بینندگان تلویزیونی به عادت سالهای گذشته پای سفرههای افطار به پیگیری ماجراهای پرافت و خیز این سریالها پرداختند و هر کدام واکنشهای متنوعی نشان دادند.
بازخوردهای مردم درباره محتوای سریالهای امسال میتواند یاریگر دست اندرکاران تلویزیون در ادامه مسیر راه باشد. کارگردانها نیز میتوانند موفقیت آثارشان را در ترازوی نقدهای مردم و کارشناسان بسنجند.
رسانههای مختلف هر کدام به جنبههای متنوع سریالهای امسال پرداختند. با پخش سریال در مسیر زایندهرود خیلیها بر لزوم نمایش آداب و رسوم گوشه و کنار ایران در سریالها تاکید کردند. نظرات موافق و مخالف ابراز شده درباره مسائلی چون لهجه بازیگرها و نقد اخلاقی وضعیت فعلی فوتبال ایران موجب شد که این سریال بارها و بارها خبرساز شود.
سریال جراحت به مسائلی اشاره داشت که بخشی از آن هم اکنون در لایحه حمایت از خانواده مورد توجه قرار گرفته است.
سریال ملکوت ضرورت ساخت سریالهای معناگرایانه را در تلویزیون یادآور شد. سریال نون و ریحون نیز به عنوان تنها سریال کمدی، امسال این سوال را ایجاد کرد که آیا در تلویزیون ایران میتوانیم ژانری به نام کمدی سیاسی هم داشته باشیم یا خیر.
در این گزارش واکنش چند نفر از صاحبنظران را درباره سریالهای ماه رمضان امسال مرور میکنیم.
پختگی در ساخت سریالهای ماه رمضان
محمود گبرلو، منتقد و نویسنده سینمایی در گفتگو با «جامجم» میگوید: مدیران و دستاندرکاران تلویزیون به فرمولی دست پیدا کردهاند که بر اساس آن برای ماه رمضان سریالهای پرمخاطب و معناگرایانه را روانه آنتن کنند.
این منتقد پخش سریالهای متنوع را از بعد مدیریتی حرکتی موفق میداند و تاکید میکند: مردم عادت کردهاند در ماه رمضان شاهد سریالهایی باشند که متناسب با فضای معنوی این ماه باشد. در مجموع دستاندرکاران تلویزیون در ارتباط معنوی با مخاطبان سریالهای ماه رمضان به پختگی رسیدهاند.
وی با بیان این که هر سال کارگردانهای مختلفی ساخت سریالها را به عهده میگیرند، توضیح میدهد: در فهرست سریالهای هر سال ممکن است کارهای قوی یا ضعیفی یافت شود که این مساله به تجارب و سوابق کارگردانهای آثار برمیگردد.
او سریال جراحت را موفقترین سریال امسال میداند و میگوید: عسگرپور از جنس آدمهای مذهبی است و فضای امروز جامعه را به خوبی میشناسد. او درون خانوادههای متدین و روحیات اخلاقی آنها را نشان داد.
گبرلو میافزاید: سریال جراحت پیامهای مثبت و خوبی داشت و از نظر دیالوگنویسی و بازیگری هم کار شاخصی بود.
این منتقد درباره سریال در مسیر زایندهرود هم تصریح میکند: اگر این سریال در ایام غیر ماه رمضان پخش میشد، مخاطب بیشتری پیدا میکرد. در این سریال بیشتر مسائل اجتماعی و ورزشی پررنگ شده بود و خیلی متناسب با فضای ماه مبارک رمضان نبود.
بازار شبکههای ماهوارهای از رونق افتاد
مهدی فخیمزاده، کارگردانی که بزودی از او سریال ساختمان 85 از شبکه 2 سیما به آنتن پخش سپرده خواهد شد با توضیح این که سریالهای ماه رمضان توانستهاند مخاطبان بسیاری را جلب کنند و بازار شبکههای ماهواره را از رونق بیندازند، عمدهترین مشکل این آثار را در عجله و شتابی میداند که به خاطر نبودن زمان کافی در ساخت این آثار صورت میگیرد.
