداشته باشد. برای حل این مشکل باید سیدی نصاب لینوکس را داخل دستگاه گذاشت و گزینه fix the bootloader را انتخاب کرد یا از طریق سیدی زنده، grub را مجددا روی سیستم نصب کرد.
3ـ اتمام حافظه: 4گیگابایت رم کافی و حتی زیاد بهنظر میرسد منتها تا زمانی که بخواهید کاری حجیم انجام دهید. فرض کنید یک دایرکتوری پر از تصاویر دوربین 12مگاپیکسلی دارید و میخواهید آنها را در گیمپ باز کنید. حافظه رم سریع پر میشود و در اینجا سیستم از حافظه SWAP استفاده میکند. اما حافظه سواپ خیلی کند است و شاید تصور کنید سیستم قفل کرده است، که این طور نیست و به آرامی کار خود را انجام میدهد. اما اگر برای مدتی سیستم از کار افتاد، در این صورت حافظه SWAP نیز پر شده است.
4ـ دستورات در وب: تالارهای گفتوگوی تحت وب پر از نکات مفید و فرامین جالبی هستند، اما برخی از آنها میتوانند آسیب جدی به سیستم وارد کنند. سختی کار اینجاست که نمیتوان میان این دو تفاوت قائل شد. یک پیشنهاد بد یا یک پیشنهاد خوب با تایپ اشتباه، هر دو میتوانند به سیستم آسیب بزنند. بنابراین هنگامی که دستوراتی را بهکار میبرید که در آنها su یا sudo آمده است، جانب احتیاط را رعایت کنید.
5ـ نصب لینوکس بیشتر: این حالت هم مانند نصب ویندوز است. در حالی که نصابهای توزیعها بخوبی ویندوز را شناسایی و یک پانل بوت تر و تمیز ایجاد میکنند، برخی از آنها نمیتوانند دیگر توزیعهای لینوکسی را تشخیص دهند و احتمال این هست که توزیع فعلی شما از فهرست بوت حذف شود، هر چند خود توزیع بهصورت فیزیکی پاک نشده است.
6ـ بهروزرسانی نامنظم: اگر بعد از نصب به سیستم خود دست نزنید و پس از چند ماه بهیکباره 300برنامه را بهروز کنید، الزاما بهآنها آسیب نخواهید رساند، اما اگر سیستم بعد از این 300 بهروزرسانی از کار افتاد (به احتمال کمتر از یک درصد) آن موقع یافتن این که کدام بسته بهروزرسانی باعث این کار شده است، بینهایت دشوار خواهد بود.
بهروزرسانی اندک و هفتهای یکبار، حداقل کاری است که در قبال سیستم خود میتوانید انجام دهید.
7ـ بهروزرسانی کورکورانه: هیچ وقت هنگام بهروزرسانی، فهرست بستههایی را که قرار است نصب شوند نگاه نکنید. در این صورت اگر اشتباهی رخ بدهد، نمیتوانید آن را پیدا کنید. در عوض از طریق مدیر بستههای سیستم عامل خود، ببینید چه نرمافزارهایی چه بستههایی را بهروز کردهاند تا اگر یکی از این بستهها از کار افتاد یا درست نصب نشد، سرنخ را سریع به دست بیاورید.
8ـ اجرای نرمافزارهای فوق جدید: این درست است که همه ما دوست داریم نرمافزارهای جدید را نصب کنیم، اما باید از خطرات آن نیز باخبر باشیم. نرمافزارهای جدید کمتر مورد آزمایش قرارگرفتهاند و این کار به عهده کسانی است که بیشتر برای انجام این کار داوطلب میشوند، بنابراین اگر لازم است سیستمتان مثل ساعت کار کند، سراغ نرمافزارهای نسخه آلفا و... نروید.
9ـ خانهتکانی: حذف دایرکتوری home /باعث از کار افتادن لینوکس نمیشود، اما قطعا تمام تنظیمات و فایلهای شخصی از دست خواهد رفت. بههمین دلیل بهتر است دایرکتوری home /را در پارتیشن دیگری قرار داد تا نصب و ارتقای سیستم بدون از دست رفتن دادههای شخصی انجام شود.
10ـ فراموشی گذرواژه: از دست دادن گذرواژه برابراست با عدم انجام حتی یک کار. مگر این که قبلا تنظیم کرده باشید که سیستم بهصورت خودکار شما را لاگین کند. از دست دادن گذرواژه شناسه root یعنی تنها میتوان از سیستم استفاده کرد و نصب و بهروزرسانی هیچ نرمافزاری ممکن نیست. اگر سیستم فایل شما رمزگذاری شده باشد، اگر پسوردتان را فراموش کنید، بهتر است رایانه را کنار بگذارید و به دوران قلم و کاغذ برگردید!
