پیشنهاد احمدی‌نژاد برای شکل‌گیری اتحادیه آسیا

ایده تشکیل مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیایی برای نخستین بار توسط شیناواترا، نخست‌‌وزیر تایلند در سی ‌و چهارمین نشست وزیران امور خارجه‌ کشورهای آ سه‎ آن در سال 2001 مطرح و مورد بحث قرار گرفت.

اولین اجلاس وزرای خارجه این مجمع در سال 2002 با حضور نمایندگان 18 کشور عضو در تایلند برگزار شد. وزرای امور خارجه کشورهای شرکت‌کننده در این اجلاس، حمایت خود را از تشکیل و تداوم کار مجمع مذکور اعلام کردند.

از سال 2003 تا 2009 هشت اجلاس در سطح وزرای امور خارجه کشورهای عضو برگزار شد.

جمهوری اسلامی ایران در سومین اجلاس وزرای خارجه کشورهای عضو و در 20 ژوئن 2004 در چین رسما به عضویت مجمع مذکور پذیرفته شد.

پیش از برگزاری نهمین نشست، تروئیکای مجمع گفت‌وگوی همکاری‌های آسیایی با حضور مقامات ارشد 3کشور ایران، سریلانکا و کویت (روسای فعلی، پیشین و آینده) و همچنین نماینده تایلند به عنوان دبیرخانه مجمع مذکور در محل وزارت خارجه کشورمان برگزار شد.

محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور دیروز در مراسم افتتاحیه شورای مجمع گفت‌وگوی همکاری آسیا طی سخنانی ابراز امیدواری کرد که در آینده‌ای نزدیک شاهد یک انسجام عمومی تحت عنوان اتحادیه در آسیا باشیم و در قالب آن توانمندی‌های کشورهای آسیایی از جمله در حوزه‌های علمی و فرهنگی هماهنگ و هم‌افزون شده و در خدمت منافع ساکنان این قاره کهن قرار گیرد.

وی از قاره آسیا به عنوان کانون جوشش عشق و محبت و اندیشه عدالت‌محور یاد کرد و گفت: امیدوارم نشست تهران به همگرایی هرچه بیشتر و همدلی و همراهی گسترده‌تر در عمل بین کشورهای آسیایی تبدیل شود و این کشورها در مسیر برقراری عدالت و صلح در جهان به‌طور هماهنگ حرکت کنند.

وی خاطرنشان کرد: امروز در سطح جهان نیازمند نظمی هستیم که همه ملت‌ها و دولت‌ها در شرایط عادلانه در مدیریت جهان نقش‌آفرینی کنند و همه ملت‌ها باید در این فرآیند حضوری فعال داشته باشند.

رئیس‌جمهور با بیان این که این نظم نیازمند یک اندیشه، فرهنگ پایه و بستری از معرفت است، افزود: باور ما این است که این اندیشه، فرهنگ و معرفتی که می‌تواند مبنای نظم عادلانه و انسانی و پایدار جهانی قرار گیرد، در آسیا و در بین ملت‌های آسیایی وجود دارد.

وی ادامه داد: به همین دلیل است که مسوولیت آسیایی‌ها برای اصلاح وضعیت جهان و برپایی نظم جدید و انسانی مسوولیتی مضاعف است.

وی تاکید کرد: همگرایی آسیایی نه‌تنها به نفع کشورها و ملت‌های آسیایی است؛ بلکه به نفع همه جهان است.

رئیس‌جمهور با انتقاد از این که بسیاری از رویه‌ها در عرصه آسیا، منشأ غیرآسیایی و تحمیلی دارد، به عنوان نمونه به جنگ عراق، افغانستان و فاجعه فلسطین و جنگ ویتنام اشاره کرد و گفت: حتی جنگ صدام علیه ملت ایران با تحریک خارجی و تحمیل بیگانگان انجام شد.

رئیس‌جمهور در بخش دیگری از سخنان خود خاطرنشان کرد: امروز بر همگان آشکار شده است که نظم برآمده از اندیشه مادی هم در بعد علمی و هم از لحاظ نظری در پایان راه است و با شکست مواجه شده است، همچنان که امروز آنها قادر نیستند روابط سیاسی و اقتصادی جهان را براساس عدالت و به نفع ملت‌ها مدیریت کنند.

رئیس‌جمهور با اشاره به اوضاع افغانستان و عراق خاطرنشان کرد: هرجا که جنگی است، ردپایی از حضور آنها و منفعت‌طلبی و سیری‌ناپذیری آنها مشهود است و آنها با تزریق دارایی‌های کاغذی، اقتصاد جهان را با خطرات سنگینی مواجه کرده‌اند.

وی گفت: آنها از این طریق مشکلات اقتصادی خود را به دیگران منتقل و ثروت سایر ملت‌ها را به جیب خودشان هدایت می‌کنند.

