کشاورزان کردستانی گندم‌هایشان را نمی‌فروشند

کردستان به دلیل وجود زمین‌های مناسب و حاصلخیز، همواره یکی از استان‌های برتر کشور در زمینه تولید گندم بوده اما طی چند سال اخیر و به دلیل خشکسالی، تولید گندم در این استان با مشکلات مختلفی مواجه شد و در حالی که مسوولان از خرید تضمینی این محصول خبر داده بودند اما در نهایت قیمت گندم آن گونه که جامعه و کشاورزان انتظار داشتند، افزایش نیافت. این در حالی بود که قیمت خدمات و هزینه‌های مختلف در این بخش با افزایش قابل ملاحظه‌ای مواجه شده بود.

یکی از دلایل کاهش خرید گندم در استان کردستان علاوه بر معضل خشکسالی، به بحث قیمت بسیار پایین آن در مقابله با سایر محصولات کشاورزی و افزایش نرخ کالاها و خدمات مرتبط با تولید این محصول نیز مربوط می‌شود تا جایی که کشاورزان کردستانی از ضرر و زیان جدی به دلیل قیمت پائین این محصول گلایه دارند.

مدیرکل جهاد کشاورزی استان کردستان با اشاره به سطح زیرکشت گندم در سال جاری در این استان به مهر گفت: در سال جاری بیش از 580 هزار هکتار اراضی دیم و آبی در استان کردستان زیرکشت گندم قرار گرفت که در ابتدا پیش‌بینی می‌شد بیش از 650 هزار تن گندم در استان کردستان تولید و برداشت شود که البته این رقم در خصوص برداشت عملی شد، ولی متاسفانه میزان خرید کاهش جدی پیدا کرد.

ابراهیم حسن‌نژاد با اشاره به کاهش جدی بارندگی در سال آبی گذشته و افزایش بی‌رویه دما افزود: کاهش جدی بارندگی از یک‌سو و سرمای شدید در پاییز سال 89 باعث شد که خسارت جدی به بخشی از مزارع استان کردستان وارد شود و این موضوع در بعضی از موارد تا جایی بود که 100 درصد مزارع را از بین برد و باعث خسارت‌های گسترده‌ای به کشاورزان شد.

وی تصریح کرد: در حالی که شرایط جوی و سرمای هوا در کاهش میزان تولید گندم در استان کردستان بی‌تاثیر نبود، اما متاسفانه میزان خرید تضمینی این محصول نیز کاهش جدی پیدا کرده است و یکی از دلایل اصلی این کاهش نیز به قیمت خرید تضمینی این محصول مربوط می‌شود که به‌رغم پیگیری‌های مختلف، این رقم متناسب با وضعیت بازار تنظیم نشده بود و کشاورزان تمایلی برای فروش محصول خود به مراکز عرضه نداشتند و شماری از آنها محصول تولیدی خود را به افراد بخش خصوصی که از سایر استان‌های کشور وارد کردستان شده بودند، فروختند.

یکی از کشاورزان دهگلانی که گندم خود را به یک فرد تبریزی فروخته است، در این باره گفت: دولت قیمت خرید تضمینی این محصول را حدود 320 تا 360 تومان اعلام کرده بود، در حالی که من محصول خود را با قیمت 400 تومان فروختم و نکته مهمتر این‌که در زمان تحویل محصول نیز پول را دریافت کردم.

وی با اشاره به افزایش چند برابری قیمت شخم، برداشت و حتی سمپاشی مزارع گندم در استان کردستان افزود: در حالی که در بخش هزینه‌ها، شاهد افزایش چند برابری بودیم، اما متاسفانه دولت جبران هزینه‌های خود را در این بخش بر دوش کشاورزان قرار داد که این روند به هیچ عنوان مورد رضایت و قبول ما نیست و قیمت گندم با کمترین میزان مواجه شد و البته خبری هم از کمک‌های دولت به کشاورزان نیز نبود.

