بوی ماه مهر ‌با‌ ‌سلامت

والدین باید برای تغذیه فرزندانشان در ساعات مدرسه برنامه‌ریزی درستی داشته باشند و برای تامین انرژی آنها از موادی چون چیپس، پفک و نوشابه‌های گازدار استفاده نکنند، زیرا نه‌تنها انرژی مورد نیاز او را از منابع مناسبی تامین نکرده‌اند بلکه خللی نیز در تامین سایر مواد مغذی مانند انواع ویتامین ها و مواد معدنی در فرزندانشان ایجاد کرده‌اند.

به گفته متخصصان تغذیه، از آنجا که دانش‌آموزان در دوران رشد و نمو به سر می‌برند، روزانه به 5 تا 6 وعده غذایی نیاز دارند، بنابراین والدین باید تغذیه‌ای برای فرزندشان تهیه کنند که تمام نیازهای رشد آنها را فراهم کند.

ناگفته نماند که روند رشد کودکان با هم متفاوت است و مقدار نیاز آنها با یکدیگر فرق دارد، بنابراین مقایسه کردن تغذیه کودکان در هر سن و جنسی نادرست است.

متخصصان تغذیه معتقدند، موفقیت آینده دانش‌آموزان به تغذیه دوران کودکی آنها بستگی دارد.

در همین خصوص دکتر سیدضیاءالدین مظهری، رئیس انجمن تغذیه ایران با بیان این که توجه به کمیت و کیفیت تغذیه دانش‌آموزان یک نوع سرمایه‌گذاری است که بازده بسیار ارزشمندی برای آنها فراهم می‌کند، می‌گوید: اگر کودک با تغذیه مناسب و صحیح تمام منابع حیاتی را در قالب غذاهای سنتی و میان‌وعده‌های سالم دریافت کند، اولا در روند رشد و نمو به حداکثر ظرفیتی که ژنتیک تعیین‌کرده دست می‌یابد و ثانیاً به موازات افزایش قد، رشد مغزی و اندیشه او نیز افزایش پیدا می‌کند که به او توانایی‌ می‌دهد قادر به کسب مهارت‌ها و فعالیت‌های اقتصادی، اجتماعی و... ‌شود.

جالب است بدانید که تغذیه دانش‌آموزان دختر و پسر با توجه به جنسیت و نیاز آنها متفاوت است. در واقع با توجه به این که دختران زودتر از پسران به سن بلوغ می‌رسند و شکل‌گیری بدن و جهش قد آنها در زایمان آینده‌شان تاثیرگذار خواهد بود، بنابراین تامین نیازهای دختران به کلسیم از طریق مصرف شیر، لبنیات، مغزها و دانه‌ها مانند کنجد و شاه‌دانه باید مورد توجه خانواده‌ها قرار گیرد.

رئیس انجمن تغذیه ایران با تاکید بر این که والدین باید به تامین نیاز‌ آهن مورد نیاز دختران قبل از دوران بلوغ توجه ویژه داشته باشند، به ایسنا می‌گوید: با توجه به این که دختران ماهانه مقداری از آهن خون خود را از دست می‌دهند، اگر با کم‌خونی وارد مرحله بلوغ شوند و این کم‌خونی شدت یابد آنان را در تمام طول زندگی بویژه در فراگیری دروس دچار مشکل خواهد کرد.

به گفته دکتر مظهری، پسران دیرتر به مرحله بلوغ می‌رسند و دوران طولانی‌تری از دختران دارند در نتیجه بیشتر می‌‌توانند به قد مورد نظر خود برسند.

همچنین باید توجه داشت که عدم تامین کلسیم و آهن مورد نیاز از طریق تغذیه، سبب کندی رشد و قد نامناسب در افراد می‌شود.

دانش‌آموزان باید وعده صبحانه را در برنامه غذایی روزانه خود داشته باشند، چرا که نخوردن صبحانه سبب کم‌اشتهایی و کاهش رشد آنها خواهد شد.

