فیفا و امنیت انرژی اتحادیه اروپا

1ـ طی چند ماه گذشته و با اوج گرفتن بحران مالی در یونان، اتحادیه اروپا مواجه با جدی‌ترین چالش خود از زمان تشکیل این اتحادیه شد به‌طوری‌که در حال حاضر و با روشن شدن وضعیت بحرانی ایرلند همچنین در آستانه بحران قرار داشتن چند کشور دیگر عضو، چنان عرصه بر این اتحادیه تنگ شده که یکی از مقامات بلند پایه این اتحادیه اخیرا اعلام کرده است که اگر منطقه یورو از خطر فرو افتادن و سقوط در این بحران رهایی نیابد، دیگر از اتحادیه اروپایی نام و نشانی باقی نخواهد ماند. صدراعظم آلمان نیز تهدید کرده است، در صورتی که شرکایش درخواست آلمان را برای یک مکانیسم دائمی به منظور مقابله با بدهی‌های دولتی احتمالی نپذیرند، کشورش را از منطقه یورو خارج خواهد کرد. در همین راستا، برنامه‌های نجات اتحادیه اروپا برای دهه دوم قرن 21 از هم اکنون در دستور کار جدی قرار گرفته است.

2ـ در حال حاضر یکی از مهم‌ترین برنامه‌های در دست اجرا در این اتحادیه، به حداقل رساندن تهدیدهای آتی در زمینه تامین امنیت انرژی است.

3ـ با آن‌که انگلیس در اروپاست، اما این کشور همواره نقش هم پیمان آمریکا را ایفا کرده است؛ همراهی این کشور در اشغال عراق و ایجاد زیرساخت‌های لازم در عراق برای تامین امنیت عرضه انرژی همچنین مشارکت و حضور گسترده‌تر در بازار و صنعت جهانی نفت از طریق عراق، یکی از میوه‌های این هم پیمانی است.

4ـ روسیه که اصلی‌ترین تامین‌کننده انرژی اتحادیه اروپا بخصوص در زمینه گاز طبیعی از ابتدای تشکیل این اتحادیه بوده و می‌رود تا این جایگاه را در دهه‌های آتی تقویت کند تعریف خاصی از تعامل با اتحادیه اروپا را ارائه کرده است؛ در اینجا یادآور این نکته می‌شویم که چندین سال است این کشور در آستانه سردی هوا و به بهانه اختلافات مالی با اکراین و روسیه سفید، اروپا را در هراس از کاهش یا قطع موقت صادرات گاز خود به این اتحادیه قرار داده است.

5ـ قطر نیز که یکی از بزرگ‌ترین کشورهای جهان در حوزه گاز است درصدد است با سرمایه‌گذاری‌های عظیم در حوزه صادرات گاز از طریق LNG، به جایگاه بالاتری در تامین انرژی اتحادیه اروپا برسد.

6ـ روسیه با آن‌که در قیاس با رقبایش، زیرساخت‌های برگزاری بازی‌های جام جهانی فوتبال را در سال 2018 نداشت در بهت و ناباوری، با کنار زدن انگلیس به میزبانی دست یافت. فیفا بر خلاف رویه جاری خود و در همان نشست جمعه، میزبان سال 2022 را نیز اعلام کرد؛ کشوری که حتی در فوتبال آسیا در جایگاه دوم یا سوم قرار دارد با کنار زدن رقبایش و در راس آنها آمریکا، پیروز رقابت نفسگیر میزبانی برگزاری بازی‌های جام جهانی فوتبال در سال 2022 می‌شود. انگلیس و آمریکا هر کدام حیرت و انزجار خود را از این تصمیم فیفا اعلام کردند و اوباما قاطعانه در اظهار نظری رسمی اعلام کرد که فیفا، اشتباه بزرگی در اعلام قطر به عنوان میزبانی کرده است.

7ـ این یادداشت به‌صورت موجز، به رمزگشایی از دلایل خلاف رویه عمل کردن فیفا در اعلام همزمان دو میزبانی و انتخاب‌های پرچالش و پرحاشیه اش پرداخت. در بازی برد- برد اتحادیه اروپا و فیفا با روسیه و قطر، اتحادیه اروپا به درجه بالایی از تقویت سیاست تامین انرژی دست یافت؛ فیفا می‌تواند ابزار فشاری در تقویت چانه زنی اتحادیه اروپا با روسیه و کنترل قطر، طی دهه آتی قرن 21 حوزه تعریف شده فوق‌الذکر باشد.

8ـ به باور نگارنده، میزبانی قطر برای برگزاری بازی‌های جام جهانی فوتبال که حتی از جهاتی دارای اهمیتی بیش از برگزاری المپیک است، به خودی خود در بردارنده این پیغام از اتحادیه اروپا برای جمهوری اسلامی ایران است که این اتحادیه زین پس، نه خود به‌دنبال تهدید نظامی ایران برای جلوگیری از توسعه صنعت صلح‌آمیز هسته‌ای ایران است و نه به دیگر کشورها چنین اجازه‌ای را می‌دهد چرا که نیاز این منطقه تا سال 2022 آرامش است و آرامش.

بهروز پورسینا / جام‌جم