‌پرونده‌ای‌ حقوقی‌‌ که ‌سیاسی شد

بازار اخبار حمایتی از ‌سکینه محمدی آشتیانی‌ آنقدر گرم شد که اخبار مربوط به قتل‌عام مردم فلسطین، کشتار ساکنان افغانستان و انفجارهای بغداد را پشت‌سر گذاشت و در صدر اخبار رسانه‌ای قرارگرفت و همچنان با لغو حکم سنگسار رتبه خود را حفظ کرده است.

مانور خبری روی حکم اعدام سکینه آشتیانی بدون اشاره به همکاری او در قتل همسرش و زنای محصنه که پیشتر از سوی شبکه سی‌ان‌ان، فاکس‌نیوز و العربیه صورت گرفته است موید این مطلب است که کسانی چون سکینه آشتیانی تنها بهانه‌ای برای اعمال فشار به ایران هستند.

حسین سبحانی‌نیا ، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس معتقد است اصرار بر گرم نگاه داشتن بازار اخبار حکم قضایی‌سکینه محمدی آشتیانی‌ تنها به منظور فضاسازی علیه جمهوری اسلامی ایران صورت می‌گیرد. این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی که با «جام‌جم» گفتگو می‌کرد انگیزه سیاسی را دلیل حمایت‌های بین‌المللی از سکینه محمدی دانست و گفت: در شرایط کنونی غرب به دنبال این است که با ادعای نقض حقوق بشر در ایران چهره کدر و مشوهی از کشورمان به دنیا معرفی کند. او با تاکید بر این که حمایت‌های اعلام شده تنها با انگیزه سیاسی صورت گرفته ادامه داد: اینها یک سلسله برنامه‌ها و سناریوهای آماده شده‌ای است که با پشتیبانی و سرمایه‌گذاری صهیونیسم انجام می‌شود. نایب‌رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در عین حال بر اجرای قانون به طور کامل تاکید کرد و گفت: باید در خارج از مرزهای ایران به تبیین و روشنگری درباره این موضوع پرداخت. به عقیده سبحانی‌نیا در این مورد و براساس قوانین موجود، مجازات با جرم متناسب است.

اعلام مواضع توسط مقامات و مراجع رسمی بین‌المللی درباره مساله‌ای که تنها جنبه حقوقی و قضایی دارد و تبدیل آن به مساله‌ای سیاسی، تاییدی است بر سناریوی در حال اجرا. خوزه مانوئل باروسو، رئیس کمیسیون اروپا در سخنرانی خود در پارلمان اروپا شانزدهم شهریور، ضمن ابراز انزجار خود از شنیدن خبر صدور حکم سنگسار برای خانم محمدی آشتیانی، این حکم را «وحشیانه» خواند. همچنین وزارت «فرصت‌های برابر» ایتالیا تصویر سکینه محمدی آشتیانی را دهم شهریور ماه بیرون ساختمان این وزارتخانه نصب کرد.

به گفته مسوولان این وزارتخانه هدف از نصب این پوستر جلب اذهان عمومی به حکم سنگسار این زن ایرانی است. روی این پوستر نوشته شده: برای جان سکینه.

پانزدهم شهریور ماه سخنگوی واتیکان خبر داد که از طریق کانال‌های دیپلماتیک تماس‌هایی را با مقامات ایرانی برقرار کرده است تا بلکه بتواند جان سکینه آشتیانی را نجات دهد. براساس این خبر که عصر ایران آن را به نقل از خبرگزاری فرانسه منتشر کرده بود ‌ فدریکو لمباردی در پاسخ به سوالات خبرنگاران گفت: «پاپ موضوع سکینه محمدی آشتیانی را با دقت و توجه دنبال می‌کند.»

سخنگوی پاپ ادامه داد مداخله پاپ در مسائل انسان‌دوستانه و تماس با مقامات کشورهای دیگر از طریق کانال‌های دیپلماتیک و نه به صورت علنی انجام می‌شود؛ همان گونه که درگذشته این امر بارها صورت گرفت. پاپ بندیکت شانزدهم اما به طور مستقیم در این باره اظهارنظر نکرد.

چندی پیش نیز کارلا برونی همسر نیکلا سارکوزی، رئیس‌جمهور و برنار کوشنر وزیر امور خارجه فرانسه، سیلیویر برلوسکنی نخست‌وزیر ایتالیا و کاترین اشتون مسوول عالی سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز با انتقاد از صدور حکم سنگسار برای یک زن ایرانی، مواضع مشابهی اتخاذ کرده بودند. همسر سارکوزی که نامه خود را در روزنامه لیبراسیون، مجله ‌ ال‌ و وب‌سایت ‌ لا قه گل دوژو به چاپ رساند با اشاره به این که موضوع اعدام سکینه محمدی آشتیانی توجهات جهانی را به خود جلب کرده از قضات پرونده خواست تا او را مورد بخشش قرار دهند. کارلا با اشاره به حمایت همسرش از سکینه محمدی آشتیانی نوشت: «همسر من پرونده شما را پیگیری می‌کند.»

پیش از آن هم لولا داسیلوا رئیس‌جمهور برزیل ضمن ادای احترام به قوانین ایران، نسبت به پذیرش پناهندگی سکینه محمدی اعلام آمادگی کرد.

