خروج وزارت نفت از بلاتکلیفی

علی‌آبادی چهارمین سرپرست وزارت نفت در دولت‌های نهم و دهم پس از سیدکاظم وزیری‌هامانه، غلامحسین نوذری و محمود احمدی‌نژاد محسوب می‌شود. در ادامه راه تلاش او برای ورود به وزارت نفت در دولت دهم در کسوت مدیرعاملی شرکت ملی نفت ایران که پس از وزیر نفت، دومین سکوی قدرت در این وزارتخانه حساس و پولساز محسوب می‌شود، با مخالفت سیدمسعود میرکاظمی وزیر سابق نفت، ناکام ماند. علی‌آبادی کمی قبل‌تر از آن به عنوان وزیر نیروی دولت دهم به مجلس پیشنهاد شد، اما همراه 2 وزیر دیگر نتوانست رای اعتماد مجلس را کسب کند.

دوران کاری علی‌آبادی در دولت‌های نهم و دهم بس پرفراز و نشیب بوده است و وی گاه پست‌هایی را در اختیار گرفته است که هیچ تناسبی با سوابق، فعالیت‌ها، مهارت‌ها و حتی تحصیلات وی نداشته است. در میان شغل‌های اخیر علی‌آبادی فقط معاونت فنی و عمرانی شهرداری تهران است که می‌تواند با سوابق اجرایی و تحصیلات وی که همانا مهندسی عمران است، تطابق داشته باشد. اما ریاست وی بر سازمان تربیت‌بدنی، ریاست کمیته ملی المپیک و بویژه 100 روز مدیریت پرحاشیه وی بر سازمان شیلات ایران در وزارت جهاد کشاورزی با سوابق او همخوانی نداشته است. علی‌آبادی بویژه در پست‌هایی که اشغال کرده معمولا حاشیه‌ساز نیز بوده است.

با این اوصاف علی‌آبادی امروز در مقام سرپرستی وزارتخانه‌ای معارفه می‌شود که به اعتقاد کارشناسان هیچ سابقه و پیشینه و تخصصی درباره آن ندارد. این مساله همان دلیلی است که مجلس پیشنهاد وزارت علی‌آبادی برای وزارت نیرو و همچنین پیشنهاد رقیب وی علی سعیدلو، رئیس فعلی سازمان تربیت بدنی بر وزارت نفت را نپذیرفت. اما اکنون علی‌آبادی در حالی به عنوان سرپرست وارد وزارت نفت می‌شود که این وزارتخانه در حال ادغام با وزارت نیرو است و بازی روزگار از آن جهت دیدنی است که رئیس فعلی کمیته ملی المپیک با یک حکم به گونه‌ای به هر دو وزارتخانه‌ای که روزی در دستیابی به وزارت آن ناکام مانده بود، اکنون دست یافته است. با این حال به نظر می‌رسد احمدی‌نژاد پیش از آن که به عدم تناسب سوابق اجرایی و تجربه علی‌آبادی با وزارتخانه حساس و گسترده‌ای چون نفت توجه داشته باشد، وی را به عنوان معتمد خود به نفت فرستاده است.

معتمدی که دوست و یار دیرین رئیس‌جمهور محسوب می‌شود در دولت‌های وی بر خلاف بسیاری مدیران دیگر که به قولی حلقه اول نزدیکان رئیس‌جمهور به حساب می‌آمدند، هیچ گاه حذف نشد و با این که بارها به حاشیه رانده شد، اما به عنوان ذخیره‌ای مطمئن برای روز مبادا موقعیت خود را حفظ کرد.

در همین حال، به نظر می‌رسد صدور حکم سرپرستی علی‌آبادی در وزارت نفت دستکم از حیث خروج از بلاتکلیفی ایران برای احراز ریاست اوپک در اجلاس پیش روی آن به موقع بوده است. با این که تا برگزاری یکصد و پنجاه و نهمین اجلاس اوپک در وین که 20 ژوئن 2011 (30 خرداد 90) در وین، 2 هفته زمان باقی است، اما به گفته محمدعلی خطیبی، نماینده ایران در اوپک، ایران برای اعلام نماینده خود برای تصدی پست ریاست دوره‌ای اوپک تنها 2 روز دیگر فرصت دارد که این فرصت امروز به پایان می‌رسد. لذا به احتمال زیاد علی‌آبادی ریاست اجلاس آینده اوپک را عهده‌دار خواهد بود.با این که پیش از این گفته می‌شد سیدشمس‌الدین حسینی وزیر اقتصاد به عنوان نماینده ایران عازم وین خواهد شد، اما اعلام حکم سرپرستی علی‌آبادی به احتمال زیاد این معادلات را تغییر خواهد داد.به هر حال اعلام این حکم سرپرستی فرصت بی‌نظیر ریاست ایران بر اوپک را که پس از 36 سال به دست آمده ، حفظ کرد.

