تمام آموختهها و مواردی که به صورت تئوری به افراد آموزش داده شده تا زمانی که به صورت عملی اجرا نشوند، قابل اطمینان نبوده و ممکن است در شرایط واقعی، فرد را با نوعی سردرگمی روبهرو سازد؛ در نتیجه در مانور سعی بر این است که نظامیان با نحوه عملکرد صحیح به صورت اجرایی آشنا شده و نقاط ضعف و قوت خود را شناسایی کرده و سعی در رفع نقاط ضعفها کنند.
مانور زلزله نیز همانند سایر مانورها، موجب ایجاد آمادگی برای انجام واکنشهای صحیح و سریع در زمان زلزله و کاهش تلفات و خسارات ناشی از این پدیده میشود؛ البته اهداف مانور زلزله تنها شامل این نیست، بلکه مواردی همچون افزایش سطح آگاهی دانشآموزان در مورد زلزله و علوم مرتبط و برانگیختن حس کنجکاوی دانشآموزان نسبت به پدیدههای طبیعی را نیز شامل میشود.
علاوه بر اهداف مذکور که مستقیما در ارتباط با دانشآموزان حاصل میشود، مواردی دیگر نیز که به کل جامعه برمیگردد همچون ایجاد و بسط فرهنگ ایمنی در جامعه؛ ایجاد زمینههایی برای حساس کردن برنامهریزان کشور و به وجود آوردن شرایطی برای به روز کردن اطلاعات مردم در مورد زلزله و ایمنی، جزو اهداف جانبی برگزاری مانور زلزله و ایمنی در سطح کشور محسوب میشود.
تاکید مانور زلزله و ایمنی بر آموزش دو اصل است: پناهگیری و خروج. پناهگیری در زمان زلزله و تا هنگامی که تکانهای زمین ادامه دارد و خروج با حفظ آرامش بعد از زلزله؛ دو اصلی که در صورت رعایت در زلزلهها میتواند جان بسیاری را نجات دهد؛ دو اصلی که تمرین آنها در مدارس نه احتیاج به صرف هزینه دارد و نه وقت زیادی از مدارس میگیرد، ولی در عوض دانشآموزان و معلمان را آموزش میدهد تا هنگام زلزله به جای اقداماتی مانند هجوم به سمت در خروجی و آسیب رساندن به خود و دیگران، در مقابل فرو ریختن و پرتاب اشیا، خود را محافظت کرده و با آرامش بیشتری تصمیمگیری کنند. بد نیست بدانیم در بسیاری از زلزلههای اخیر در ایران مانند زلزله ایذه (1385) و (1386) و بندرعباس (1388) فروریختن ساختمانها موجب آسیبرساندن به مردم نشد بلکه عدم پناهگیری و هجوم به سمت درهای خروج موجب ایجاد خسارات جانی شد.
در هر صورت برگزاری مانورهای مقابله با زلزله را باید به فال نیک گرفت، اما این نکته را هم مدنظر داشت که برای مقابله با این پدیده طبیعی باید به عوامل دیگر مانند مقاومسازی بافتهای فرسوده نیز توجه جدی کرد.
* دبیر شورای دائمی مانور زلزله و ایمنی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم