حکایت مردان باران را بشنوید

باخبر شدیم با حمایت مدیریت رادیو ایران، ویژه‌برنامه «حکایت مردان باران» با موضوع راهیان نور از این شبکه رادیویی تولید و پنجشنبه‌ها ساعت 18 به مدت نیم ساعت پخش می‌شود.

اینجا تهران ساختمان شهدای رادیو، استودیوی شماره 12، ویژه‌برنامه حکایت مردان باران، کاری از گروه ایران و حماسه رادیو ایران.

آرم برنامه از المان‌های دفاع مقدس همچون صداهای همسران شهید، سردارانی که در دوران دفاع مقدس بودند، کسانی که برای بازدید به مناطق عملیاتی رفته‌اند ـ که خط سیر معناداری دارد ـ تشکیل شده است. پس از آن سیدکمال هاشم‌زاده گوینده برنامه می‌گوید:

«ضربان قلب خورشید بر سینه خاک و افلاک ‌/‌ زمزمه جاری مناجات در محراب حماسه و ایثار ‌/‌ آئینه صلابت و شجاعت ‌/‌ تجلی اخلاص و ایمان در «حکایت مردان باران».

موسیقی پایداری پخش می‌شود، صدای باران با طبل و سنج درمی‌آمیزد و تو فوج فوج رسیدن مردان دیار مودت را به قله‌های سعادت و خوشبختی در دیدگانت تصور می‌کنی. سیدکمال هاشم‌زاده با تمامی احساس به مردان اهل جهاد سلام می‌کند و می‌گوید:

«به نام خداوند اهل جهاد ‌/‌ خداوند مردان خاکی نهاد»

و قطعه شعری درخصوص رفتن یاران و ماندن خاطره پرواز می‌خواند. بعد دوباره سلام می‌کند: «سلامی به بلندای قامت مردانی که در سال‌های حماسه و ایثار تا اوج رشادت، تا اوج بندگی در پیشگاه خدا قد کشیدند.»

«به حضور یکایک شما هم‌میهنان ارجمندم، شما همراهان رادیو ایران و شما همسفران با کاروان حکایت مردان باران! با برنامه‌ای دیگر در خدمت شما هستیم.»

در بخش اول برنامه، سیدکمال هاشم‌زاده با سرهنگ جعفری، ریاست سازمان ایثارگران نیروی زمینی ارتش گفت‌وگوی تلفنی درخصوص درآمدی بر عملیات فرهنگی راهیان نور امسال برقرار می‌کند و مسوول ستاد راهیان نور ارتش به معرفی فعالیت‌های این ارگان می‌پردازد. این‌که 3 گروه از راویان را ساماندهی کرده‌اند، شب‌ها از فرماندهان یگان‌های عمده جنگ دعوت کرده بودند که برای مردم، تاریخ جنگ را بازگو کنند، در یادمان‌ها راویانی به صورت پرسش و پاسخ به روایت جنگ می‌پرداختند و در اتوبوس‌ها تا رسیدن به یادمان‌ها از راویان جوان که جنگ را ندیده بودند اما مطالعه داشتند خواسته شده بود وقایع را  روایت کنند.

تعامل و همکاری ارتش با سپاه پاسداران و بسیج برای اسکان، ساماندهی و پذیرایی زائران به منظور حضور آنها در مناطق عملیاتی از دیگر محورهای گفت‌وگوی تلفنی هاشم‌زاده با سرهنگ جعفری بود.

پخش ترانه‌های حماسی، خاطرات، خواندن دستنوشته‌های مردم از حس و حالشان نسبت به این سفر معنوی از دیگر بخش‌های این برنامه نیم‌ساعته بود.

در فرصتی که ایجاد می‌شود از حسن ملاصالحی، مدیر گروه حماسه رادیو ایران می‌خواهم درخصوص این برنامه جدید صحبت کند. او با اشاره به تاکید مدیر شبکه درخصوص تهیه برنامه‌ای با موضوع «راهیان نور» می‌گوید: بعد از ادامه جنگ طبیعی است که برای نشان دادن رشادت‌ها و ایثارگری‌های رزمندگان اسلام باید این اتفاق مبارک می‌افتاد. همچنین چون همسنگرانمان در سطح کشور خدماتی انجام داده بودند و از رسانه هم با توجه به بستر و پتانسیلی که دارد این توقع می‌رفت با نسل فعلی که در آن مقطع زمانی نبودند و رشادت‌ها را ندیده بودند، ارتباط برقرار کند و برنامه‌ای ساخته شود.

