مالکی در یک قدمی نخست‌وزیری مجدد عراق

منابع خبری در این باره می‌گویند اگر تا روز شنبه (دیروز) کابینه عراق تشکیل نشود 209 روز از زمان برگزاری انتخابات می‌گذرد و بنابراین کشور عراق در این باره رکورد شکن بوده است، زیرا پیش از این تنها هلند بود که در سال 1977 برای مدت 208 روز بدون نخست‌وزیر باقی ماند. انتخابات پارلمانی عراق که هفتم مارس گذشته برگزار شد، به پیروزی قاطع هیچ جناحی که بتواند به تنهایی دولت تشکیل دهد منجر نشد و این امر به بحرانی سیاسی در این کشور دامن زد. فهرست العراقیه در این انتخابات 91 کرسی و دولت قانون 89 کرسی و ائتلاف ملی عراق 70 و کردها نیز 40 کرسی را بدست آوردند.

پس از ماه‌ها رایزنی و قهر وآشتی‌های بسیار و نیز رایزنی گروه‌های عراقی با طرف‌های خارجی و دخالت مکرر آمریکا در تشکیل کابینه که تقریبا تمام این تلاش‌ها ناکام ماند روز جمعه یک بار دیگر 2 ائتلاف دولت قانون و ائتلاف ملی عراق به رهبری عمار حکیم طی یک نشست مطبوعاتی اعلام کردند که نوری المالکی را برای دور بعدی نخست‌وزیری نامزد می‌کنند.

این تصمیم گرچه با همراهی کامل گروه‌های زیر مجموعه ائتلاف ملی همراه نبود و 2 طیف مجلس اعلای اسلامی عراق و حزب فضیلت در آن شرکت نداشتند، اما در مجموع یک گام بلند به سوی تعیین نخست‌وزیر آینده عراق به حساب می‌آید، چنان‌که تعدادی از رهبران این دو طیف نیز گفتند در نهایت نوری المالکی نامزد اصلی گروه‌های شیعه برای دوره آینده خواهد بود. ترکیب 2 ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری المالکی و ائتلاف ملی عراق به رهبری حکیم که یک بار دیگر به نام «اتحاد ملی» معرفی شده بود، می‌تواند در مجموع 159 کرسی در پارلمان داشته باشد که تا داشتن اکثریت به 4 کرسی دیگر نیازمند خواهد بود. به هرحال انتخاب نوری المالکی به نخست‌وزیری تاکنون با واکنش‌های متفاوتی در داخل و خارج عراق مواجه شده است.

فهرست العراقیه به ریاست ایاد علاوی یک بار دیگر اعلام کرد با نخست‌وزیری مالکی مخالف است و در دولتی که وی در راس آن قرار داشته باشد شرکت نخواهد کرد. به گزارش مهر، حیدر الملا، سخنگوی رسمی العراقیه در این رابطه اظهار کرد: روشی که جریان صدر و ائتلاف دولت قانون از طریق آن مالکی را به عنوان نامزد نخست‌وزیری انتخاب کردند به نفع روند سیاسی و تشکیل دولت وحدت ملی در عراق نیست.

اسامه النجیفی یکی دیگر از رهبران العراقیه نیز گفت: العراقیه در صدد ایجاد توافقات جدید با احزاب عراقی به منظور تشکیل اکثریت و دولت وحدت ملی است. وی افزود: انتخاب مالکی در حالی که مجلس اعلای اسلامی و حزب فضیلت در نشست اتحاد ملی حضور نداشتند بیانگر این است که وی شایسته نخست‌وزیری نیست. دریک اظهار نظر دیگر آلاء طالبانی یکی از رهبران ائتلاف اتحاد کردستان عراق نیز خاطرنشان کرد: ما در انتظار موضع نهایی مجلس اعلای اسلامی و حزب فضیلت هستیم و در صورت موافقت آنها با مالکی در پارلمان به نفع وی رای خواهیم داد، اما در غیر این‌صورت در زمان خود موضع مناسبی اتخاذ خواهیم کرد.

