نحوه اجرای طرح پزشک خانواده

رئیس مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت در گفت و گو با فارس، افزود: اجرای طرح پزشک خانواده در 17 شهر بین 20 تا 50 هزار نفر 3 استان خوزستان، سیستان و بلوچستان و کهگیلویه و بویر احمد آغاز شده و حدود 514 هزار نفر را تحت پوشش قرار می‌دهد. بعد از اتمام این مرحله نیز شهرهای بزرگتر این 3 استان تحت پوشش قرار می‌گیرند و قرار است تا پایان سال تمام شهرهای این استان‌ها حتی مراکز استان‌ها نیز تحت پوشش طرح ملی پزشک خانواده قرار بگیرند.

وی افزود: با اجرای این طرح، پزشک خانواده و تیم سلامت که شامل 17 نفر هستند، مسئول سلامت جمعیت تحت پوشش خود می‌شوند و به عنوان خدمات سطح اول وزارت بهداشت و نظام سلامت کشور باید قبل از بروز بیماری سلامت افراد را کنترل کنند و مانند وکیل سلامت مردم و مشاور آنها به مردم آموزش دهند، مسائل مرتبط با بهداشت محیط و عوامل اجتماعی موثر بر سلامت را کنترل کنند و اگر فردی بیمار شد، ابتدا به درمان وی بپردازند و اگر لازم بود، فرد را به سطح دوم یا سوم که پزشک متخصص و فوق تخصص است ارجاع دهند.

شریعتی گفت: این طرح قبلاً در روستاها و شهرهای زیر 20 هزار نفر اجرا شده و اکنون با توافق وزارت بهداشت و وزارت رفاه و تأمین اعتبار آن قرار است در شهرهای کشور نیز اجرایی شودکه امسال طرح آزمایشی آن برای 3 استان به مرحله اجرا گذاشته شده است و در این 3 استان نیز کمیته اجرایی این برنامه با حضور مسئولان استانی تشکیل شده است.

رئیس مرکز توسعه شبکه و ارتقای سلامت وزارت بهداشت افزود: اجرای این طرح در شهرها یک برنامه دقیق زمان بندی شده و گام به گام دارد، مرحله اول آن سرشماری کل جمعیت تحت پوشش این مناطق است که برای این 17شهر این مرحله تمام شده و اکنون به صورت دقیق می‌دانیم که چه تعداد جمعیت در این شهرها، در هر منطقه شهر و حتی در محله و خانه داریم، چه تعداد آنها مرد یا زن هستند و چه تعداد دفترچه بیمه دارند و چه تعداد بیمه نیستند.

وی گفت: مرحله بعدی که اکنون در حال انجام و تکمیل اطلاعات است، سرشماری امکانات فیزیکی ، نیروی انسانی است. بر اساس این طرح قرار است هر 10 هزار نفر یک منطقه طرح پزشک خانواده تلقی شود و برای هر منطقه یک تیم سلامت شامل 4 پزشک، 2 پرستار، 2 ماما، یک کارشناس تغذیه، یک نفر روانشناس، 3 نفر کاردان یا کارشناس بهداشت خانواده، یک نفر کاردان یا کارشناس مبارزه با بیماری‌ها، یک نفر کاردان یا کارشناس بهداشت محیط و حرفه‌ای، یک نفر کاردان یا کارشناس اسناد و مدارک پزشکی و یک نفر نظافتچی است.

شریعتی افزود: ترجیح وزارت بهداشت این است که تمام این 17نفر تیم سلامت در یک ساختمان در دل منطقه 10 هزار نفر مستقر باشد اما ممکن است در موارد معدودی این امکان به صورت متمرکز فراهم نشود و این تیم در چند ساختمان نزدیک هم مستقر شوند.با اجرای این طرح این مراکز به عنوان مراکز مجری طرح پزشک خانواده معرفی می‌شود، خط اول و سطح اول خدمات نظام سلامت خواهند بود و مراکز بهداشتی و درمانی شهری به نوعی از بین می‌روند به این ترتیب تمام خدمات مراقبتی بهداشتی این مراکز نیز در طرح پزشک خانواده ادغام می‌شود.

200 پزشک عمومی برای 17 شهر

وی اضافه کرد: بر اساس این طرح به حدود 200 پزشک عمومی برای 17شهر نیاز داریم که برآوردهای فعلی نشان می‌دهد. حدود 155 پزشک در این شهرها وجود دارند بنابراین تأمین پزشک در این شهرها و انتقال حدود 50 پزشک از جاهای دیگر با توجه به مزایای آن چندان کار مشکلی نیست.