هرچند سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان این درخواست برزیل را برگرفته از رویکرد انسانی و به دلیل روابط نزدیک و صمیمانه این کشور با ایران خواند و اطمینان داد که با اطلاع‌رسانی در مورد جزییات پرونده، برزیل متوجه خواهد شد این موضوع «که بیشتر در رسانه‌های غربی دنبال می‌شود» توطئه است. رامین مهمان‌پرست همچنین با تاکید بر «دقت بالای مراجع قضایی ایران در صدور حکم»، اعلام کرد که غربی‌ها در تلاش هستند تا با حمایت از قاتلین و کسانی که جرم‌های بزرگی مرتکب شده‌اند «یک جریان سیاسی» به وجود بیاورند.

همه این جریان براساس اظهارات محمد مصطفایی وکیل فراری سکینه آشتیانی از جزییات این پرونده به راه افتاد. هرچند او خود را وکیل سکینه محمدی آشتیانی معرفی کرده است، اما دبیر منطقه 7 کمیسیون حقوق بشر اسلامی، بیست و یکم شهریورماه اعلام کرد: سکینه محمدی که توسط شعبه ششم دادگاه کیفری آذربایجان شرقی محکوم شده گفته است که هرگز وکیل خود را ندیده و او را نمی‌شناسد.

وحید کاظم‌زاده این خبر را به فارس داده و گفته بود: سکینه محمدی آشتیانی همچنین از وجود حکم و اجرای مجازات شلاق به علت چاپ عکسی در یک روزنامه انگلیسی زبان که متعلق به او نبوده و نام او به اشتباه زیر آن درج شده بود اظهار تعجب و بی‌اطلاعی کرد. به گفته دبیر منطقه 7 کمیسیون حقوق بشر اسلامی، خانم آشتیانی به اختیار خود از مصطفایی شکایت کرده است. مصطفایی اکنون از کشور خارج شده و گفته می‌شود قصد پناهندگی دارد.

در این میان اعلام لغو حکم سنگسار آشتیانی و سخنان محمد جواد لاریجانی، دبیر ستاد حقوق بشر قوه قضاییه نیز نتوانست رویکرد مدعیان و مدافعان دروغین حقوق بشر را تغییر دهد. لاریجانی گفته بود بازنگری در قوانین بر این اساس است که عقلانیت اسلامی را دقیق تر و موثر‌تر پیاده کنیم. ستاد حقوق بشر همچنین برای تنویر افکار عمومی اطلاعیه ای صادر و روند رسیدگی به پرونده خانم آشتیانی را تشریح کرد.

در اطلاعیه ستاد حقوق بشر آمده بود «از موضع دفاع از حقوق همه شهروندان و ازجمله خانم سکینه محمدی آشتیانی پیگیری لازم درباره پرونده قضایی مشارالیها را به عمل آورد که متاسفانه براساس مستندات موجود، اتهامات مطرح شده درباره خانم سکینه محمدی آشتیانی به اثبات رسیده است» به علاوه علی‌رغم اعلام ستاد حقوق بشر در اطلاعیه صادر شده مبنی بر این که «اعلام مواضع توسط مقامات، مراجع رسمی بین‌المللی و برخی از رسانه‌های دولتی و غیردولتی درخصوص مسائل حقوقی و قضایی کشورها بدون دسترسی به منابع و اطلاعات موثق مربوط به آن کشورها نه فقط ناقض منشور ملل متحد و سایر معاهدات بین‌المللی در زمینه استقلال و حاکمیت کشورها تلقی می‌شود بلکه نوعی پیشداوری غلط، ناعادلانه و جانبدارانه محسوب می‌گردد.

بدون تردید تداوم این رهیافت در نظام بین‌المللی رویه‌ای غیرمنطقی و غیرقابل دفاع و پذیرش را در پی خواهد داشت»، موج اخبار و اظهارنظرهای رسمی همچنان ادامه یافت.

با بررسی اجمالی حوادث و موضوعات بین‌المللی این روزهای دنیا چنین به نظر می‌رسد ‌حقوق بشر‌ که در ارتباط مستقیم با حقوق مدنی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی کشورهاست، برجستگی خاصی در ادبیات سیاسی غرب پیدا کرده است و دولتمردان آمریکایی در سال‌های اخیر حقوق بشر‌ را به عنوان ابزار مهمی در جهت تامین منافع ملی خود می‌دانند؛ طوری که این امر برای آمریکا و پروژه‌هایش به یک استراتژی اعمال قدرت در نقاط مختلف دنیا ازجمله خاورمیانه درآمده است. در همین چارچوب سیاستمداران کاخ سفید در تلاشند تا با پررنگ کردن اندیشه‌های خاص خود در زمینه حقوق بشر در کشورهایی نظیر ایران، عربستان، افغانستان و سایر کشورهای منطقه، برگ برنده منطقه را مال خود کند. پس طبیعی است که ایالات متحده در راستای رسیدن به منافع ملی و تحقق نظام بین‌الملل مطلوب خود مدعی شعار حقوق بشر باشد و اروپا هم خود را به این غافله برساند.

حبیبه بدری
جام جم