دکتر سیدعلی کشاورز، متخصص تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، با تاکید بر لزوم مصرف صبحانه برای دانش‌آموزان می‌گوید: همه افراد بویژه دانش‌آموزان باید صبحانه را به طور کامل بخورند، زیرا تمام فعالیت‌های فکری و جسمی افراد از ابتدای صبح آغاز می‌شود. به عبارت دیگر خوردن صبحانه نقش موثری در انجام فعالیت‌های روزانه دارد.

به گفته او، یک‌چهارم از انرژی و پروتئین روزانه ما از طریق وعده صبحانه تامین می‌شود، بنابراین باید به آن توجه بیشتری شود. بهترین نوع صبحانه در فصل بهار و تابستان نان، پنیر و مغز گردو همراه با یک لیوان شیر یا تخم‌مرغ با کره برای کودکان لاغراندام است. در فصل پاییز و زمستان عدسی و لوبیای پخته بهترین نوع صبحانه برای دانش‌آموزان است.

این متخصص تغذیه به والدین توصیه می‌کند‌حتما والدین صبحانه را به طور کامل بخورند، زیرا آنها برای فرزندانشان الگو هستند.

به گفته متخصصان تغذیه، پس از صرف یک صبحانه کامل، میان‌وعده‌هایی مانند میوه یا شیر، نیاز کودکان را در زنگ‌های تفریح به بهترین شکل برطرف می‌کند.

دکتر کشاورز، متخصص تغذیه درباره نوع میان‌وعده‌های مناسب برای دانش‌آموزان می‌گوید: بهتر است در میان‌وعده کودکان میوه‌هایی مانند سیب، پرتقال یا گلابی، نان و پنیر، بیسکویت، کیک و شیر گنجانده شود، چون مصرف لبنیات در رشد قدی کودکان تاثیر بسزایی دارد.

وی درخصوص کودکانی که تا دیروقت در مدارس می‌مانند، ادامه می‌دهد: در این گونه موارد دانش‌آموزان باید به طور کامل ناهار را صرف کنند. مهم‌ترین این منابع غذایی می‌تواند شامل گوشت، مرغ، ماهی و تخم‌مرغ باشد که حاوی پروتئین هستند.

بهتر است لقمه‌های سالم در بوفه‌های مدارس ارائه شود، در غیر این صورت دانش‌آموزان باید مواد غذایی را از منزل همراه خود به مدرسه بیاورند.

بر اساس تعریف کارشناسان، لقمه سالمی که می‌تواند در بوفه مدارس عرضه شود شامل نان و پنیر و گردو، نان و تخم‌مرغ، نان و پنیر و خیار، نان و پنیر و گوجه‌فرنگی و نان و کره و عسل است.

البته اگر تخم‌مرغ با پوست آب‌پز شده و با درج تاریخ روز عرضه شود و خیار و گوجه هم ضدعفونی و شسته شده باشد هم مناسب است.

در بوفه مدارس بهتر است خشکبار و خرما، انواع مغزها، بادام زمینی، بادام، بادام هندی، فندق و پسته، کشمش، نخودچی، آجیل سویا، توت خشک، انجیل خشک که جزو اقلام مجاز و سالم هستند، عرضه شوند.

همچنین باید در عرضه مواد غذایی در بوفه مدارس لبنیات که شامل انواع ماست، پنیر، کشک و بستنی است (بجز بستنی یخی)‌ به صورت پاستوریزه و استرلیزه گنجانده شود.

نوشیدنی‌های مجازی که دانش‌آموزان می‌توانند از بوفه مدرسه تهیه کنند شامل انواع شیر، دوغ بدون گاز، ماءالشعیر، انواع آبمیوه‌های طبیعی و آب‌معدنی است که همه این نوشیدنی‌ها باید پاستوریزه و استرلیزه باشند.

برای تهیه بیسکویت، کیک و کلوچه از بوفه مدرسه، دانش‌آموزان باید توجه کنند که بیسکویت ساده و ترجیحا سبوس‌دار و بدون کرم باشد.

کیک و کلوچه نیز معمولا بهتر است از نوع غنی شده و تهیه شده با روغن حاوی اسید چرب با ترانس زیر 5 درصد خریداری شود.