آنتن در اختیار آثار نمایشی؛ خوب یا بد؟

 اول این‌که با توجه به این تصمیم معاونت سیما، تعداد سریال‌ها و فیلم‌های تولیدی باید افزایش یابند و دوم این‌که دیگر نمی‌توان از تلویزیون توقع داشت تولید سریال‌های گران‌ را در دستور کار خود قرار دهد.

آنتن خوراک می‌خواهد و سریال‌های کوچک که با هزینه کمتری ساخته می‌شوند، می‌توانند نیاز آنتن را مرتفع کنند. البته نباید هزینه کم را برابر با پایین آمدن کیفیت آثار نمایشی دانست.

در اکثر کشورهای دنیا ، سریال‌های تلویزیونی کوچکی ساخته می‌شوند که بیشتر آنها در استودیو‌های تلویزیون مقابل دوربین می‌روند به همین دلیل بخش زیادی از هزینه ساخت آنها که در کشور ما صرف اجاره لوکیشن می‌شود، به بخش‌های مختلف یک سریال تزریق می‌شود بدون این‌که کار با افت کیفیت روبه‌رو شود.

کوچک، اما جذاب

اما در کشور ما فیلم و سریال‌سازی هنوز هم به شکل سنتی رواج دارد. با توجه به این نکته پرسش این است که چگونه می‌توان سریال‌های کوچک اما جذاب تولید کرد؟ محسن شایان‌فر که در پرونده تهیه‌کنندگی خود سریال‌هایی مانند خسته دلان و ملکوت را دارد در پاسخ به این پرسش به خبرنگار جام‌جم گفت: برای تهیه سریال‌های کوچک اما جذاب با کیفیت، تلویزیون باید از نیروهای حرفه‌ای استفاده کند. یک تهیه‌کننده حرفه‌ای که سال‌هاست در تلویزیون فیلم و سریال می‌سازد حتما از یک جوان کم‌تجربه که به‌واسطه اقوام و آشنایانش تهیه‌کننده شده، بهتر راه و روش ساخت سریال خوب برای تلویزیون را بلد است.

شایان‌فر در پاسخ به این پرسش که با توجه به این نکته می‌توان استنباط کرد که شما با ورود جوانان به تلویزیون چندان موافق نیستید؟ گفت: من مخالفتی با حضور جوانان در تلویزیون ندارم اما بر این باور هستم که این فعالیت باید با مقدماتی همراه باشد. جوانان ابتدا باید تجربه کسب کنند و بعد مثلا تهیه‌کنندگی یا کارگردانی یک سریال بزرگ را به عهده بگیرند. اگر کار به کم‌تجربه‌ها سپرده شود، آثاری ساخته می‌شود که قابلیت‌های جذب مخاطب را ندارد.

تهیه‌کننده سریال خسته دلان در پاسخ به این پرسش که شما چه پیشنهادی برای کم شدن هزینه‌های تولید یک سریال دارید؟ با اشاره به این نکته که بهترین روش جذب مخاطب در تلویزیون ایجاد تنوع در سوژه‌ها و موضوعات فیلم و سریال‌هاست ، گفت: به نظر من دوره ساخت سریال‌های عظیم که پرداکشن‌های بزرگی دارند به پایان رسیده و در شرایط کنونی باید آثاری برای تلویزیون ساخته شوند که داستانی قوی با دیالوگ‌های به یادماندنی داشته باشند. چون بیننده ‌آثار داستانی خیلی زود چشمش به لوازم صحنه و پیچیدگی‌های تصویری عادت می‌کند اما محال است که داستان و یا دیالوگ‌های خوب یک سریال یا فیلم را فراموش کند.

شایان‌فر خاطرنشان کرد: یکی دیگر از روش‌های کم کردن هزینه‌های ساخت یک فیلم یا سریال این است که مدیران تلویزیون، تهیه‌کنندگان را مقید به استفاده از بازیگران معروف نکنند چون بیشتر هزینه آثار نمایشی صرف استفاده از این بازیگران می‌شود بدون این‌که آنان تاثیری در جذابیت اثر داشته باشند. بازیگر هر چقدر هم توانا و خلاق باشد به مرور برای مخاطب تکراری می‌شود. تلویزیون می‌تواند افراد مستعد و توانا را جذب کند چون مطمئنا آنها خیلی زود می‌توانند به بازیگران چهره و معروف فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی تبدیل شوند.

اما یک تهیه کننده آثار تلویزیونی دیدگاه دیگری دارد.بهروز مفید این روزها 2 کار در حال پخش از تلویزیون دارد.سریال گمشده که از شبکه یک پخش می‌شود و برنامه ترکیبی «این راه نزدیک است» که از شبکه 2 در حال پخش است. مفید از منتقدان توجه زیاد به آثار نمایشی در تلویزیون است.

این تهیه‌کننده معتقد است، تلویزیون بشدت در بخش‌های کارگردانی و فیلمنامه‌نویسی با کمبود نیرو روبه‌روست بنابراین با توجه به این شرایط اگر قرار باشد آنتن از برنامه‌های نمایشی پرشود حتما به کیفیت آنها آسیب وارد می‌شود.

این تهیه‌کننده راه چاره را در این می‌داندکه تلویزیون به‌جای پخش 4 سریال در یک روز، 2 سریال را در جدول پخش بگذارد، اما 2 سریالی که به کیفیت آنها مطمئن است.

تهیه‌کننده گمشده با ذکر این نکته که در کشورهای دیگر تولید فیلم و سریال یک جور کار اقتصادی به شمار می‌آید و بیشتر برنامه‌ های تلویزیون‌های جهان وارداتی هستند، گفت: شرایط فرهنگی و مذهبی کشور ما اجازه نمی‌دهد که آثار خارجی حجم زیادی از آنتن را پرکنند، به همین دلیل تلویزیون روی آثار داخلی متمرکز است اما نباید همه این برنامه‌ها حتما آثار نمایشی باشند.

به عقیده وی، مدیران تلویزیون باید روی برنامه‌های ترکیبی، مسابقات تلویزیونی، برنامه‌های گفت‌وگومحور جذاب و... هم سرمایه‌گذاری کنند و به آنها توجه نشان دهند. مفید این نظر را که تلویزیون کشور ما برای مبارزه با برنامه‌های ماهواره‌ای خارجی باید روی آثار نمایشی تمرکز بیشتری داشته باشد را قبول ندارد.

وی در این باره گفت: سریال‌های خارجی به دلیل عبور از مسائلی که ما به آنها خط قرمز می‌گوییم برای برخی از مردم جذاب هستند. خطوط قرمزی که ما اصلا نباید به آنها نزدیک شویم، بنابراین پخش زیاد سریال‌ و فیلم در شبانه‌روز نمی‌تواند این مشکل را حل کند. اما ساخت سریال‌های باکیفیت می‌تواند گرایش مردم به دیدن برنامه‌های ماهواره را کاهش دهد.

تهیه‌کننده این راه نزدیک است، تصریح کرد: به نظر من دوره پخش سریال‌ها به شکل هفتگی تمام شده و سریال ‌هایی در ذهن مخاطب می‌مانند که به شکل 3 یا 5 بار در هفته روی آنتن بروند بنابراین بهتر است تلویزیون با استفاده از این روش پخش، نمایش یک سریال را آغاز کند و تا زمانی‌که پخش آن سریال به پایان نرسیده است به سراغ نمایش سریال دیگر نرود.

طاهره آشیانی 
گروه رادیو و تلویزیون