کتب قدیمی ‌کتابخانه مرکزی تبریز در خطر نابودی

نماینده مردم تبریز، اسکو و آذرشهر در مجلس شورای اسلامی با انتقاد از پایین‌‌بودن اعتبارات اختصاصی به کتابخانه‌های استان به «جام‌جم» می‌گوید: متاسفانه به دلیل اعتبارات بسیار کمی که در سال جاری برای کتابخانه‌های استان اختصاص یافته اکثر این مراکز امکانات کافی برای تعمیر کتب در معرض تهدید خود را ندارند.

رضا رحمانی می‌افزاید: یکی از این موارد که آفت همه جای آن را فرا گرفته و نیاز مبرمی به تعمیر و مرمت دارد، وقف‌نامه ربع رشیدی است. این وقف نامه که هم‌اکنون تنها یک نسخه از آن در کتابخانه مرکزی تبریز نگهداری می‌شود، نیاز فوری به اسیدزدایی و مرمت دارد ولی با توجه به نبود دستگاه اسیدزدایی این امر عملا غیرممکن است.وی با اشاره به ثبت جهانی وقف‌نامه ربع رشیدی در سال 86 در سازمان یونسکو یادآور می‌شود: این اثر نخستین اثر معنوی ثبت‌شده نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران در سازمان یونسکو است و هم‌اکنون به دنبال ثبت جهانی یک جلد انجیل در این سازمان هستیم.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان شرقی نیز در این خصوص می‌گوید: این استان از لحاظ امانت و تعداد مراجعان، رکورد میانگین کشوری را شکسته است.

حسن خدایی درخصوص خطراتی که کتب قدیمی و منحصربه‌فرد را تهدید می‌کند، می افزاید: با توجه به این که حدود 200 نوع قارچ کتاب‌ها را تهدید می‌کند به منظور حل این معضل دستگاه آفت‌زدایی خریداری شده و تاکنون آفت‌زدایی حدود 1120 جلد کتاب خطی اجرایی شده است.

وی با بیان این که محفوظ ماندن کتاب‌ها از انواع آسیب‌ها به صورت جدی دنبال می‌شود و در این زمینه دستگاه‌های پیشرفته و گران‌قیمت خارجی خریداری شده است می‌افزاید: این گنجینه باید در دمای مشخص نگهداری شود که بر همین اساس گنجینه مربوط در دما و رطوبت استاندارد نگهداری می‌شود.

مدیرکل کتابخانه‌های آذربایجان شرقی با بیان این که این استان در زمینه کتب خطی و سنگی رتبه نخست کشوری را دارد، یادآور می‌شود: کتاب‌ها و نسخه‌های خطی موجود در این کتابخانه گنجینه‌های ارزشمندی محسوب می‌شود که باید نهایت تلاش خود را برای حفظ و نگهداری آنها به‌کار بگیریم.

مسوول کتب قدیمی کتابخانه مرکزی تبریز نیز با بیان این که هم‌اکنون حدود3300 نسخه کتب خطی و حدود 5400 کتاب چاپ سنگی ـ سربی و نفیس در کتابخانه مرکزی تبریز نگهداری می‌شود، می‌گوید: با توجه به گذشت زمان که مهم‌ترین عامل فرسوده‌شدن کتب است، نیاز مبرمی به تعمیر و در راس آنها مرمتگر ماهر داریم.

تقی‌پور می‌افزاید: با توجه به این که کتب قدیمی و منحصربه‌فرد قبلا در مکان‌های مرطوب نگهداری می‌شدند اکثر آنها به آفت قارچ مبتلا شده‌اند که ازجمله آنها می‌توان به وقف‌نامه ربع رشیدی، کلیات ابوعلی شیرنوایی، منتخب دیوان صائب و سیاست‌نامه خواجه نظام‌الملک که قدیمی‌ترین نسخه آن در کتابخانه مرکزی تبریز نگهداری می‌شود، اشاره کرد.

وی تصریح می‌کند: متاسفانه شهرستان تبریز فاقد مرمتگر ماهر کتب و نسخ خطی و قدیمی بوده و برای مرمت این کتب که بعضی از آنها باید سریعا تعمیر شوند به مرمت‌گرانی از آستان قدس رضوی یا کتابخانه ملی مرکز اسناد نیاز داریم.

مسوول کتب قدیمی کتابخانه مرکزی تبریز با اشاره به نیاز مبرم به دستگاه اسیدزدایی در کتابخانه مرکزی می‌افزاید: باتوجه به این که قیمت این دستگاه حدود 300 میلیون تومان است و مسوولان کتابخانه قادر به تامین این میزان اعتبار نیستند، لذا از مسوولان استانی درخواست می‌کنیم نسبت به مساعدت خود درخصوص خرید این دستگاه اقدام کنند.

سعیده دلال علیپور ‌/‌ جام‌جم تبریز