خسارات ایران در جنگ جهانی دوم به روایت اسناد

رئیس‌جمهور در دانمارک و در دیدار با جمعی از اصحاب رسانه این کشور تاکید کرد که ما خسارات وارده از جنگ جهانی دوم را مطالبه می‌کنیم و من گروهی را مامور کرده‌ام که این خسارت را محاسبه کنند.

به گفته احمدی‌نژاد 3 کشور فاتح جنگ جهانی دوم، یعنی آمریکا، شوروی و انگلیس، از خاک و امکانات ایران استفاده و این جنگ را به نفع خود تمام کردند و با این که در این دوره مردم ایران تحت فشارهای زیادی قرار گرفتند و خسارات فراوانی به ایران وارد شد، اما هیچ غرامتی به ایران پرداخت نشد.

در همین رابطه و چند هفته پس از سخنان احمدی‌نژاد، کمیته‌ای متشکل از پژوهشگاه میراث فرهنگی، موزه و سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران موظف به جمع‌آوری اسناد مرتبط با خسارات جنگ جهانی دوم در ایران و ارائه آن شدند.

رسانه ملی هم در همان ایام سریال فاخر «در چشم باد» را از شبکه یک سیما به کارگردانی مسعود جعفری جوزانی و با هنرمندی اکبر عبدی، پارسا پیروزفر، کامبیز دیرباز، لاله اسکندری و... پخش کرد که در آن هم بخشی از خسارات و حوادث دوران اشغال ایران توسط نیروهای متفقین روایت شده بود.

حالا با گذشت بیش از یک سال از فعالیت این کمیته آن‌طور که امیرمسعود شهرام‌نیا، معاون اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران به «جام‌جم» می‌گوید قرار است در قالب یک نمایشگاه سندهایی از دوران اشغال ایران به دست متفقین و اسناد گرانبهایی از فعالیت‌های متفقین در زمان اشغال کشورمان برای بازدید عموم به نمایش گذاشته شود.

او با اشاره به پایان اشغال ایران در شهریور 1320 می‌گوید: امسال مصادف با هفتادمین سالگرد پایان اشغال ایران توسط نیروهای متفقین است که در راس آن کشورهای انگلستان و روسیه قرار دارند و به همین مناسبت مجموعه‌ای از عکس‌ها، آثار و اسناد به جا مانده را تهیه کرده‌ایم و در قالب نمایشگاه به مدت یک ماه در گنجینه اسناد ایران به نمایش می‌گذاریم.

شهرام‌نیا ادامه می‌دهد: پس از پایان نمایشگاه بلافاصله همایش «ایران در اشغال» آغاز به کار می‌کند که ما از سال گذشته برای آن فراخوان داده بودیم و حتی از کشورهای مختلف مقالاتی به دست ما رسیده است.

معاون سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران تاکید می‌کند: در رابطه با اشغال ایران توسط نیروهای متفقین کار پژوهشی و تحقیقاتی گسترده‌ای شده است و قطعا دستاوردهای این نمایشگاه و همایش بین‌المللی می‌تواند به جبران خسارت‌های ایران در دوران جنگ جهانی و در عرصه بین‌المللی کمک فراوانی کند.

وی می‌افزاید: همزمان کار ترجمه مقاله‌ها را هم پیگیری می‌کنیم و در قالب یک کتاب منتشر می‌شود و امیدواریم اسناد مکتوب و تصویری در کنار آثار به جا مانده بتواند گویای خسارت مادی و معنوی ایرانیان در دوران اشغال باشد.

به نظر می‌رسد از روز سه‌شنبه و به مدت یک ماه دیگر باید منتظر ماند تا ببینیم آیا این نمایشگاه و همایش می‌تواند گامی رو به جلو برای تحقق و تثبیت ادعای ایران بردارد و به گرفتن خسارت ناشی از اشغال کمک کند یا خیر؟

سینا علی‌محمدی ‌/‌ گروه فرهنگ و هنر