هفته نامه نوول اوبسرواتور تاکید میکند که نباید بیهوده سیاستمداران را متهم کرد. اما با این وجود اکثر نشریات فرانسوی به تفصیل از پروندههای متعدد ارتشاء، دلالیهای پشت پرده و چمدانهای پر از پول مینویسند که به یاری واسطهها و دلال های های گمنام و اسرارآمیز موجب ثروتهای کلان برخی از مردان سیاسی می شوند.
در این اوضاع، ناگهان اسامی چند نفر به رسانههای فرانسوی درز کرده که قبلاً هیچ حضوری در فضای عمومی کشور نداشتند. این افراد، آن طور که مطبوعات مینویسند به اصطلاح از دلال ها و واسطههای پرنفوذ پشت پردۀ عالم سیاست و سوداگری هستند. آدمهایی که به لطف روابط نزدیک با رهبران کشور از یک سو و نزدیک بودن به محافل پولی و همچنین نزدیکی با برخی فعالیتهای غیرقانونی، این توانایی را به دست آوردهاند که امور و مشکلاتی را که راه حل قانونی و علنی ندارند، با واسطه شدن و جور کردن برخی بده و بستانها، به آسانی حل و فصل کنند.
اسم سه نفر ناگهان در تمامی رسانهها دیده و شنیده میشود: آقای روبر بورژی، آقای الکساندر جوهری و بالاخره آقای زیاد تقیالدین. دو نفر اخیر، لبنانی تبار هستند.
هفته نامه لوپوئن در بارۀ آنچه که "پروندۀ بورژی" مینامد، مینویسد که استاد و سلف روبر بورژی، که ژاک فوکار نام دارد، روزی به شاگرد خود نصیحت کرده بود که "همیشه در سایه بمان تا آفتاب نسوزانتت"...
حال این آقای ژاک فوکار که قبلاً به "آقای آفریقا" شهرت داشت، یکی از کسانی بود که روابط پنهان دولتهای آفریقایی را با دولتهای فرانسه تأمین میکرد و درمعاملات غیرقانونی، ارتشاء، مزایدهها و دیگر بده و بستانهای پرمنفعت نقش واسطه و دلال را به عهده میگرفت.
پس از ژاک فوکار، روبر بورژی عملاً جانشین وی شد.
اما ماجراهای اخیر با دو "افشاگری" در رسانهها مطرح شد: چند روز قبل، بورژی به طور غیرمنتظره در مصاحبه با یک نشریۀ فرانسوی ادعا کرد که بین سالهای 1995 تا 2005، ژاک شیراک که ابتدا شهردار پاریس و بعد رییس جمهوری بود و همچنین دومینیک دو ویلپن که نخستوزیر وی شد، هر دو چمدانهای پر از پول نقد از برخی رهبران آفریقایی دریافت میکردهاند. به گفتۀ بورژی، این دو نفر حدود بیست میلیون دلار از روسای جمهوری گابن، کنگو، سنگال و چند کشور دیگر، پول نقد گرفته بودند.
حال به چه دلیل دلالی مثل روبر بورژی پس از سالها فعالیت پنهان به زبان میآید و اسرار نهفته را فاش میکند، هنوز به درستی معلوم نیست... اما شاید یکی از دلایلی که وی را مجبور به افشاگری کرده، کتابی باشد که درست قبل از مصاحبۀ مطبوعاتی وی در پاریس منتشر شد. ترجمۀ تحتاللفظی عنوان این کتاب "جمهوری کیفها" است اما شاید عبارت "جمهوری حاملان کیف" بهتر منظور را برساند. این عنوان به شخصیتهایی اشاره دارد که کیفهای حاوی پول یا مدارک سری را در پشت پردۀ صحنۀ سیاست، از دستی به دست دیگر منتقل میکنند و دستمزدهای کلان میگیرند. نویسندۀ کتاب که پیر پئان نام دارد در نوشتن کتابهای جنجالی سابقهدار است. به عنوان مثال، وی نخستین کسی بود که وقایع دوران جوانی فرانسوا میتران و بخصوص نزدیکی وی به رژیم مارشال پتن را روایت کرد.
وی در آخرین کتاب خود نقش مهم اما پنهان کسانی چون روبر بورژی و الکساندر جوهری را برملا کرده است.
دلالهای لبنانی
الکساندر جوهری، یکی دیگر از این دلالان و واسطههای میلیونر است که از نزدیکان و رفقای دومینیک دو ویلپن به شمار میآید. تا قبل از وقایع اخیر، حتی یک بار هم عکس او در مطبوعات منتشر نشده بود. به نوشته هفته نامه اکسپرس، وی معاملهگر یا به اصطلاح یک "بیزنسمن" اسرارآمیز است که از بیست و پنج سال قبل رد پایش در معاملات بزرگ بینالمللی دیده میشود. او که در سوییس زندگی میکند، معمولاً میان کشورهای آفریقایی، اروپایی، درخاورمیانه و اخیراً میان چین و روسیه مدام در رفت و آمد است.
به نوشته اکسپرس وی قبلاً در خدمت ژاک شیراک بوده و همین موضوع دشمنی نیکلا سارکوزی را برانگیخته است. تا جایی که روزی سارکوزی در محفلی خصوصی میگوید: "حق الکساندر جوهری فقط یک گلوله در مغزش است"...
ظاهراً جوهری که اوضاع را خطرناک سنجیده، پس از مدتی از ژاک شیراک فاصله میگیرد و به دوست مخلص سارکوزی تبدیل میشود.
و بالاخره، نفر سوم، زیاد تقیالدین نیز لبنانی و دلال اسلحه است. به نظر میرسد که وی ثروت اولیۀ خود را به لطف دو معامله کسب کرده است: فروش زیردریاییهای فرانسوی به پاکستان و فروش کشتیهای جنگی تندرو فرانسوی به عربستان سعودی.
البته گفته میشود که بخشی از این درآمد صرف تبلیغات انتخاباتی ژاک شیراک شده است. اکسپرس مینویسد: "فقط در یکی از این دو معامله، تقیالدین 91 میلیون یورو دستمزد گرفته است". وی این حقالزحمه را به کمک رفیق حریری، نخستوزیر وقت لبنان دریافت کرده بوده است.
همۀ این وقایع، باعث شده که سرمقالهنویسهای فرانسوی با لحنی بدبینانه از فساد دولتمردان بنویسند.
لوران ژوفرن، سرمقاله نویس نوول اوبسرواتور سئوال میکند "آیا همه فاسدند"؟...
او در عین حال تاکید میکند که تمامی اتهامات و افشاگریهای اخیر تا این لحظه فقط ادعاهای بدون مدرک است. به نوشتۀ ژوفرن نباید عجول بود و سیاستمداران کشور را بیهوده به لجن کشید.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم