بررسی افزایش مرخصی زایمان به 9 ماه

در سال 1385 به پیشنهاد وزارت بهداشت افزایش مدت مرخصی زایمان از 4 ماه به 6 ماه در هیات دولت تصویب شد و پس از طی تشریفات قانونی، افزایش مدت مرخصی زایمان به 6 ماه توسط مجلس هفتم در سال 86 به تصویب رسید.

حالا بعد از 4سال عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خبر می‌دهد که مرخصی زایمان زنان در گذشته حدود 6 ماه بود اما به جهت حساسیت‌های بالای زمان شیردهی و اهمیت آن در سال اول زندگی اطفال و نوزادان که به تقویت بنیه جسمی و روحی آنان منتهی می‌شود این دغدغه احساس شد که مدت مرخصی زایمان زنان افزایش یابد. حسین حسنی بافرانی در گفت‌وگو با فارس ادامه می‌دهد: این موضوع از مجلس هفتم مطرح بوده است که در اوایل مجلس هشتم با پیشنهاد دولت به صورت لایحه به مجلس آمد.

به گفته او این طرح موافقان و مخالفان خاص خود را دارد اما مطالعه شده که ارائه مرخصی به زنان پس از زایمان، خیلی به مجموعه خسارت نمی‌زند. از گفته‌های این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس این گونه بر می‌آید که نگاه مجلس به این طرح مثبت است اما شاید همه چیز برای زنان شاغل به‌تصویب چنین طرحی بستگی نداشته باشد آن هم وقتی که امنیت شغلی و اقتصادی زنان در این دوره به اندازه آرامش آنها و فرزندانشان مهم است. سالانه حدود یک میلیون و 500 هزار نوزاد در کشور به دنیا می‌آیند، از طرفی نرخ اشتغال زنان در کشور حدود 12 درصد است که با یک حساب و کتاب تقریبی حدود 150 هزار نفر از این نوزادان مادر شاغل دارند.

در واقع بر اساس این طرح حدود 150 هزار نفر از زنان شاغل سالانه به مدت 9 ماه به مرخصی زایمان می‌روند، شاید این عدد در مقابل جمعیت شاغلان کشور چندان رقم بزرگی محسوب نشود اما در ذهن کارفرمایان به سود و زیانی می‌رسد که ترجیح می‌دهند یا کارمند زن نداشته باشند یا در صورت مرخصی 9 ماهه به دنبال جایگزین دیگری بروند.

مهدخت شیری، مادر شاغلی است که در بخش خصوصی مشغول به کار بوده و بعد از دو ماه استفاده از مرخصی زایمانش، مجددا شروع به کار کرده است.

او به «جام‌جم» می‌گوید: از طرف کارفرمایم به شکل غیرمستقیم مورد تهدید قرار گرفتم که اگر بعد از 6 ماه مرخصی زایمان بر گردم، شغلم را از دست خواهم داد، بنابراین مجبور شدم علی رغم میل باطنی و همه سختی‌های موجود فقط 2 ماه از مرخصی زایمانم استفاده کنم.

این مشکل در بسیاری از مشاغل خصوصا مشاغل خصوصی وجود دارد و مادران برای حفظ موقعیت شغلی خود مجبور به بازگشت می‌شوند.

بسیاری از فعالان حقوق زنان بر همین اساس معتقدند که مجلس هنگام تصویب چنین طرحی باید ضمانت قانونی برای بازگشت به کار مادران و تعیین جریمه و عوامل بازدارنده کارفرمایان در صورت تخلف را در نظر بگیرد.

از بحث امنیت شغلی که بگذریم به امنیت اقتصادی می‌رسیم. در حال حاضر مادرانی که در دوره مرخصی زایمان هستند، حقوق دریافت نمی‌کنند، معمولا بعد از پایان این دوره و حتی چند ماه بعد از شروع مجدد کار با مراجعه به مراکز بیمه مربوط، حقوق پایه همان دوره را یکجا دریافت می‌کنند.

این در حالی است که هزینه زندگی با به دنیاآمدن نوزاد در همه خانواده‌ها افزایش می‌یابد و مسلما دریافت حقوق در دوره مرخصی زایمان می‌تواند بخش زیادی از این هزینه‌ها را جبران کند. با این تفاسیر بدون درآمد ماندن 9 ماهه مادران در صورت تصویب این طرح امنیت اقتصادی مادران و خانواده را تهدید کرده و حتی می‌تواند آنها را نسبت به استفاده از این مرخصی منصرف کند. بنابراین لازم است که نمایندگان مجلس در این خصوص نیز تجدید نظر کرده و امنیت اقتصادی خانواده‌ها را با دریافت حقوق مادران شاغل در مرخصی زایمان،در نظر بگیرند.

علاوه بر موضوعات گفته شده قرار است مرخصی دوهفته‌ای برای پدران بعد از تولد نوزاد نیز هفته آینده در کمیسیون بهداشت مطرح و بررسی شود.

هر چند که این طرح برای اولین بار در ایران مورد بررسی قرار می‌گیرد اما در بسیاری از کشور‌های اورپایی و حتی آسیایی نظیر ژاپن سال‌هاست که مرخصی تشویقی پدران مورد استفاده قرار می‌گیرد.

هدف از ارائه این طرح کمک پدران در مراقبت از نوزاد به همسر خود عنوان شده تا از این طریق، به نوعی از ورود شیر خشک به خانواده‌ها جلوگیری شود. این طرح موافقان زیادی دارد و به نظر می‌رسد به تصویب برسد.

مستوره برادران نصیری
گروه جامعه