مدیر گروه حماسه رادیو ایران تصریح می‌کند: برای انتقال حس نسل جنگ به نسل امروزی و گرفتن جرات تعدی و تجاوز بیگانه به کشور با حمایت مدیر شبکه در زمانی خوب و پرشنونده برنامه حکایت مردان باران را طراحی کردیم که در بخش‌های مختلف به موضوعات دفاع مقدس بپردازد.

او ادامه می‌دهد: چون در رادیو تصویر نداریم، انعکاس گزارش‌های مردمی درخصوص تحولاتشان پس از رفتن به مناطق عملیاتی سخت‌تر است و این هنر گزارشگر برنامه است که با توصیف مکان و تاثیرات مثبت، آنها را بیان کند. همچنین در برنامه به اخبار مربوط به حوزه دفاع مقدس، معرفی کتاب‌ها و مسائل مربوط به مصاحبه‌های امیران ارتش و سرداران سپاه پرداخته می‌شود.

حسن ملاصالحی از سعی برنامه‌سازان این گروه برای تهیه و تولید برنامه‌های درجه یک و خوب شبکه یاد می‌کند و می‌گوید: عوامل این گروه تمام توان و تلاش خود را برای ارائه بهترین‌ها به کار می‌برند. در ضمن اکنون برنامه‌های کوچه رادیو پلاک 19، سروهای سبز، آوای اقتدار ارتش، از زخم تا ستاره و یادمان باشد از این گروه پخش می‌شود.

وقتی نظر سرهنگ جعفری، رئیس سازمان ایثارگران نیروی زمینی ارتش را درخصوص تهیه برنامه‌ای با رویکرد راهیان نور جویا می‌شوم، می‌گوید: بدون هیچ تعارف و شعار، انصافا تهیه برنامه حکایت مردان باران جزو اقدامات بسیار ارزشمند و پسندیده است و این برنامه می‌تواند خلأ بسیار محسوس و مهمی را که در جامعه بوده با گفتن تاریخ گذشته پرکرده و سربلندی، عزت، افتخار، ایستادگی و مقاومت را در نسل حاضر ایجاد و تقویت کند.

سرهنگ جعفری با اشاره به رویکرد برنامه‌سازان برای انتقال ارزش‌های دفاع مقدس به نسل سوم جامعه می‌گوید: برای این که برنامه بتواند کیفیت بهتری داشته باشد، باید 2 رویکرد را لحاظ کند و تا وقتی عناصر و افرادی که در آن برهه از زمان حضور داشته و آن را آفریدند، در قید حیات هستند باید تاریخ جنگ با جزئیات از زبان آنها بازگو شود، چون مباحث کلی در کتاب‌ها و سخنرانی‌ها هست و ذکر جزییات لازم است. همچنین گروهی در بازگوکردن تاریخ گذشته مورد غفلت واقع شده‌اند مانند سربازها و بسیجیانی که در خطوط مقدم نبرد بودند و صحنه‌های زیبایی در دل دارند، اما چون مسوولیت نداشتند کمتر حرف زده‌اند که اگر از حضور آنها به شکل مناسبی در برنامه استفاده شود می‌تواند به غنای برنامه راهیان نور کمک کند.

وقتی از آرمان ستوده، سردبیر برنامه حکایت مردان باران می‌پرسم هدف از تهیه این برنامه چه بوده است، می‌گوید: هدف از تهیه این برنامه پاسداشت حماسه 8 سال دفاع مقدس و بازگویی گوشه‌ای کم و اندک از آن برای همه مردم بخصوص نسل جوان و پوشش برنامه راهیان نور است که به عنوان میراث فرهنگی و ماندگار ما از دوران دفاع مقدس است. همچنین با توجه به اهتمام مسوولان نظام در مورد راهیان نور، ستادهای راهیان نور در ارگان‌های نظامی و در سازمان صداوسیما هم قرارگاه مرکزی تشکیل شده و برای گرامیداشت این ارزش‌ها و تبیین آن برای نسل جوان، حکایت مردان باران پنجشنبه‌ها پخش می‌شود.

او گفت‌وگو با دست‌اندرکاران اردوهای راهیان نور برای آگاهی از برنامه‌ها در راستای حضور چشمگیر مردم در مناطق جنگی، معرفی مناطق عملیاتی و یادمان‌ها برای کسانی که آن روزها نبودند یا اطلاع کافی ندارند را از نقاط قوت برنامه می‌داند و می‌گوید: سعی شده با قرابت معنایی و پیوستگی در بخش‌های مختلف برنامه، حس ترغیبی در شنوندگان ایجاد شود که اگر کسی به راهیان نور نرفته برای یک بار هم که شده برود و آنجا را از نزدیک ببیند و درک کند. چون هستند کسانی که هنوز آن مناطق را نمی‌شناسند و نمی‌دانند چه اتفاقاتی رخ داده است؛ بنابراین تصویر ذهنی‌ای که از شنیدن این برنامه در مخاطب باقی می‌ماند باید تلنگری برای خواستن آگاهی از حکایت 8 سال دفاع مقدس باشد، حکایتی که جزو تاریخ حماسه‌آفرینی ملت ماست!

