جنگل‌های زاگرس در کوره‌ بخاری‌های چوبی

هومان خاکپور، متخصص منابع طبیعی و فعال محیط‌زیست در این باره معتقد است: جایگزینی هیزم به دلیل افزایش قیمت سوخت‌های فسیلی و افزایش دام موجود در آبادی‌های جنگل‌نشین به دلیل نرخ بالای بیکاری و ارزان بودن نیروی کار در روستاها و پایین بودن سرانه درآمد خانوارهای روستایی تهدیدی جدی برای محیط‌زیست است.

از سوی دیگر، مدیرکل سابق جنگل‌های خارج از شمال کشور که چندی پیش از سمت خود استعفا کرده، با نگرانی از وضعیت خطرناک جنگل‌های زاگرس به مهر گفت: اگر این روند در زاگرس ادامه داشته باشد، ظرف 20 سال آینده بزرگ‌ترین منابع آب شیرین ایران را با تخریب رویشگاه‌های زاگرس از دست خواهیم داد.

این متخصص جنگل اظهار کرد: اگر ما معتقدیم روستاییان نباید جنگل‌ها را قطع کنند، باید سوخت مورد نیاز آنها تامین شود ولی متاسفانه این فرآیند در دستور کار و اهداف بخش جنگل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری نیست. آنها می‌گویند تامین سوخت به عهده ما نیست و اگر سوخت بدهیم خلاف قانون است؛ در حالی که بنده معتقدم این شکل از مدیریت جنگل متعلق به 40 سال پیش است.

دکتر پیمان یوسفی‌آذر هم با تاکید بر این‌که عامل 50درصد تخریب جنگل‌های منطقه زاگرس و ارسباران تامین سوخت از سوی اهالی جنگل است، می‌گوید: حضور دام در جنگل و زراعت، عوامل تهدیدکننده بعدی هستند که نظام بودجه‌ریزی حفاظت از جنگل‌ها باید در کار خود برای نجات جنگل‌های زاگرس براساس آن اقدام کند.

یوسفی‌آذر اضافه کرد: روستاییانی که در جنگل و اطراف جنگل زندگی می‌کنند، نیازهایشان را بر مبنای محیط پیرامونشان برآورده می‌کنند و برآوردهای ما در سازمان جنگل‌ها نشان می‌دهد 50 تا 70 نوع وابستگی به جنگل در هر روستایی وجود دارد و تا امکانات برای آنها فراهم نشود نمی‌توانند در سرمای زیر 25 درجه به زندگی خود ادامه دهند، بنابراین اقدام به قطع و سوزاندن درختان جنگلی می‌کنند.

در همین رابطه یک متخصص محیط‌زیست کشور معتقد است: هجوم مردم روستایی به استفاده از درختان جنگلی برای جایگزین سوخت و تامین نیازهای زمستان بعد از هدفمندی یارانه‌ها قابل پیش‌بینی بود و کارشناسان حوزه منابع طبیعی با توجه به بضاعت اقتصادی مردم جنگل‌نشین پیش‌بینی این وضعیت را کرده بودند.

محمد درویش گفت: علاوه بر جنگل‌های طبیعی کشور در زاگرس، ارسباران و هیرکانی، جنگل‌های دست کاشت مناطق کویری که برای تثبیت شن و جلوگیری از بلند شدن خاک و کنترل شنزارهای بیابانی کاشته شده بودند مورد هجوم قرار گرفته و بشدت در معرض تخریب هستند.

وی تاکید کرد: در سیرجان، کرمان و مناطق بیابانی کشور درختانی که برای مقابله با بیابان کاشته شده‌اند مورد تخریب قرار گرفته‌اند در حالی که ساخت اجاق‌ها و آبگرمکن‌های خورشیدی می‌تواند کمک بزرگی به روستاییان کند و آنها را از تخریب جنگل‌ها باز دارد.

همچنین هومان خاکپور، متخصص منابع طبیعی در چهارمحال و بختیاری گفت: افزایش قیمت نفت و کپسول گاز، به دلیل بیکاری و نداشتن درآمد کافی برای تغییر وسایل تولید انرژی در منازل باعث روی آوردن اهالی روستاهای جنگل‌نشین به قطع درختان جنگلی به منظور تامین سوخت شده است.وی اظهار کرد: زنان روستایی برای تأمین هیزم مورد نیاز خود چندین کیلومتر راه صعب‌العبور را طی می‌کنند و با تحمل این کار سخت به نابودی جنگل کمک می‌کنند و از سر ناچاری مرتکب جرایم زیست‌محیطی ناخواسته می‌شوند و از شرایط سخت زندگی‌شان گلایه دارند.به گفته این متخصص منابع طبیعی، روند شتابان جایگزینی سوخت هیزمی با سوخت‌های فسیلی و نبود تمهیدات و برنامه‌های حمایتی لازم جهت کنترل و مهار این روند ویرانگر که به وضوح در تمامی آبادی‌های پراکنده در رویشگاه‌های جنگلی زاگرس نیز قابل مشاهده است، زنگ خطری جدی برای مسوولان و دستگاه‌های متولی صیانت و پاسداری از این زیست‌بوم‌های جنگلی در حال تخریب بوده که عدم واکنش مناسب به آن می‌تواند سبب وارد شدن خسارت‌های جبران‌ناپذیری به بلوط‌زارهای غرب کشور شود.