جشنواره‌های سینمایی، جشن می‌شوند

اشاره معاون سینمایی به برگزاری جشنواره فجر در شهرهای مختلف ایران همزمان با تهران بود؛ ایده‌ای که هم می‌توانست جشنواره را به میان مردم ببرد و فضای شور و نشاط را در شهرهای ایران ایجاد کند و هم این‌که کمبودهای عدم نمایش فیلم‌های ایرانی در شهرهای مختلف را جبران کند. حالا کم‌کم این شیوه برگزاری جشنواره به یک الگوی تمام‌عیار در اغلب جشنواره‌ها تبدیل شده است. جشنواره دفاع مقدس، جشنواره کودک و چند جشنواره دیگر که این روزها در راه هستند، قصد دارند در چنین قالبی برگزار شوند.

اما آیا این شکل از جشنواره در دنیا الگوی مشخصی دارد و آیا برگزاری آن برای سینمای ایران مفید است؟ این سوالی است که مسعود احمدیان، دبیر بیست و چهارمین جشنواره فیلم کودک در پاسخ به آن می‌گوید: این شکل از برگزاری جشنواره در دنیا بی‌سابقه است و به لحاظ اجرایی نیز شکل برگزاری آن بسیار سخت است، اما از این جهت که باعث می‌شود سینما در چند شهر حضور پیدا کند و سالن‌های سینما رونق پیدا کنند، حرکت مثبتی است. این مدیر فرهنگی بدون آن که به موانع و مشکلات اکران عمومی فیلم‌های کودک اشاره کند، ادامه می‌دهد: با توجه به شرایط و سیاست‌های فرهنگی کشور ما، این کار بهترین شیوه برای فراهم کردن امکان تماشای فیلم برای مردم مشتاق است و تجربه برگزاری آن هم بسیار خوب و موفق بوده است. امسال هم برگزاری این رویداد در 3 استان همزمان با همدان توانست شور و حال خوبی در شهرهای مختلف ایجاد کند و در تمامی این شهرها جشنواره با استقبال فراوان و بی‌نظیری همراه بوده است.

برخلاف احمدیان، محمدعلی طالبی نظرخوشی نسبت به برگزاری جشنواره‌های کشوری ندارد. این فیلمساز صاحب‌نام سینمای کودک که امسال با فیلم «علفزار» در جشنواره کودک حضور داشته، معتقد است: برگزاری همزمان یک جشنواره همچون جشنواره کودک در چند شهر، اتفاق خاص و جالبی نیست. در زمینه فیلم کودک هرسال جشنواره‌هایی در برلین آلمان، جیفونی ایتالیا و سینه‌کید هلند برگزار می‌شود که واقعا شکل و شمایلی بین‌المللی دارد.

او می‌افزاید: اما جشنواره‌ای مانند کودک به دلیل ضعف در برنامه‌ریزی و بی‌توجهی به فیلمسازان کودک، تبدیل به رویدادی کم‌اهمیت شده که فیلمسازان قدیمی و استخوان خُرد کرده تمایلی به حضور در آن ندارند.

طالبی ادامه می‌دهد: بجز جشنواره فجر، برگزاری استانی سایر جشنواره‌های سینمایی کاربرد چندانی ندارد و با وجود صرف بودجه‌های فراوان، به دلیل عدم‌اطلاع‌رسانی درست و اغلب بی‌سروصدا می‌آیند و می‌روند و حتی اغلب کودکان از برگزاری چنین جشنواره‌هایی بی‌خبر هستند.

اما مسعود احمدیان درخصوص تبدیل شدن جشنواره فیلم کودک به یک «جشن» با این شکل از برگزاری می‌گوید:«مهم‌ترین کارکرد جشنواره کودک و نوجوان «مخاطب‌شناسی» است و با برگزاری آن در بیش از یک شهر، تهیه‌کننده‌ها و پخش‌کننده‌ها فرصت پیدا می‌کنند تا با بررسی رفتار مخاطبان، برای پخش فیلم خود برنامه‌ریزی کنند. در نتیجه فیلم‌ها در جشنواره آنقدر با استقبال مواجه می‌شود که در صورت اکران فیلم پس از این رویداد، مخاطبان فراوانی به تماشای آن فیلم خواهند آمد و این مساله یکی از کارکردهای مهم برگزاری جشنواره به شکل گسترده است.

«مهدی مسعودشاهی» رئیس سازمان جشنواره‌ها نیز دیروز در گفت‌وگو با «جام‌جم» ضمن تایید کلیت این موضوع، اظهارنظر در خصوص آن را به آینده موکول کرد.

اما به نظر می‌رسد در شرایطی که امکانات محدودی برای برگزاری جشنواره در شهرهای ایران وجود دارد، بهترین شیوه برای بردن سینما به میان مردم «سراسری کردن جشنواره‌ها» باشد تا در بسیاری از نقاطی که سینما «وجود خارجی» ندارد، مردم برای چند روز در سال، سینما را «مزه مزه» کنند.

هرچند این مساله سبب می‌شود تا از جنبه‌ رقابتی این جشنواره‌ها کاسته شده و رویداد‌های مذکور بیشتر به یک «جشن» تبدیل شوند تا یک جشنواره رقابتی.