وی با اشاره به خلق 30 هزار میلیارد دلار دارایی کاغذی و غیرواقعی از سوی نظام حاکم بر جهان گفت: معنای این اقدام آن است که 30 هزار میلیارد دلار از ثروت سایر ملت‌ها در خلال نظم اقتصادی تحمیلی به جیب سرمایه‌داران جهانی منتقل شده است و امروز نیز این روند ادامه دارد.

احمدی‌نژاد افزود: امروز بر همگان روشن شده نظم موجود قادر به حل و فصل نظم جهانی نیست و توانایی حل هیچ مشکل سیاسی را ندارد و بلکه مشکلات جهان را بستری برای حضور، تحمیل و سوءاستفاده سیاسی و اقتصادی خود می‌دانند و بنابراین هیچ حرکتی را برای حل و فصل ریشه‌ای و پایدار مسائل از خود نشان نمی‌دهند.

وی همچنین بر نیاز جهان به ایجاد نظمی جدید و عادلانه که حقوق همه ملت‌ها و انسان‌ها را تضمین کند و کرامت انسان‌ها و ملت‌ها را به رسمیت بشناسد، تاکید کرد و گفت: تحقق صلح و امنیت پایدار در قالب این نظم جدید قابل تصور است.

رئیس‌جمهور همچنین در حاشیه مراسم افتتاحیه نهمین اجلاس مجمع گفت‌وگوی همکاری‌های آسیایی، با وزرای خارجه کشورهای سنگاپور، تاجیکستان، سریلانکا، برونئی، بنگلادش و عمان دیدار و گفت‌وگو کرد.

در این دیدارها که در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار شد، در مورد روابط دوجانبه، مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی بحث و گفت‌وگو صورت گرفت.

منوچهر متکی، وزیر امور خارجه نیز در ادامه این اجلاس با اشاره به این‌که جمهوری اسلامی ایران از سپتامبر 2010 ریاست مجمع گفت‌وگوی آسیایی را به‌عهده گرفته است، از آمادگی کشورمان برای تقویت و تجدید ساختار این مجمع و گسترش همکاری‌ها بین اعضا خبر داد.

وزیر امور خارجه با اشاره به این که در سال‌های اخیر با توجه به افزایش قدرت کشورهای آسیایی، همکاری و همگرایی اقتصادی در آسیا به یک موضوع مهم و دامنه دار تبدیل شده است، یادآور شد: نهادها و ترتیبات منطقه‌ای و زیرمنطقه‌ای بسیاری در آسیا پا به عرصه وجود گذاشته و فعالیت‌های متنوعی را در دستور کار قرار داده و همکاری و همگرایی اقتصادی به مهم‌ترین دستور کار آنها تبدیل شده است، با وجود چنین توانمندی در سطح آسیا، ملل آسیایی از منافع این نوع همکاری‌ها کاملا منتفع نشده‌اند.

وی با ذکر این نکته که متاسفانه روند همکاری‌های بین اعضا و اجرای طرح‌‌های پیشنهادی کشورهای عضو به کندی پیش می‌رود و با مشکلاتی مواجه است، گفت: بدون تردید، تجارت یکی از زمینه‌های مناسب همکاری است که از بدو تاسیس تاکنون مجمع نتوانسته است بخوبی از فرصت‌ها و پتانسیل‌های این بخش بهره‌مند شود و باید گفت‌وگوی جدی در این زمینه داشته باشیم.

وزیر خارجه کشورمان انرژی را از دیگر حوزه‌های مدنظر گفت‌وگوی همکاری آسیایی دانست و اضافه کرد: جمهوری اسلامی ایران در این بخش به واسطه برخورداری از منابع عظیم انرژی می‌تواند بخش عمده نیاز نفت و گاز کشورهای آسیایی را تامین کند.

متکی ادامه داد: در حال حاضر کشور ما با برخی کشورهای عضو ACD همچون هند، پاکستان، مالزی، تایلند، اندونزی و چین همکاری انرژی بخصوص در زمینه پروژه‌های بالادستی و پایین‌دستی نفت و گاز داشته و آماده تعمیم این همکاری‌ها به دیگر اعضا در چارچوب گفت‌وگوی همکاری آسیایی هستیم.

وی نهادینه کردن مکانیسم‌های همکاری در مجمع با پیش‌بینی ساختارهای لازم، بازنگری در ارکان همکاری درون‌سازمانی با هدف توسعه و کارآمد ساختن مجمع، تقویت و تداوم فعالیت گروه ارشد مطالعاتی و برگزاری منظم نشست‌های آن با حضور نمایندگان مجرب و مدیران مطلع با هدف یافتن سازوکارهای تقویت مجمع و ایجاد ساختار دبیرخانه در جهت افزایش هماهنگی‌ها و تبادل اطلاعات بین اعضا را از توصیه‌های مطرح شده به منظور تقویت مجمع خواند و افزود: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که با تلاش منسجم و جمعی ضمن گسترش روح همبستگی گروهی می‌توان زمینه را برای توسعه همکاری‌های منطقه‌ای با هدف تامین رفاه و پیشرفت برای کشورهای عضو و نهایتا تشکیل اتحادیه آسیایی فراهم کرد.