تهران بیست و رویکرد 3‌ گانه: سادگی، چابکی، تفاوت

تولید گروهی در برنامه‌سازی چالشی

وقتی صحبت از طرح مسائلی در میان است که به عنوان مشکلات کلان یک شهر و جامعه تلقی می‌شود، انتظار عموم مخاطبان این است که مجری به عنوان زبان پرسشگر مردم، جانب رک‌گویی و شفاف‌سازی را رعایت نماید. این خصیصه‌ای است که محمدجعفر خسروی نه‌تنها در تهران 20، بلکه در برنامه‌های دیگر نیز داراست. مهمان این برنامه یکی از مسوولان سازمان حفاظت محیط زیست است که در استودیو حاضر می‌شود و خسروی بدون مقدمه، سوال اول بحث را مطرح می‌کند.

دیگر عوامل برنامه همگی در رژی تهران 20 ایستاده و توسط مانیتورهای متعدد اتاق فرمان، برنامه را دنبال می‌کنند. همراهان مهمان برنامه نیز در لابی پخش نشسته‌اند و برنامه را به صورت زنده از تلویزیون ساختمان پخش نظاره می‌کنند.

برنامه تهران 20 به گفته عواملش در سری جدید که از سوم مهرماه امسال روی آنتن فرستاده شد، تغییرات بسیار محسوسی به لحاظ فرم و محتوا پیدا کرده. این برنامه که همواره یکی از رسمی‌ترین دوران خود را در میان برنامه‌های سیما پشت سر گذاشته، در حال حاضر با رویکردی نرم و عام محور پیش می‌رود که البته با نظرات موافق و مخالفی نیز روبه‌رو بوده است.

حمیدی، تهیه‌کننده برنامه معتقد است: «تصور می‌کنم تهران 20 به عنوان سرمقاله برنامه‌های شبکه تهران محسوب می‌شود؛ چراکه از حساسیت محتوایی خاصی برخوردار است. در سری جدید تلاش شده است تا گفت‌وگوها نرم‌تر مطرح شده و از طرفی موضوعات انتخابی به خطوط قرمز نزدیک‌تر شود که تا این جای کار راضی‌کننده بوده است.»

از دیگر تغییرات عمده این برنامه، رویکرد چرخشی تولید از فرد به سمت گروه است. با توجه به این که تهران 20 ماحصل تلاش برنامه‌سازان گروه فرهنگی ـ اجتماعی شبکه 5 سیماست، تهیه و تولید محتوای برنامه و نیز انتخاب موضوعات، مهمانان و حتی شاکله اصلی برنامه توسط یک تیم اصلی پشتیبانی می‌شود.

در این خصوص ایزدفر (دستیار تهیه برنامه)‌ می‌گوید: «در تولید پلی‌بک‌های برنامه، تفکر یک تیم اصلی، گروه تهیه و تولید را پشتیبانی می‌کند و با توجه به این که حدود یک دهه از عمر این برنامه می‌گذرد، بحث‌های چالشی آن در ذهن‌ها مانده است. بنابراین در تولید پلی‌بک‌ها نیز می‌بایست وجوه حساس و المان‌های اجتماعی ـ سیاسی را در تهیه تصاویر مستند مدنظر قرار دهیم.»

وی ادامه می‌دهد: «بخش اعظمی از محتوای گفت‌وگوهای برنامه به مسائل سیاسی و دعوت از چهره‌های سیاسی، مسوولان و مدیران ذی‌ربط مربوط می‌شود. بنابراین با چنین رویکردی چندان نمی‌شود از پخش موسیقی در فواصل برنامه بهره برد. ضمن این‌که در باکس‌های تولیدی که در خلال گفت‌وگوها پخش می‌شود، تا حد امکان از تصاویرناب و موسیقی‌های مدرن استفاده شده که در سری‌های قبلی برنامه تهران20، کمتر به آن پرداخته شده است.»

تهران 20 اولین برنامه‌ای است که در استودیوی شماره 5 پخش جدید روی آنتن می‌رود. به گفته فرامرز فروزان (کارگردان برنامه) در حال حاضر برنامه تهران 20 از تجهیزات فنی به‌روز و جدیدی بهره می‌برد که در فرم بصری تصاویر نیز رویکردی متفاوت را به نمایش می‌گذارد.

«برنامه تهران 20 در این مدت بیننده خاص خود را پیدا کرده؛ هر چند از المان‌های تصویری متفاوتی نسبت به قسمت‌های قبلی استفاده شده است.»

این را فروزان می‌گوید و ادامه می‌دهد: «تهران 20 در گروه برنامه‌های ترکیبی جای دارد و تلاش ما این است که تصاویر ارسالی از استودیو، تنوع شات بالایی داشته باشد و بیننده را خسته نکند و چون در فضای بسته و به صورت زنده سوئیچ می‌شود، سعی می‌کنیم از قاب‌بندی‌های متعدد و به صورت همزمان استفاده کنیم مثلا هنگام ارتباط تلفنی، تلفن‌ها را در یکی از قاب‌های تصویر نمایش می‌دهیم حتی ورود و خروج مهمان‌ها و حضور عوامل پشت صحنه را در قاب‌بندی‌های متعددی در کنار تصویر داخل استودیو نشان می‌دهیم.»

در استودیوی تهران 20 در کنار 3 دوربین اصلی که داخل استودیو مستقر هستند و گهگاه با حرکات لانگ‌شات و چرخشی تصویری سیال و نیم‌دایره از بحث میان مجری و مهمان را به تصویر می‌کشند، یک دوربین هم به عنوان دوربین پرتابل تمام اتفاقات خارج استودیو را تصویربرداری می‌کند.

کارگردان تهران 20 در این خصوص می‌گوید:‌«در حال حاضر از سیستم Medalium استفاده می‌کنیم که تصویر ارسالی برای آنتن را به چندین قاب تقسیم می‌کند و منجر می‌شود که مخاطب در جریان برنامه‌سازی قرار گرفته و خود را نزدیک‌تر به گروه تولید حس کند.»

وی ادامه می‌دهد: «در برنامه‌های گفت‌وگومحور عموما استفاده از قاب‌بندی‌ها و تصاویر بسته و باز مجری و کارشناسان به سلیقه کارگردان مربوط است. شخصا سعی می‌کنم در این برنامه، بیشتر از تصاویر (Closeup)‌ استفاده کنم چرا که منظور را بهتر می‌رساند و چنانچه بحث‌ها با رویکرد سیاسی پیش رود تلاش می‌شود تصاویر در کادرهای لانگ جای گیرد.»