با این حال واکنش مجلس و کمیسیون انرژی آن به ورود علی‌آبادی به وزارت نفت چندان مثبت نبوده است.

بهارستانی‌ها معتقدند علی‌آبادی هیچ شناختی درباره نفت ندارد و همانند وزیر سابق ـ میرکاظمی ـ باید از زیرصفر شروع کند. با این حال معلوم نیست واکنش بدنه وزارت نفت به ورود سرپرست جدید چگونه باشد، چرا که حکم سرپرستی وی در روزی که تقریبا اکثر رسانه‌های کشور تعطیل بودند، صادر شد و از امروز به بعد باید منتظر واکنش‌‌های جدید ماند.

رئیس کمیسیون انرژی مجلس با بیان این‌که نمی‌توان کسی را ولو به عنوان سرپرست وزارت نفت معرفی کرد که زبان مفاهمه مشترک با بدنه وزارت نفت را نداشته باشد، گفت: این بدترین انتخاب برای صنعت نفت و گاز است و این تصمیمات کشور را به مخاطره می‌اندازد.

حمیدرضا کاتوزیان در گفت‌وگو با مهر، با اشاره به معرفی علی‌آبادی به عنوان سرپرست وزارت نفت اظهار کرد: حوزه نفت و گاز، یک حوزه کاملا تخصصی است که آقای علی‌آبادی هیچ تخصص و تجربه‌ای در این زمینه ندارد و انتخاب وی برای سرپرستی نفت قابل تامل است.وی به سوابق علی‌آبادی اشاره و تصریح کرد: علی‌آبادی شاید یک مهندس عمران خوب باشد؛ اما نمی‌تواند سرپرست خوبی برای وزارت نفت باشد. موضوع نفت و گاز مرتبط با عمران نیست و شاید از کل فعالیت‌های نفت و گاز کمتر از 5 درصد فعالیت‌ها عمرانی باشد. او هیچ تجربه قبلی و مرتبط با نفت و گاز ندارد.

رئیس کمیسیون انرژی مجلس ادامه داد: علی‌آبادی نمی‌تواند در سرپرستی وزارت نفت موفق باشد؛ زیرا اساسا بعید است بتواند اظهارنظر یا رهبری در این بخش داشته باشد. بدنه نفت کسانی را می‌پذیرد و با سهولت با آنها کار می‌کند که حتما از خود این بدنه و آشنا به مشکلات و معضلات باشد. اگر هم کسی از بیرون معرفی می‌شود، حداقل باید مطالعات و تجربیاتی در این رابطه داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: بخش نفت و گاز با مسائل دیپلماتیک و سیاسی و اقتصادی مرتبط است. ما این مباحث را در دوران آقای میرکاظمی هم مطرح کرده‌ایم. وزیری که می‌خواهد وزارت نفت را اداره کند، باید بر موضوعات کاری تسلط داشته باشد، شاید نباید یک کارشناس پتروشیمی خوب باشد؛ اما حداقل باید فعالیت پتروشیمی را خوب درک کند به تولید آشنا باشد و بر مشکلات این صنعت مسلط باشد، شرایط جهانی را بشناسد‌؛ اما آقای علی‌آبادی هیچ کدام از این ویژگی‌ها را ندارد.

کاتوزیان گفت: انتخاب علی‌آبادی به عنوان سرپرست نفت شاید بهترین انتخاب آقای احمدی‌نژاد باشد؛ اما اگر از منظر ملی نگاه کنیم، ضمن احترام به شخصیت آقای علی‌آبادی، این بدترین انتخاب برای صنعت نفت و گاز کشور و شرایط موجود است و این تصمیمات کشور را به مخاطره می‌اندازد.

کاتوزیان با طرح این سوال که اساسا ویژگی‌های علی‌آبادی نسبت به میرکاظمی چیست، گفت: باید دید آقای علی‌آبادی چه برتری نسبت به آقای میرکاظمی دارد. به هر حال فردی به دلایل و نقایصی عزل می‌شود؛ اما فردی که جایگزین می‌شود، باید در نقاط ضعف فرد برکنار شده، قوت داشته باشد تا شاهد مشکلات قبلی نباشیم.

به گفته این نماینده مجلس، سوال این است که آقای علی‌آبادی چه ویژگی و چه برتری نسبت به آقای میرکاظمی داشته که وزیر قبلی با آن عجله کنار گذاشته می‌شود، وزارت نفت برای مدتی بلاتکلیف می‌ماند و در نهایت فردی معرفی می‌شود که هیچ ارتباطی با نفت ندارد.

رئیس کمیسیون انرژی مجلس اظهار کرد: آقای میرکاظمی اگر با ورود به حوزه نفت و گاز از صفر شروع کرد و در 2 سال مطالعاتی انجام داد و با فراز و فرودهایی که داشت، تجربیاتی کسب کرد، حال آقای علی‌آبادی باید از زیر صفر شروع کند. با این انتخاب نوعی عقبگرد را در وزارت نفت شاهدیم.