عرفان روی امواج رادیو فرهنگ

شنونده‌های قدیمی رادیو نیز ارتباطی دلی و سرشار از لحظات معنوی را از چنین برنامه‌هایی انتظار دارند؛ دقایقی که پای رادیو بنشینند و از هرچه تکرار تعلقات است، رها شوند و رادیو بشود مونس تنهایی‌های معنوی آنها.

در این میان هستند برنامه‌هایی که در کنار نغمه‌ای خوش و دلنشین، مفاهیم اخلاقی و مسیر طریقت و زندگی سعادتمندانه را نیز در دل گفتار‌های معنوی خود جای می‌دهند.

«فراتر از بودن» از جمله برنامه‌هایی است که دین و مضامین عرفانی را در کالبد هنر گنجانده و درس گفتارهای اخلاقی بزرگان علم و ادب را در بعد فرهنگی و لطافت فن برنامه‌سازی وارد کرده است.

این برنامه که کاری است از گروه مطالعات فرهنگی رادیوفرهنگ، تلاش می‌کند شنونده‌های خود را در لحظات اذان ظهر تا حدی از دلمشغولی‌های روزانه برهاند و آرامشی معنوی را در دل‌ها جاری سازد. این برنامه که چندی است به صورت تولیدی پخش می‌شود، پیشتر با ساختاری زنده روی آنتن شبکه رادیویی فرهنگ می‌رفت و با طرح پرسشی مخاطبان را در ارائه نظرات خود در برنامه دخیل می‌ساخت، اما بنا به دلایل فنی چندی است که با تلفیقی از بخش‌های کوتاه آیتم‌گونه و گفتار گوینده برنامه به صورت تولیدی پخش می‌شود.

هادی موسوی‌نژاد، تهیه‌کننده برنامه در این‌باره معتقد است: «در پخش زنده شنونده‌های بسیاری داشتیم. ضمن این‌که مردم بخوبی در بحث‌های ما مشارکت می‌کردند. مثلا یکی از سوالات برنامه این بود که اگر در خلوت خود بخواهید از خداوند گله کنید، چه می‌گویید؟... و ما در مدت زمان 2 ساعته برنامه هیچ گله و شکوه‌ای ندیدیم و تنها، تلفن‌های مردم بود که منعکس‌کننده یک رابطه شخصی و قلبی با خداوند بود.»

فراتر از بودن برنامه‌ای است که بر پایه کلام استوار بوده و به‌طور کلی دارای 3 بخش اصلی است که با صدای استاد امیر نوری اجرا می‌شود. سیبستان، عطر بهشت و حکایت دل، بخش‌هایی هستند که در قالب گفتار‌هایی 10 دقیقه‌ای در خلال محتوای کلی برنامه جای می‌گیرند. گویندگی برنامه را خانم بهروزمنش به عهده دارد.

موسوی‌نژاد درخصوص بخش‌های سه‌گانه این برنامه توضیح می‌دهد:

«در بخش سیبستان نوازندگی داریوش سنجری را داریم که قطعات مختلفی را در استودیو نواخته و ضبط کرده‌ است و در کنار آن مثنوی‌خوانی را داریم که تا امروز دفتر اول مولوی را به پایان برده‌ایم که به مرور در برنامه پخش خواهد شد. حکایت دل نیز شرح حکایاتی است عرفانی ـ اخلاقی که از بطن متون کهن گردآوری شده و همچنین در بخش عطر بهشت تلاش شده است تا تفسیری از قرآن کریم را از کتاب‌های ارزشمند خواجه عبدالله انصاری و نیز رشیدالدین میبدی استخراج و به عنوان درس‌های اخلاقی در اختیار شنونده‌ها قرار دهیم.»

موسوی‌نژاد امروز همراه خود «هبوط» دکتر شریعتی را نیز آورده است. بخش کوتاهی از صفحه 32 کتاب را می‌خواند:

«... و روز آغاز می‌شود و مرد که پیداست دیری بیدار بوده است و به بازی چشم را بسته و خود را به خواب زده...»

وی ادامه می‌دهد: «این بخش مربوط به موضوع امروز برنامه است. این کتاب و همچنین کتاب 2?جلدی «گفت‌وگو با خدا» تلفیقی متناسب برای چیدمان موضوعی ماست. البته این منابع مکتوب به عنوان متون اصلی برنامه در اختیار گوینده قرار نمی‌گیرند و در حقیقت رشته و نخ اصلی برنامه را در جلسات هم‌اندیشی گروه انتخاب کرده و در پردازش متن‌‌های برنامه بر بخش‌هایی از این کتب ارزشمند نیز گریزی می‌زنیم.»

هر رسانه‌ای در دنیا بخشی از رویکرد برنامه‌سازی خود را به ساخت برنامه‌های معنوی اختصاص می‌دهد؛ حال به فراخور کیش و مراسم ملیت‌های مختلف، نماد‌ها و الگوهایی در ساخت این برنامه‌ها مدنظر سازندگان قرار می‌گیرد.

فراتر از بودن، نیز با رویکردی نسبتا مشابه تولید می‌شود اما به عقیده تهیه‌کننده‌اش تفاوت‌های بسیاری با برنامه‌های دیگر از این دست  دارد.

«از ابتدا هدف برنامه را به‌گونه‌ای طرح‌ریزی کردیم که هیچ تقلیدی از چنین ساخته‌هایی به چشم نیاید. ضمن این‌که ما عرفانی شگرف و در خور تامل داریم. هرچند در سراسر دنیا مضامین مذهبی اروپایی، سرخپوستی، لاتین و... اشتراکاتی با یکدیگر دارند اما ماهیت هر کدام فرق می‌کند. این برنامه نیز کاملا متاثر از عرفان ایرانی ـ اسلامی بوده ولی اشاراتی نیز به مفاهیم مراقبه‌گونه و سکوت و آرامش حاصل از آن که در مذاهب خودمان نیز موجود است، دارد.»

این را هادی موسوی‌نژاد می‌گوید وادامه می‌دهد: «اخلاق، دین، امید و نشاط آفرینی، 4 محور اصلی است و تلاشمان بر این است که تا جای ممکن شنونده‌مان را با این ویژگی‌ها همراه سازیم. از طرفی موسیقی برنامه نیز از میان قطعات آرامش‌بخش و اصیل ایرانی انتخاب شده است. همچنین موسیقی کلاسیک و فاخر غربی نیز جایگاه خاصی در این برنامه دارد.»

گفتنی است، شنونده‌های فرهنگ دوست رادیو می‌توانند این برنامه را شنبه‌ها، بعد از اذان ظهر روی موج FM ردیف 7/106 بشنوند.