قطع رابطه با موزه لوور فرانسه

بقایی روز گذشته از تعبیر «طفره رفتن بیهوده» برای امانت نسپاردن آثار ایرانی گنجینه لوور استفاده کرد، اما این موزه فرانسوی، مهیا نبودن امکانات نمایش را دلیل اصلی این امر می‌داند؛ موضوعی که مسوولان موزه بریتانیا نیز ابتدا بر آن پای می‌فشردند، اما به یک باره و با تهدید قطع روابط با این موزه آن را فراموش کردند و منشور کوروش سرانجام به ایران آمد.

از سوی دیگر اولین نشست رسانه‌ای رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در سال جدید گرچه خیلی زودتر از آنچه تصور می‌شد برگزار شد، اما بهانه خوبی برای برگزاری داشت: «الواح هخامنشی به امانت سپرده به دانشگاه شرق‌شناسی نیویورک دیگر به حراج گذاشته نمی‌شود.»

ماجرای حراج الواح هخامنشی چند سال پیش با هدف پرداخت غرامت به بازماندگان یک حادثه بمبگذاری در آرژانتین و با ادعای واهی چند یهودی در آمریکا آغاز شد. این آثار نزدیک به 70 سال پیش و با هدف مطالعه و خوانش به دانشگاه شرق‌شناسی نیویورک فرستاده شد. بقایی در این نشست این اقدام را امری نکوهیده دانست که از سوی شاه وقت ایران صورت گرفته بود.

بقایی در این نشست که به همراه مدیر موزه ملی ایران برگزار شد با اعلام خبر قطعی دادگاه استیناف آمریکایی در جلوگیری از به حراج گذاشتن این گنجینه آثار تاریخی ایران خبری جدیدتر را مطرح کرد که آن نیز در جای خود قابل تامل بود. «موزه ملی ایران از امروز با تیمی ویژه از نخبگان حقوقی در پی بازگرداندن این آثار به ایران خواهد بود.» این خبر در حالی اعلام شد که او معتقد بود جلوگیری از حراج این آثار در جای خود موفقیت بزرگی است که بخشی از آن مرهون ایرانیان دوستدار میراث کشورمان در آمریکاست. او رای دادگاه استیناف را قطعی و لازم‌الاجرا دانست، اما در عین حال معتقد بود که شاید پروسه اجرایی شدن این ماجرا چند ماهی طول بکشد.

منشور کوروش 28 فروردین قطعا و به طور رسمی تحویل موزه بریتانیا خواهد شد. به گفته حمید بقایی، مسوولان موزه بریتانیا از ابتدا تمایلی به دادن منشور کوروش به ایران نداشتند، اما این اثر به هر نحو باید به ایران می‌آمد تا اقتدار ایرانی ثابت شود. بقایی گفت که او و سازمان متبوعش خواسته‌اند در حاشیه این امانت‌سپاری به طرف انگلیسی نشان دهند که سیاست از میراث فرهنگی جداست. او در عین حال بازگشت این اثر تاریخی را بزرگ‌ترین دستاورد میراث فرهنگی در سال 89 دانست که نشان از اقتدار ایران در روابط جهانی داشته است.

حرف‌های بقایی روز گذشته با خبری دیگر کامل شد. او از روابطی خبر داد که قرار است در مورد استرداد آثار تاریخی با همکاری ایران و مصر صورت پذیرد.

«در سفری که قبل از فروپاشی دیکتاتوری مصر به این کشور داشتم صحبتی با آقای زاهی هواس، رئیس آن زمان اداره عتیقه‌جات مصر و وزیر باستان‌شناسی کنونی این کشور داشتم و از او درباره علت دعوت نکردن ایران به همایش جهانی استرداد آثار تاریخی پرسیدم و او گفت: ما این کار را کردیم، اما قدرت‌های بیرونی نگذاشتند این اتفاق صورت گیرد.»

سرقت آثار تاریخی و استرداد این آثار یک پای همیشگی نشست‌های خبری حمید بقایی است. اما او این جمله را در حالی به زبان آورد که به گفته او و با توجه به شرایط کنونی مصر، ایران یک پای ثابت این همایش جهانی خواهد بود. قرار است دومین همایش جهانی استرداد آثار تاریخی اواخر فروردین امسال در مصر برگزار شود؛ موضوعی که با توجه به وضعیت کنونی مصر شاید کمتر بتوان به آن امیدوار بود.

«خبر تشکیل بورس آثار تاریخی در کیش از ابتدا اشتباه منتشر شده است»، این یکی دیگر از پاسخ‌های رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به پرسش‌های خبرنگاران بود. بقایی در نشست روز گذشته خود از مدیرکل موزه‌های سازمان متبوعش بابت انتشار اشتباه این خبر انتقاد کرد . به گفته او این بورس در واقع حراج بزرگ آثار هنری بوده است نه بورس خرید و فروش آثار عتیقه و تاریخی. او معتقد بود که این حراجی بزودی کار خود را آغاز می‌کند و در آن آثاری که از نظر قانونی قابل خرید و فروش هستند عرضه خواهد شد.