11ـ نصب هسته جدید: این شاید کمی عجیب بهنظر برسد که هسته جدید بهتر و امنتر است، اما برخی از دستگاههای سیستم شما ممکن است با ماژولهایی کار کند که با کرنل جدید سازگار نیست. این موضوع بیشتر در مورد کارتهای گرافیک و شبکههای بیسیم صدق میکند. برخی توزیعها این دستگاهها را بهصورت خودکار نصب میکنند. در غیر این صورت باید از طریق شبکه سیمی به اینترنت وصل شوید و این دستگاهها را نصب کنید.
12ـ استفاده از pulseaudio: احتمالا تاکنون پیچیدگی سیستم صوتی لینوکس گریبانتان را گرفته است؛ سیستمی که بهصورت مرتب و سالم کار میکند تا این که ناگهان از کار میافتد.
13ـ نصب برنامهها از توزیعهای دیگر: گاهی اوقات توزیعی که دارید، بسته مورد نظرتان را عرضه نکرده است، اما در یک توزیع دیگر این بسته وجود دارد. بهتر است این بسته را نصب نکنید. شاید نصب یک بسته دبیانی در اوبونتو ساده باشد، اما دیر یا زود (بخصوص وقتی بستههای RPM هم وارد گود میشوند) آسیب اصلی به سیستم وارد میشود.
14ـ اجرای بمب چنگالی: بمب چنگالی (fork bomb) دستوری است که داخل یک حلقه مدام یک پروسس جدید ایجاد میکند تا زمانی که رایانه دیگر منبعی برای محاسبه ندارد و به حالت Halt میرود. راهحل این حالت، خاموشی دستی است. برخی توزیعها مکانیسمی دارند که اجرای پروسسها را محدود میکنند.
15ـ نصب مجدد توزیع: راهحل ترجیحی بیشتر مشکلهای ویندوزی، نصب مجدد آن است. این کار در لینوکس تنها منجر به از دست دادن تنظیمات و نصب نرمافزارهایی میشود که برای آنها زحمت کشیده بودید. همچنین شانس این که دلیل و راهحل مشکل هم یافت شود، کمتر میشود. نصب مجدد نرمافزارها نیز برای حل مشکل کمکی نمیکند، چرا که بهنظر میرسد مشکلات اصلی در تنظیمات آنهاست که هماکنون و با نصب جدید از سیستم حذف شده است.
16ـ غیرفعال کردن swap: احتمالا گمان میکنید که با حافظهای 2 تا 4گیگابایتی که در لپتاپهای امروزی وجود دارد، استفاده از حافظه swap الزامی نیست، اما برخی از پروسسها نیاز دارند بخش اعظمی از کد خود را در حافظه سواپ قرار دهند. حتی اگر گمان میکنید که با این وصف باز هم نیاز به سواپ ندارید، فقط یک درصد احتمال این را بدهید که در یک لحظه یکی از برنامهها حافظه زیادی از سیستم را مصرف کند و آن موقع نیاز بهSWAP احساس شود.
17ـ نصب از روی کد: اگر بخواهید آخرین نسخه برخی از نرمافزارهای عجیب و غریب را نصب کنید، گاهی اوقات نصب از روی کد تنها روش ممکن است. هر چند این کار معمولا درست انجام میشود، اما ممکن است نسخههای مختلفی در یک کتابخانه قرار بگیرند که نتیجه چیز جالبی نخواهد بود.
18ـ گم کردن!: لینوکس مدام در حال رشد است و روی دستگاههایی دیده میشود که کوچکتر، سریعتر و راحتتر هستند. قرار دادن تمام اطلاعات مهم زندگی در نوتبوک یا تلفن هوشمند، قابلیتهای خود را دارد، اما گم شدن آن را نیز در نظر بگیرید. چنین کاری باعث نمیشود دستگاه از بین برود، اما دارنده آن قطعا اطلاعاتش را از دست خواهد داد. بنابراین با گرفتن پشتیبان از اطلاعات خود، امنیت دادههایتان را تضمین کنید.
19ـ رفتاری همانند ویندوز با لینوکس داشتن: لینوکس و ویندوز هر دو شاید در ظاهر شباهتهایی داشته باشند، اما کاملا در باطن متفاوتند. رفتاری ویندوزی با لینوکس داشتن یکی از مهمترین عوامل خرابی این سیستمعامل است. در لینوکس احتمال ور رفتن و درست کردن یک چیز خیلی کمتر از ویندوز است که بسادگی میتوان همه گزینهها را امتحان کرد و در نهایت با آزمون و خطا جواب گرفت.
20ـ حساسیت بالا در مقابل خطرات فیزیکی: از خطرات فیزیکی غافل نشوید. این که یک سیستم عامل در مقابل هکرها بسیار قدرتمند است، دلیل نمیشود در مقابل آلودگیهای فیزیکی، گرد و غبار و حتی ریختن آب مقاوم باشد.
محمدرضا قربانی
گفت و گو