یکی دیگر از کشاورزان ساکن یکی از روستاهای شهرستان قروه نیز که چند سال قبل به عنوان کشاورز نمونه در سطح شهرستان و استان هم انتخاب شده بود، ضمن گلایه از وضعیت قیمت خرید تضمینی گفت: من بخشی از محصول خود را به مراکز خرید دولتی تحویل دادم که در ارزیابی اعلام شد که گندم به دلیل سن‌زدگی درجه 2 است و قیمت آن را پایین آوردند و به همین دلیل از تحویل کامل گندم به این مراکز پشیمان شدم و آن را به افرادی که به صورت آزاد و از دیگر استان‌های کشور اقدام به خرید می‌کردند، فروختم.

تاخیر در پرداخت پول گندم به کشاورزان

وی با انتقاد از عدم پرداخت به‌موقع پول گندم به کشاورزان افزود: در حالی که اعلام شده بود پول گندم در کوتاه‌ترین زمان ممکن پرداخت می‌شود، این مهم عملیاتی نشد و من بعد از گذشت حدود 2 ماه موفق به دریافت وجه خود از بانک شدم، در حالی که فرد خریدار در زمان تحویل محصول آن هم با قیمت بالاتر وجه را پرداخت کرد.

عدم پرداخت به‌موقع پول گندم، درجه بندی‌های نامناسب، قیمت بسیار پایین خرید تضمینی، عدم حمایت‌های دولت از کشاورزان و افزایش هزینه‌های مختلف در زمان کاشت و برداشت این محصول، از جمله مهم‌ترین مشکلات و دغدغه‌ای است که از سوی کشاورزان کردستان مطرح شده و آنها خواستار رسیدگی جدی به آن هستند.

مدیر شرکت غله و خدمات بازرگانی استان کردستان نیز با تشریح آخرین وضعیت خرید گندم اظهار کرد: از ابتدای تیر ماه سال جاری و از زمان آغاز برداشت گندم در کردستان تاکنون 414 هزار تن گندم مازاد بر نیاز از کشاورزان در این استان خریداری شده است.

جمال صالحی با اشاره به این‌که برداشت گندم در استان کردستان در سال جاری در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته 47 درصد کاهش یافته است، گفت: مهم‌ترین علت کاهش گندم در کردستان پراکندگی نامنظم بارندگی در فصل پاییز، سرمای خشک زمستان، عدم مراقبت‌های زراعی توسط کشاورزان و بادزدگی است.

وی با اشاره به این‌که بهای گندم خریداری شده در استان کردستان در مجموع  142 میلیارد تومان است، افزود: از این رقم 117 میلیارد تومان آن تا 16 شهریور پرداخت شده است و بقیه نیز طی روزهای اخیر به وسیله بانک سپه در جریان پرداخت به کشاورزان استان کردستان قرار دارد.

بر اساس آمارهای اعلام شده در حالی که در سال گذشته میزان برداشت گندم در استان کردستان به بیش از 890 هزار تن رسید در سال جاری میزان برداشت به حدود 650 هزار تن رسیده است، ولی کشاورزان از فروش آن به مراکز خرید گندم خودداری کرده و به صورت آزاد آن را در اختیار خریداران قرار داده‌اند.

وضعیت کنونی در استان کردستان در خصوص فروش گندم زنگ خطر جدی است که نه تنها در دراز مدت می‌تواند باعث کاهش جدی تولید گندم در استان کردستان شود، بلکه در کوتاه مدت نیز صنعت سیلوسازی این استان را با چالش‌های جدی مواجه خواهد کرد که به نظر می‌رسد در اولین اقدام باید قیمت خرید تضمینی را به میانگین بازار آزاد در کشور رساند.

در حالی که قیمت جهانی خرید گندم 420 تومان بود و این محصول در بازار آزاد در کشور نیز با قیمت بیش از 400 تومان برای هر کیلوگرم معامله می‌شد که کشاورزان کردستانی و سایر نقاط کشور مجبور بودند که این محصول را با قیمت 320 تا 360 تومان در اختیار دولت قرار دهند که با محاسبه‌ای ساده امکان عملیاتی شدن این موضوع برای سال‌های آینده تا حدودی غیرقابل اجراست و به نظر می‌رسد متولیان این حوزه باید به دنبال راهکارهای بهتری باشند.