این سردبیر برنامه‌های حماسی می‌گوید: با توجه به این که پخش برنامه از دوم اردیبهشت آغاز و یک برنامه نوپاست، سعی می‌شود در هر برنامه با توجه به سالروز شهادت شهدای کشورمان به معرفی شهدا بپردازیم، اخبار و اطلاعات حوزه دفاع مقدس را بگوییم و کتب حوزه ادبیات فرهنگ پایداری را معرفی کنیم.

وقتی از سیدکمال هاشم‌زاده، گوینده این برنامه درخصوص لحن و بیان در ویژه برنامه‌های فرهنگ مقاومت و ادبیات پایداری می‌پرسم، می‌گوید: گوینده‌ای که بخواهد مفاهیم برخاسته از فرهنگ مقاومت و ادبیات پایداری این سرزمین شامل جمع اشک‌ها و لبخندها، غم‌ها و شادی‌ها، وصل و فراق و فضاهای این گونه را در قالب پیام به مخاطب ارسال کند قطعا باید به محتوا و متنی که قرار است گوینده قرائت کند و محور پیامی که به مخاطب ارسال کند، توجه داشته باشد. به عنوان مثال آنجا که سخن از میدان رزم است لحن گوینده باید حماسی باشد، آنجا که حکایت سنگر، آتش، خون و حماسه است، لحن گوینده تحریک‌کننده، مهیج، محرک و توفانی باشد و آنجا که قرار است خاطرات شهدا را از زبان بازمانده‌های شهدا، مادر، همسر، فرزند و پدر بگوییم در کنار آن حماسه‌ای که در اصل پیام نهفته است لحن پیام باید لطافت خاصی داشته باشد.

او ادامه می‌دهد: به ذهنم می‌رسد که لحن گوینده در این برنامه باید بضاعت آهنگ‌پذیری مناسبی داشته باشد.

هاشم‌زاده که 11 سال است اجرای برنامه‌های تلویزیونی را در حوزه معارف اسلامی و دفاع مقدس به عهده دارد و بتازگی به جمع گوینده‌های رادیو پیوسته و فعالیت خود را با 2 گروه حماسه رادیو ایران و گروه اندیشه رادیو قرآن ادامه می‌دهد، درخصوص اطلاعات و آگاهی گوینده برنامه‌های دفاع مقدس در حوزه خود می‌گوید: تردید نباید کرد. به هر حال حضور یک نیروی رسانه در مناطق عملیاتی چه در دوران جنگ چه بعد از آن تاثیرگذار است و این تاثیر را نماینده رسانه ملی به مخاطب منتقل می‌کند.

عاطفه سلطانی، دانشجوی کارشناسی رشته ادبیات فارسی و نویسنده این برنامه که از سال 80 فعالیت خود را در رادیو آغاز کرده و یکسال است برای گروه حماسه رادیو ایران نویسندگی می‌کند، می‌گوید: احساس می‌کنم ادبیات حماسه و جنگ به یک رویکرد نو، جدید و نگاهی تازه نیاز دارد، چون ما می‌خواهیم جنگ را برای نسل جوان معرفی کنیم. نسلی که خاطره شفاهی از آن دوران ندارد و این مساله تصویرسازی کار را سخت‌تر می‌کند، زیرا باید با زبان امروزی برای جوان نسل امروز از حماسه‌هایی بگوییم که مربوط به دوران جنگ است و این کار، زبان تازه‌ای می‌طلبد.

او ادامه می‌دهد: با تمرکز کردن در دوره مشخصی از جنگ و مطالعه منابع و کتب مخصوص دفاع مقدس و دانستن تاریخچه این دفاع و گفت و گو با صاحب‌نظران این حوزه می‌توانیم نویسندگی این‌برنامه را به عهده داشته باشیم.

وقتی از حس و حال سلطانی موقع نوشتن مطالب دفاع مقدس می‌پرسم، می‌گوید: من هم جزو نسل امروزم و با فضایی که برای خودم در مسیر نوشتن ایجاد کرده‌ام نادیدنی‌های جنگ را دیده و مجبور شده‌ام مطالعه بیشتری داشته باشم و خودم را به آدم‌های آن دوران نزدیک کنم تا درک این مطالب برای جوان امروزی راحت‌تر باشد.