کشف قدیمی‌ترین زیستگاه بشر در جزایر خلیج فارس

به گزارش ایرنا، عبدالرضا دشتی زاده، چهارشنبه در گفتگو با خبرنگاران افزود: در فعالیت میدانی باستانشناسی صورت گرفته توسط اداره کل گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی سازمان منطقه آزاد قشم، محوطه مربوط به اواخر پارینه سنگی قدیم و پارینه سنگی میانی مربوط به دوره زمانی بیش از 150 هزار سال پیش در منطقه بام قشم در محدوده ژئوپارک این جزیره شناسایی شد.

وی ادامه داد: این محوطه که نخستین محوطه پارینه سنگی در جزایر ایرانی است، بر فرضیه مهاجرت‌های ساحلی و اهمیت تنگه هرمز در خاورمیانه صحه می‌گذارد.

رئیس اداره میراث فرهنگی سازمان منطقه آزاد قشم تصریح کرد: در فعالیت میدانی صورت گرفته دست ابزارهای سنگی شامل سنگ مادر، ساطور، سنگهای مادر دیسکی شکل، تراشه‌های لوالوا و سوراخ کننده کشف شده که نشان از استفاده انسان‌های اولیه از این ابزارها برای شکار، تکه کردن گوشت حیوانات، کندن پوست آنها و یا ریشه گیاهان خوراکی دارد.

وی بیان کرد:محوطه پارینه سنگی بام قشم احتمالا به صورت یک کارگاه ابزارسازی وجود 'نئواندرتال ها' در دوره پارینه سنگی میانی را در جزیره قشم تقویت بخشید.

دشتی زاده بیان کرد: تا پیش از این کشف، استنباط بر این بود که قدیمی ترین استقرارگاه بشر در جزیره قشم مربوط به عصر آهن(حدود 750 سال قبل از میلاد) بود اما این فعالیت میدانی وجود بقایای بشر اولیه در این جزیره را روشن ساخت.

به گفته وی، جوامع بشری در دوران پارینه سنگی بصورت غیر یکجا نشین زندگی می‌کردند و با تغییر دما در عصر یخبندان به دنبال گله‌های حیوانات از منطقه‌ای به منطقه دیگر مهاجرت می‌کردند و با پایین رفتن سطح آب دریاها در عصر یخچالی بسیاری از آبراه‌های بزرگ بوسیله این جوامع مورد استفاده قرار گرفت.

دشتی زاده بیان کرد: یکی از مسیرهای احتمالی خروج انسان‌های اولیه از آفریقا به آسیا از سمت شرق آسیا آغاز و از طریق تنگه باب المندب به سوی شرق شبه جزیره عربستان و یمن و از آنجا به تنگه هرمز و در نهایت به جنوب آسیا بوده است.

رئیس اداره میراث فرهنگی سازمان منطقه آزاد قشم ادامه داد: انسان‌های نئواندرتال نیز حدود 200 هزار سال پیش موفق به مهاجرت از قاره آفریقا به قسمت‌های مختلف آسیا شدند و در آن زمان تنگه هرمز بصورت سرزمینی خشک یکی از مهم‌ترین گذرگاههای مسیر مهاجرت انسان‌های اولیه در پژوهش‌های باستانشاسی مورد توجه قرار گرفته است.

وی در مورد ساختار پیدایش سرزمین قشم گفت: مطالعات زمین شناسی و رسوب شناسی صورت گرفته در سال‌های پیش نشان از آن دارد که جزیره قشم در واقع قسمتی از زاگرس جنوبی بوده که در کمتر از 10 هزار سال پیش به جزیره تبدیل شده اما دیگر جزایر ایرانی خلیج فارس نظیر خارک، کیش، هرمز و لارک دارای منشاء مرجانی و یا گنبدهای نمکی می‌باشند.

دشتی زاده گفت: مهم‌ترین نکته در مورد وجود انسان‌های اولیه در جزیره قشم، تنها به یافته‌های سنگی پراکنده بر روی سطح بام قشم می‌باشد و اطلاعات دقیق تر آن نیاز به انجام حفاری باستانشناسی دارد تا تمامی بقایای گیاهی، استخوان حیوانات و همچنین نوع رسوبات مورد مطالعه و تاریخ نگاری قرار گرفته و پس از آن با اطمینان بیشتر می‌توان در مورد اقلیم این سرزمین و همچنین پوشش گیاهی و جانوری و نوع غذاهای انسان‌های اولیه اظهارنظر کرد.

وی در پایان اظهار کرد: طی چند سال اخیر مطالعات پارینه سنگی نسبتا گسترده‌ای در سواحل جنوبی خلیج فارس بویژه در امارات متحده عربی صورت گرفته و متاسفانه مطالعات باستانشاسی در این حوزه در سواحل ایرانی بسیار ضعیف و محدود می‌باشد.