او درباره سریالهای ماه رمضان امسال به «جامجم» میگوید: من سریالهای «جراحت» و «در مسیر زایندهرود» را خیلی پسندیدم و معتقدم به لحاظ ساخت، سطح کیفی قابل قبولی داشتند. جراحت کارگردانی، بازی و ساخت محکمی داشت که مخاطب را درگیر میکرد، ولی به نظرم فیلمنامه این اثر کمی با شتاب نوشته شده بود. مثلا در این اثر 3 تصادف ماشین وجود دارد که به لحاظ منطق داستان میتوانست این تعداد تصادف ماشین در یک سریال وجود نداشته باشد.
فخیمزاده میافزاید:«در مسیر زایندهرود» هم سریالی بود که داستان پرکششی داشت، از آن گذشته میزانسنهای کارگردان و بازیهای بازیگران هم درخشان بود، ولی من این پایان را نمیپسندم اگرچه همانطور که گفتم سریال کاملا موفق و پرمخاطبی بود.فخیمزاده درباره سریال ملکوت هم گفت: در سریال ملکوت حضور روح و فرشته زائد است و باعث میشود کار به ورطه شعاری شدن بیفتد، در حالی که در صحنههایی که روح و فرشته حضور ندارند، قصه خیلی خوب پیش میرود و مخاطب هم آن را دنبال میکند.
این کارگردان شناخته شده سینما و تلویزیون ایران، ساخت سریال برای ماه رمضان را یک فرآیند رو به جلو عنوان میکند و میگوید: سریالهای ماه رمضان کاملا جا افتاده است و مخاطب هم مشتاق است تا سریالهای شبکههای مختلف را در این ماه دنبال کند.
زاون قوکاسیان، منتقد سینما و تلویزیون هم به خبرگزاری سینمای ایران میگوید: از میان 4 مجموعه پخش شده 2سریال «جراحت» و «در مسیر زایندهرود» آثار قابل تاملتری بودند و البته مجموعه جراحت از ساختار حرفهایتری به لحاظ کارگردانی برخوردار بود و به نظر میرسد در شرایط آرامتر و بیدغدغهتری تولید شده است و فیلمنامه اثر و کارگردانی عسگرپور در خدمت یکدیگرند.
سریالهای امسال تماشاگر را جدیتر گرفتند
چیستا یثربی در نقد مجموعههای مناسبتی سیما که ماه رمضان پخش شدند، میگوید: در حال حاضر سلیقه مخاطبان تلویزیونی با توجه به مقولاتی مثل ماهوارهها خیلی بالا رفته است.
این منتقد و نویسنده درباره سریالهای مناسبتی ماه رمضان به ایسنا میگوید: سریالهای ماه رمضان امسال جسورتر شدهاند و تماشاگر را جدیتر گرفتهاند و تلویزیون به آنها اجازه داده بدون اینکه به وجدان و ناخودآگاه جامعه لطمه وارد شود، از یکسری خط قرمزها عبور کنند.
یثربی میافزاید: یکی از اتفاقات خوبی که امسال برای سریالهایی مثل «جراحت» و «در مسیر زایندهرود» افتاد، هماهنگی بین متن و کارگردانی بود؛ همیشه متنها بد بودند و کارگردانی خوب بود یا برعکس؛ ولی در این 2 سریال، متن و کارگردانی درهم تنیده شده بود و بازیگران نیز بخوبی توانسته بودند نقش خود را ایفا کنند. بعضی شبها این متن بود که سریال را جلو میبرد و بعضی شبها کارگردانی، به طوری که اگر این متن را یک کارگردان ضعیفتر کار میکرد، ممکن بود نتواند کار را به خوبی انجام دهد.
وی با اشاره به بهترین سریالهای ماه رمضان اظهار میکند: آتنه فقیه نصیری بهترین بازی خود را در «جراحت» ارائه داد؛ همانطور که مهرانه مهینترابی و اشکان خطیبی و بهنوش طباطبایی در«در مسیر زایندهرود» بهترین بازی خود را ارائه دادند.
این نویسنده و منتقد تاکید میکند: سوژه «در مسیر زایندهرود» بسیار جسورانه است؛ زندگی و حریم خصوصی ورزشکاران و هنرمندان همیشه در پردهای از ابهام است. نقش دلالها و زندگی هنرمندان و ورزشکاران هیچگاه با این جسارت و شجاعت نمایش داده نشده بود.