غبار فراموشی روی بهشت گمشده شمال

فرح‌آباد که حتی هم اکنون نیز کلکسیونی از اقوام مهاجر تاریخی اعم از ترک، لر، کرد، گرجستانی، خراسانی، سمنانی، گیلانی، را در خود جای داده، از استثنائی‌ترین مناطق ایرانی و کامل‌ترین تابلوی قومی، تاریخی، اقلیمی، اقتصادی و تفریحی است که همچنان ناشناخته مانده است، تا جایی که از فرح‌آباد به عنوان «بهشت گمشده شمال» یاد می‌کنند.

مسجد جامع عباسی، کاخ جهان‌نمای عباسی، پل هفت چشمه عباسی، حمام عباسی، تپه عمارت عباسی، امامزاده خلیفه عباسی، برج‌های عباسی و خانه‌های ساخته شده با آجرهای عباسی مجموعه آثار مرتبط با تمدن عباسی و به‌جامانده از دارالسلطنه عباسی در فرح‌آباد است که دارالسرور صفوی نیز نامیده می‌شد.

اما این منطقه علی‌رغم تزریق بودجه‌های ناچیز و مرمت‌های کند و کمرنگ و نارسا، امروز گرفتار بن‌بست بی‌توجهی قدرناشناسان فرهنگی و تاریخی شده است! بی‌توجهی به آثار باستانی فرح‌آباد تا آنجا پیش رفته که برخلاف وعده‌های داده شده این منطقه نوروز امسال آمادگی لازم را برای پذیرایی فرهنگی از گردشگران نداشته و فوجی از مسافران را پشت درهای ناآمادگی‌های آزارنده خود نگه داشته است. برخی از مورخان از فرح‌آباد به عنوان اصفهان کوچک هم نام برده‌اند، چرا که معماری مسجد جامع عباسی فرح‌آباد انطباق کاملی با معماری مسجد امام اصفهان داشته و از طرفی پل هفت چشمه را می‌توان ماکت کوچک سی و سه پل اصفهان دانست.

فرح‌آباد تنها برگ برنده تاریخی و اقلیمی مرکز استان مازندران است که به ساری قدرت رقابت گردشگری با دیگر شهرهای توریستی را می‌دهد. ولی متاسفانه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری مازندران با فرعی‌ترین نگاه ممکن به مجموعه تاریخی فرح‌آباد، کمترین بودجه مرمت و کاوش را به آثار فاخر این منطقه اختصاص داده تا جایی که اولین کاوش در مدت کمتر از یکی دو ماه متوقف و به حال خود رها شده است.

محمدی مسوول پایگاه مقاومت بسیج فرح‌آباد در مورد این منطقه گفت: بازدید از آثار تاریخی فرح‌آباد، گردشگران را حتی از سفر به اصفهان بی‌نیاز می‌کند و کافی است که مرمت این بناها با جدیت آغاز شود. کنعانی دیگر شهروند فرح‌آبادی هم گفت: الان بیش از 4 الی 5 دهه است که مرمت مسجد جامع عباسی آغاز شده و بیشتر تلاش‌ها هم مربوط به سال‌های 55 تا 57 و سال‌های 65 تا 67 است و غیر از آن نیز برای کاخ عباسی و پل تاریخی هفت چشمه و حتی تپه باستانی عمارت عباسی کاری نشده است.

یوسفی نیز که از ریش سفیدان فرح‌آبادی است گفت: ما در این سال‌ها جهانگردان زیادی را دیده‌ایم که آوازه فرح‌آباد را شنیده بودند و به فرح‌آباد آمدند تا از نزدیک شاهد این آثار ارزشمند باشند و با عکسبرداری و فیلمبرداری خاطرات زیادی را از این مکان‌ها با خود به همراه بردند ولی سوال ما اینجاست چرا در حالی که خارجی‌ها قدر فرح‌آباد را می‌دانند، مسوولان گردشگری ما از آن غافل مانده‌اند و فرح‌آباد را از فهرست بازدیدهای نوروزی خارج کرده‌اند.

محسن گرجی ‌/‌ جام‌جم مازندران