حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دانش حقوقی
بزهکاری اطفال و نوجوانان
کودکان و نوجوانان به دلایل مختلفی به سمت بزهکاری کشیده میشوند، اما علت بزهکاریها چه خانواده یا اجتماع و چه گروه همسالان یا عوامل اقتصادی و روانشناختی باشد مهم این است که اقدامات بزهکارانه افراد زیر 18 سال برای آنها پیامدهای قانونی به دنبال دارد.
دادگاهها چه تصمیماتی میگیرند؟
دادگاههای رسیدگی به بزه اطفال و نوجوانان آنها را به 3 دسته 6 تا 12 سال، 12 تا 15 سال و 15 تا 18 سال تقسیم میکنند و آنگاه در مورد هریک از آنها تصمیمات ویژه میگیرند.
1 ـ کودکانی که سن آنها بیش از 6 سال تمام تا 12 سال تمام است در صورتی که مرتکب جرمی شوند مشمول 2 نوع تصمیمگیری میشوند:
الف) تسلیم به اولیا یا سرپرست با اخذ تعهد به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل
ب) اعزام به کانون اصلاح و تربیت به منظور تادیب و تربیت به مدت یک تا 6 ماه. در مواردی که ولی یا سرپرست صلاحیت ندارد یا الزام او به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل ممکن نباشد تصمیم دادگاه در مورد اطفال بین 6 تا 12 سال صرفنظر از بزه ارتکابی فقط در جهت اصلاح و تربیت خواهد بود. به همین علت وقتی طفل را به ولی یا سرپرست قانونی او تسلیم میکنند باید آنان ملزم به تادیب و تربیت شوند و هرگاه چنین الزامی امکانپذیر نباشد یا آنها فاقد صلاحیت اخلاقی باشند دادگاه طفل را با همین الزام به تادیب و تربیت به بنگاههای عمومی، خصوصی یا اشخاص صلاحیتدار واگذار میکند.
2 ـ در مورد اطفال بزهکار بین 12 تا 15 سال موضوع کمی فرق میکند. این افراد به علت داشتن سن و قوه تشخیص بیشتر، مسوولیت بیشتری هم دارند و قانون، مقررات شدیدتری دربارهشان اعمال میکند:
الف) تسلیم به اولیا یا سرپرست با اخذ تعهد به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل
ب) سرزنش و نصیحت به وسیله قاضی دادگاه
ج) اعزام به کانون اصلاح و تربیت از 3 ماه تا یکسال
3 ـ در مورد نوجوانان بزهکار بین 15 تا 18 سال چون این افراد در مرز تمییز و بلوغ قرار گرفتهاند و تا حد زیادی به اعمال ارتکابی خود و وخامت آن آگاهی دارند، مسوولیت آنها از جهتی شبیه اطفال کمسن و سال و از جهتی شبیه بزرگسالان است. پس اگر جرائم ارتکابی افراد بین 15 تا 18 سال از درجه جنایی بودن باشد دادگاه میتواند یکی از تصمیمات سهگانه زیر را در موردشان اتخاذ کند:
الف) تسلیم به اولیا یا سرپرست با اخذ تعهد به تادیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل
ب) سرزنش و نصیحت به وسیله قاضی دادگاه
ج) اعزام به کانون اصلاح و تربیت از 3 ماه تا یکسال اما اگر جرم ارتکابی از درجه جنایت باشد دادگاه مکلف است فرد را برای مدتی بین 6 ماه تا 5 سال به زندان کانون اصلاح و تربیت و در نقاطی که این کانونها وجود ندارد به دارالتادیب اعزام کند.
ترتیب رسیدگی به جرائم اطفال و نوجوانان
قانونگذار برخلاف سایر موارد که تحقیقات اولیه را از وظایف ضابطان دادگستری یا دادسرا یا شعب دادرسی دانسته در مورد جرائم اطفال و نوجوانان مقرر کرده تا تمامی اقدامات و تحقیقات اولیه حتما به وسیله خود قاضی دادگاه اطفال صورت بگیرد.
این در حالی است که پس از پایان تحقیقات مقدماتی اگر دلایل کافی موجود نباشد، دادگاه قرار منع تعقیب صادر میکند، اما گاهی ممکن است قرار رسیدگی صادر و وقت جلسه دادرسی به سرپرست قانونی طفل یا دادستان ابلاغ شود.
همچنین برای اینکه تبلیغات و سروصدا در جرائم اطفال موجب تشویش سایر مجرمان نشود و مجرمان خردسالی که مورد محاکمه و احیانا محکومیت قرار میگیرند آسیب نبینند، رسیدگی به جرائمشان به صورت سری و غیرعلنی انجام میشود. این در حالی است که قانونگذار به قاضی اطفال اجازه داده تا بتواند در غیاب طفل بزهکار به پرونده او رسیدگی کند.
گفت و گو