در همین حال جمعه العطوانی یکی از اعضای مجلس اعلای اسلامی اظهار کرد: مجلس اعلا نسبت به انتخاب مالکی مخالفتی ندارد، اگر وی بتواند دولت وحدت ملی تشکیل دهد ما از آن حمایت و در چنین دولتی مشارکت خواهیم کرد، همان‌طور که مجلس اعلا طی سال‌های گذشته در سخت‌ترین شرایط از مالکی حمایت کرد. وی با بیان این مطلب افزود: عدم حضور ما در نشست اتحاد ملی به معنای مخالفت یا موافقت 100 درصدی مجلس اعلا با مالکی نیست بلکه پذیرش یا عدم پذیرش این موضوع مشروط به موافقت شرکای سیاسی است. این در حالی است که مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق در گفتگوی تلفنی با برهم صالح، نخست‌وزیر کردستان اعلام کرد که ائتلاف کردستان در دولتی که فهرست العراقیه و مجلس اعلای اسلامی حضور نداشته باشند مشارکت نکند. در همین حال کاخ‌سفید نیز از تمایل خود برای تشکیل دولتی فراگیر در عراق خبر داد. رابرت گیبس، سخنگوی کاخ‌سفید ضمن رد هر گونه اظهارنظری درباره تصمیم اتحاد ملی برای انتخاب المالکی اظهار کرد: این همان مرحله‌ای است که دموکراسی‌های نوپا برای تشکیل دولت از آن عبور می‌کنند. فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفت که تمامی طرف‌های پیروز در انتخابات پارلمانی عراق باید فرصت ایفای نقش در دولت آینده را داشته باشند. کراولی افزود: ما شاهد نوعی رقابت سیاسی میان جناح‌های اصلی که در انتخابات مورد حمایت واقع شدند، بودیم.

روز جمعه گذشته نوری المالکی پس از انتخاب خود به عنوان نامزد اتحاد ملی برای نخست‌وزیری طی سخنانی بر اجرای ارزیابی فراگیر از مرحله گذشته تاکید کرد و گفت: ارائه خدمات و تثبیت امنیت را از اولویت‌های دوره آینده نخست‌وزیری خود خواهد گذاشت. وی همچنین جناح‌های سیاسی اصلی را به کنار گذاشتن اختلافات و تسریع در تشکیل دولت و تقویت تجربه دموکراسی در عراق فرا خواند و بر اجرای بازنگری کامل دولت گذشته و استفاده از اشتباهات آن برای جلوگیری از تکرار آنها همراه با تقویت و توسعه ابعاد مثبت این مرحله تاکید کرد. در همین حال کاخ‌سفید نیز از تمایل خود برای تشکیل دولتی فراگیر در عراق خبر داد.

رابرت گیبس، سخنگوی کاخ‌سفید ضمن رد هر گونه اظهارنظری درباره تصمیم اتحاد ملی برای انتخاب المالکی اظهار کرد: این همان مرحله‌ای است که دموکراسی‌های نوپا برای تشکیل دولت از آن عبور می‌کنند. فیلیپ کراولی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز گفت که تمامی طرف‌های پیروز در انتخابات پارلمانی عراق باید فرصت ایفای نقش در دولت آینده را داشته باشند. کراولی افزود: ما شاهد نوعی رقابت سیاسی میان جناح‌های اصلی که در انتخابات مورد حمایت واقع شدند، بودیم. نوری المالکی از اعضای برجسته حزب الدعوه عراق است که پس از نخست‌وزیری او در 4 سال گذشته این تشکل به دوشاخه مجزا تقسیم شد و هم‌اکنون ابراهیم‌الجعفری رقیب مالکی، رهبری شاخه دیگر این حزب را برعهده دارد. / خبرگزاری‌ها