وقتی همه چیز‌دور‌سرتان می‌چرخد

دکتر رحیم دل، متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب به عوامل مربوط به گوش و عصب گوش در سرگیجه اشاره و اظهار می‌کند: سرگیجه می‌تواند بر اثر التهاب عصب گوش ایجاد شود که معمولا علائم به صورت سرگیجه شدید، تهوع، استفراغ و رنگ پریدگی همراه است و با باز کردن چشم بدتر و با بستن چشم بهتر می‌شود که در مدت یک هفته نیز بهبود حاصل می‌شود.

وی با بیان این که از علل دیگر سرگیجه اختلالات چشمی است، ادامه می‌دهد: گرفتگی عضلات چشم و بینایی ممکن است باعث سرگیجه شود.

به گفته این متخصص بیماری‌های مغز و اعصاب، سرگیجه دارای علل مختلفی است که مربوط به سیستم عصبی مرکزی است و شامل ضایعات عروقی مغزی که همان سکته مغزی در قشر گیجگاهی یا ساختمان مغز و مخچه است می‌شود. همچنین میگرن که بویژه در اطفال به صورت سردردهایی همراه با سرگیجه است.

بعضی از تومورهای مغزی بخصوص در ناحیه مخچه می‌تواند باعث ایجاد سرگیجه شود. از علل دیگر سرگیجه می‌توان به عوارض تروما (ضربات به سر) و گاهی کم‌کاری تیروئید و عفونت‌های ویروسی اشاره کرد.

دکتر رحیم دل به ایسنا می‌گوید: بیماری ام اس ـ که بیماری سیستم عصبی مرکزی است ـ ممکن است به صورت سرگیجه نمایان شود که معمولا شدت آن کمتر ولی به مدت طولانی ادامه می‌یابد، اما سرگیجه‌هایی با منشا عصب گوش با شدت بیشتر ولی به صورت کوتاه مدت باقی می‌ماند.

یکی از شایع‌ترین علت‌های تهوع و سرگیجه، عفونت گوش میانی است، چنانچه این عفونت پیشرفت کند، باعث از بین رفتن پوشاننده‌های استخوان گوش شده و در نتیجه منجر به سرگیجه و مننژیت در فرد می‌شود.

دکتر خرسندی آشتیانی، متخصص گوش و حلق و بینی در این خصوص می‌گوید:گوش مانند هواپیما دارای سیستم تعادل است به طوری که هر دو کار خود را باید به طور مساوی و متناسب با یکدیگر انجام دهد و اگر هرکدام به هر دلیلی تند یا کند کار کند، باعث سرگیجه در فرد می‌شود.

وی با اشاره به این که سرگیجه ناشی از عفونت گوش بسیار شدید است به طوری که تمام اشیا به دور سر فرد می‌چرخند، ادامه می‌دهد: یکی دیگر از اختلالاتی که در گوش سبب سرگیجه می‌شود، بالارفتن مایع گوش در فرد است که با درمانی ساده توسط پزشک متخصص قابل درمان خواهد بود.

اما سرگیجه علت‌های روحی و روانی هم دارد، چرا که یکی از مهم‌ترین دلایل کاذب آن اضطراب و افسردگی است.

دکتر رحیم دل بر همین اساس با تقسیم کردن بیماری سرگیجه به دو نوع کاذب و واقعی، می‌گوید: شایع‌ترین نوع سرگیجه که به آن سرگیجی نیز گفته می‌شود، سرگیجه کاذب است و مهم‌ترین علت آن ‌اضطراب و افسردگی است که در این حالت فرد با احساس سبکی و گیجی مواجه می‌شود.

در سرگیجه کاذب، فرد هنگام راه رفتن احساس ضعف می‌کند، در حالی که در سرگیجه واقعی فرد احساس می‌کند، ساختمان دور سرش می‌چرخد یا مثل آهنربا به طرف زمین کشیده می‌شود.

این متخصص بیماری‌های اعصاب و روان،به وجود آمدن حالت تهوع، استفراغ، ‌رنگ پریدگی، تعریق و گاهی لغزش را از علائم سرگیجه می‌داند و می‌گوید: هرچند شایع‌ترین علت سرگیجه نتیجه‌ اختلال در گوش میانی است، ولی اختلالات عضلات چشم، عصب بینایی، شبکیه چشم، عیوب انکساری شدید چشم، ‌اختلال گوش داخلی و نیز گرفتگی عضلات گردن را نیز می‌توان از علل بروز این بیماری نام برد.

به گفته وی کم‌خونی شدید،‌ تنگی دریچه آئورت قلب، دیابت، مصرف داروهای ضد فشار خون و همچنین اختلال در فشار خون از عواملی به شمار می‌آیند که می‌توانند در ایجاد سرگیجه‌های کاذب موثر باشند.

به گفته پزشکان، درمان سرگیجه بستگی به علت زمینه‌ای بیماری دارد، بسیاری اوقات بیشتر سرگیجه‌ها با استراحت و استفاده از سرم درمانی یا داروهای آرامبخش و آنتی‌هیستامین‌ها بهبود می‌یابند. در صورت افزایش میزان مصرف برخی داروها که باعث سرگیجه می‌شود تنها اقدام لازم، کاهش مصرف داروست.

در صورتی که تشنج دلیل سرگیجه باشد با داروهای ضد تشنج بهبود می‌یابد اما در صورتی که علت سرگیجه، تومورهای مغزی باشد ممکن است نیازمند جراحی باشد، اما اگر میگرن باعث ایجاد سرگیجه باشد با درمان آن بهبود حاصل می‌شود.

مریم روزبهانی