میان اقدس خانم و شوهرش مدتهاست که شکرآب است. آنها جدا سفر میکنند و غذا میخورند و... این جدایی از زمان تولد آخرین فرزند آنان شروع شده است.
آن روزها اختلاف برسر نامگذاری یکی و انتخاب همسر دیگری، سبب ناراحتی حاج خانم شده بود و تا امروز هم میان آنان مکدر است.
حاج خانم میگوید: دیگر وقتی عروس و داماد به خانهات آمد و نوهدار شدی، حرف زدن درباره وظایف زناشویی و رابطه زن و شوهری بیمعنی است. آن وقت ما میفهمیم که پیر شدهایم و باید آن را بفهمیم. من مدتهاست پیر شدهام و دیگر دلم نمیخواهد همه چیز مثل دوران جوانی باشد. خوب یا بد این دوران میگذرد و باقی عمر هم میرود. من اگر از رابطهمان راضی نباشم، چیزی به شوهرم نمیگویم. با این سن و سال خودش باید بفهمد و اگر نفهمید بهتر است همانطور بماند و سردی رفتار مرا تحمل کند.
روانشناسان معتقدند آسیبهای ناشی از سالمندی و سردی رابطه زناشویی در میان سالمندان کم نیست و دلایل متعددی دارد.
نسرین نائمی، روانشناس و مشاور خانواده در این باره میگوید: زنان در دوران میانسالی بیش از مردان در معرض آسیبهای روحی و روانی هستند و این مربوط به وضعیت فیزیولوژیک و شرایط روحی آنان است. این افسردگی آنان را دچار سرد مزاجی جنسی نیز میکند. خیلی از بانوان تصور میکنند وقتی به سن یائسگی میرسند، باید روابط زناشویی را کنار بگذارند. وضعیت خاص جسمی و دردناک بودن رابطه بعد از دوران یائسگی به خاطر تغییرات هورمونها و مشکلاتی در زمینه پروستات و دستگاه دفع ادرار در مردان، برداشتن رحم و تخمدانها در زنان بخاطر مشکلات جسمی و بیماریهایی چون افتادگی رحم و مثانه در بانوانی که زایمانهای مکرر داشتهاند، همه از جمله مسائل جسمی است که برای یک رابطه رضایتبخش در این سن ایجاد مشکل میکند. پزشکان این مشکلات را مدتهاست که حل میکنند و حجب و حیای سالمندان برای سوال در مورد آنها از جمله موانع مهمی است که بهبود این بیماریها و در نتیجه اصلاح رابطه زناشویی را با تاخیر مواجه میکند و گاهی هرگز این گسستگی التیام نمییابد.
این روانشناس به سالمندان توصیه میکند این گونه مسائل را جدی بگیرند زیرا حق مسلم یک زندگی زناشویی، روابط گرم و درست است و همین کمبود سرمنشأ بسیاری از اختلافات است.
همچنین وی زنان را در این سن و سال شکنندهتر و آسیبپذیرتر دانست و گفت: جلوگیری از افسردگی روانی سالمندان و حفظ شادابی روحی آنان میتواند به بهبود روابط کمک کند. وی به همسران سالمند میگوید، از آنجا که تحمل مردان در این دوران بیش از زنان است، مردان باید در این دوران به درخواست و حرفهای زنان گوش کنند تا این مساله منجر به برهم خوردن تعادل روحی آنان نشود.
به گواهی پزشکان، در سنین سالمندی هم در مردان و هم در زنان میل و دفعات رابطه جنسی کاهش مییابد ولی رابطه عاطفی و صمیمیت بین همسران افزایش پیدا میکند. اما اگر یکباره هر دو نوع رابطه کاهش یابد، این نشانه یک مشکل در میان همسران سالمند است که نیاز به بررسی و رفع عامل دارد.
گذشته از عواملیکه پیش از این گفته شد، عوامل فرهنگی و اجتماعی در تغییرات جنسی این سنین بیش از تغییرات روانشناختی ناشی از پیری میتواند نقش داشته باشد. اگر هردو همسران در مورد این کاهش رابطه توافق نداشته باشند، قطعا آنها روزهای سختی را پشت سر خواهند گذاشت. در جامعه ما این مساله بیشتر دیده میشود، چون تحت تاثیر باورهای اجتماعی و فرهنگی بخصوص وجود عروس و دامادها و... سبب قطع رابطه میشود. همین امر موجب نارضایتی جنسی زوجین و سرانجام اختلافات زناشویی میشود.
به دلیل وجود احتمال تمنا و فعال بودن مردان در این سنین نسبت به زنان، عمده نارضایتی ایجاد شده از سوی مردان گزارش میشود. در برخی موارد حتی ریشه اختلافات بین زوجین در این سنین، به این مساله روابط جنسی برمیگردد و باید توسط درمانگر کشف و درمان شود. به هر حال این باور عامه که سالمندان اساسا عاری از مسائل جنسی هستند، برگرفته از یک عقیده شخصی است و در افرادی که این عقیده را ندارند، فعالیتهای جنسی بیشتر و بهتری تجربه میشود.
یک ارتباط بیدردسر
الف ـ میم، بانوی سالمندی است که او را در مطب یک متخصص زنان ملاقات میکنم. وی که تازه به 60 سالگی رسیده است، میگوید بعد از اطمینان از یائسگی مشکل ناشی از تغییرات هورمونی و اثرات جسمی ناشی از آن را با تجویز دکتر زنان حل کردهام و حالا یک رابطه راحت و ایمن دارم. حالا استرس کمتری دارم، زیرا دیگر دچار کابوسی به نام بارداری ناخواسته نمیشوم و همسرم نیز از رابطهمان راضی است.
باوجود تمام باورهای اجتماعی باید گفت در حقیقت از نظر جسمی وقتی زن در سن یائسگی قرار میگیرد و از نظر بارداری ناخواسته دیگر نگرانی ندارد، میتواند نکته مثبتی باشد که روابط جنسی را در این سنین به همراه آرامش و دور از نگرانی میسازد، از این رو اگر شما در سن میانسالی و سالمندی هستید و از کاهش رضایت جنسی خود گلهمندید یا به دلایلی به صورت ناگهانی این نارضایتی از فعالیت جنسی حادث شده است، نیازمند بررسی و درمان هستید و در کلینیکهای مشاوره خانواده و سلامت جنسی شما به اتفاق همسرتان میتوانید از راهنماییهای درمانگران بهره بگیرید.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم