باکمتر ازدوسوم قیمت، صاحبخانه شوید

مشکل تامین آورده نقدی از سوی متقاضیان و فوریت فروش از سوی برخی صاحبخانه‌ها باعث شده تا برخی فروشندگان شرایط تبدیلی را در آگهی‌ها اعلام کنند تا خریداران بتوانند از این طریق امکان خرید بیابند. البته این‌که بتوان به‌طور مشخص معین کرد که به فرض برای خرید یک خانه 70 متری در تهران به چه میزان آورده نیاز است فرمول مشخصی وجود ندارد زیرا قیمت خانه نسبت به منطقه، نوع ساختمان، مصالح و نوساز و قدیمی بودنش همچنین نظر و شرایط فروشنده و توافقی که در معاملات صورت می‌گیرد، متفاوت است اما مروری بر صفحات آگهی فروش مسکن نشان می‌دهد که یک فرد برای خرید یک خانه 65 یا 75 متری در مناطق مرکزی، غربی، شرقی و جنوب شهر تهران بستگی به منطقه باید 80 تا 150 میلیون تومان هزینه کند اما همان‌طور که گفته شد با توجه به نوساز بودن و لوکس بودن خانه این قیمت‌ها می‌تواند بیش از رقمهای اعلامی باشد.

مثلا برای فروش خانه‌ای 71 متری در منطقه امام حسین 52 میلیون نقد به اضافه30 میلیون رهن و 20 میلیون وام اعلام شده است. همچنین برای خانه‌ای 75 متری در جنت‌آباد شمالی 80 میلیون نقد به اضافه 30 میلیون رهن و 20 میلیون وام تقاضا شده است. برای خانه‌ای 61 متری در پونک 60 میلیون نقد، 30 میلیون رهن و 18 میلیون وام اعلام شده همچنین برای خانه‌ای در منطقه تهرانپارس با متراژ 64 متر 64 میلیون نقد به اضافه 24 میلیون رهن و 20 میلیون وام آگهی داده شده است خانه‌ای در پیروزی با متراژ 65 متر با 52 میلیون نقد،‌ 18 میلیون رهن و 20 میلیون وام پیشنهاد شده و برای خانه‌ای 70 متری در خیابان مصطفی خمینی 42 میلیون نقد،20 میلیون رهن و 18 میلیون وام قیمت ارائه شده است. نمونه‌های قید شده نشان می‌دهد که حدود یک سوم تا یک چهارم قیمت کل فروش خانه برای رهن اعلام شده است، چنین پدیده‌ای نشان می‌دهد که خرید نقدی خانه از سوی اقشار کم درآمد در خود تهران ممکن نبوده و فروشندگان ملک نیز برای یافتن مشتری چاره‌ای جز فراهم آوردن شرایطی برای فروش خانه خود در زمانی که معاملات از رونق لازم برخوردار نیست ندارند. به گفته برخی از تحلیلگران، تامین وجه خرید خانه از طریق رهن دادن از سویی می‌تواند برای مستاجرانی که به دنبال خانه رهنی هستند یک فرصت تلقی شود چرا که در شرایط کنونی که بسیاری از مالکان به سمت افزایش نرخ اجاره بها و کاهش میزان رهن روی آورده اند فروش خانه با شرایط آورده نقدی و رهن این فرصت را نیز به متقاضیان می‌دهد که خانه مورد نظر خود را بیابند.

مصطفی قلی‌خسروی، رئیس صنف اتحادیه کشوری مشاوران املاک در رابطه با این‌که یک فرد با چه حداقل آورده‌ای در تهران با توجه به شرایط رهن می‌تواند صاحبخانه شود به «جام‌جم» گفت: برای تعیین میزان رهن در قالب قیمت کل فروش خانه فرمول مشخصی وجود ندارد این سهم به نوعی توافقی است و می‌تواند یک‌سوم، یک‌چهارم و حتی یک پنجم باشد و قیمت کل فروش خانه نیز با توجه به مناطق مختلف، زمان ساخت و مصالح به کار رفته شده متفاوت است و حتی گاهی فروشندگان با خریداران در قیمت خانه به توافقاتی می‌رسند که می‌تواند بالاتر یا حتی پایین‌تر از ارزش واقعی یک خانه باشد. یکی از مشاوران املاک نیز به «جام‌جم» گفت: معمولا قیمت مسکن در 3 ماه اول سال دچار تغییر می‌شود اما در تابستان و پاییز عمدتا قیمت آن ثابت است اما در تیر ماه امسال پس از آن‌که شنیده شد در تحویل مسکن مهر تعویق ایجاد شده است یک مقدار قیمت‌ها بالا رفت. در ماه رمضان نیز به دلیل این‌که تقاضا کاهش می‌یابد قیمت خانه با ثبات باقی مانده است اما بعد از ماه رمضان خرید و فروش رونق می‌گیرد. وی در پاسخ به این سوال که فروش خانه با توجه به قدرت خرید مردم با چه روش‌هایی صورت می‌گیرد گفت: بیشتر معاملات نقدی است که معمولا یک سوم قیمت خانه حین قرارداد و پس از توافق انجام شده، اخذ می‌شود و باقی هنگام محضر و تحویل سند تسویه می‌شود که این مدت 45 روزه است و اگر خریداری بخواهد خانه خود را زودتر تحویل بگیرد باید 80 در صد مبلغ راهنگام توافق بپردازد.

این فعال بازار مسکن افزود: البته در برخی مناطق نیز به دلیل پایین بودن قدرت خرید و یا عجله صاحبخانه برای فروش شرایطی اعلام می‌شود مبنی بر این‌که فرد متقاضی بخشی را به عنوان آورده نقدی بپردازد و مابقی را از طریق رهن دادن خانه و تهیه وام مسکن تامین کند.

در حال حاضر خرید خانه آن هم در کلان شهری چون تهران برای بسیاری یک رویاست و اگر فردی پس‌انداز کافی نداشته باشد و یا نتواند از تسهیلات مناسب خرید برخوردار شود نمی‌تواند حرکتی برای خانه‌دار شدن انجام دهد. این در حالی است که در بسیاری از کشورها 70 در صد ارزش خانه به متقاضی با اقساط باز پرداخت بلند مدت وام داده می‌شود. اما در کشور، به دلیل اجرای سیاست‌های انقباضی متقاضیان مجبورند برای تامین هزینه خرید از شیوه ترکیبی نقد و رهن و وام استفاده کنند.

سیما رادمنش 
گروه اقتصاد