رئیس مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت گفت: مشکل در تأمین بقیه اعضای تیم سلامت مانند روانشناس یا پرستار است که هنوز در مورد تعداد پرسنل موجود در این تخصص‌ها در این شهرها اطلاعات دقیق نداریم و قرار است دانشگاه‌های علوم پزشکی این 3 استان طی روزهای آینده برای جذب بقیه اعضای تیم سلامت پزشک خانواده در این شهرها از طریق صدا و سیما و مطبوعات محلی فراخوان بدهند.بر اساس این طرح هر پزشک خانواده متولی سلامت حداکثر 2500 نفر می‌شود و با استقرار تیم پزشک خانواده در این شهرها، سرپرست خانوارها به این مراکز مراجعه می‌کنند و اطلاعات و سوابق خود و خانواده خود را ارائه می‌کنند. برای همه این افراد یک پرونده سلامت تشکیل می‌شود که در مرحله اول ممکن است کاغذی باشد ولی به سرعت پرونده الکترونیک و تحت وب برای تمام این افراد تشکیل می‌شود که از سراسر کشور با حفظ امنیت کامل برای گروه پزشکی با وارد کردن رمز ورود قابل دسترس است.

شریعتی اضافه کرد: پزشک خانواده موظف است تمام این افراد در یک مرحله بر اساس دستورالعمل اعلام شده، ویزیت پایه سلامت کند و تمام سوابق بیماری در فرد یا خانواده وی و محیط زندگی آنان را بررسی و ثبت کند. همچنین در صورت لزوم اگر فرد بیماری داشت اقدامات درمانی اولیه یا ارجاع به پزشک متخصص انجام می‌شود.

رئیس مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت ادامه داد: پزشکان متخصص و فوق تخصص نیز در این طرح پس از ارجاع از پزشک خانواده اقدامات درمانی را انجام داده و موظف است گزارش عملکرد خود رابه پزشک خانواده برگشت داده و در پرونده فرد ثبت کند. امیدواریم در همان مرحله اول استقرار تیم های سلامت در این شهرها تمام 17 نفر اعضای این تیم حاضر باشند و طی قرارداد با وزارت بهداشت کار خود را شروع کنند، مسئول اصلی تیم سلامت پزشک است اما اگر برخی افراد این تیم به موقع تأمین نشوند، کار معطل نمی ماند و اجرای طرح به تعویق نمی‌افتد.

وی افزود: با اجرای این طرح در این شهرها اگر بیماران خودشان به طور مستقیم به پزشک متخصص مراجعه کنند دیگر از خدمات بیمه برخوردار نمی شوند و باید 100 درصد هزینه‌های درمانی را خودشان بپردازند اما اگر از طریق پزشک خانواده اقدام کنند، علاوه بر رایگان بودن تمام خدمات مراقبتی اولیه فقط 30 درصد فرانشیز را بر اساس تعرفه دولتی می‌پردازند که رقم ناچیزی خواهد بود.

شریعتی اضافه کرد: یکی از اشکالاتی که به این طرح گرفته می شود این است که این افراد پزشک عمومی هستند و نه پزشک خانواده در پاسخ باید گفت که آموزش پزشکان عمومی به صورت آموزش از راه دور برای آشنایی شدن با اصول پزشک خانواده، نحوه ارتباط گیری با بیمار و اختیارات آن در سراسر کشور آغاز شده، ضمن اینکه دوره‌های پودمانی mph پزشک خانواده نیز از سال گذشته شروع شده و البته به زودی رشته تخصص پزشک خانواده نیز در برخی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایجاد می‌شود و افرادی که 3 سال در طرح پزشک خانواده همکاری کنند، بدون آزمون وارد دوره تخصص پزشک خانواده می‌شوند.

وی گفت: بر اساس توافق وزارت بهداشت و وزارت رفاه اعتبار لازم برای پرداخت حقوق و مزایای پزشک خانواده و تیم سلامت کاملاً تأمین شده و هیچ تأخیری در پرداختها نخواهیم داشت، نحوه پرداخت هم بر اساس جمعیت تحت پوشش است. البته هنوز رقم دقیق حقوق پزشکان خانواده در شهرها قطعی نشده اما چون نسبت به روستا در منطقه برخوردارتری هستند، ممکن است دریافتی آنها اندکی کمتر از پزشکان خانواده مستقر در روستا باشد.

شریعتی افزود: با این وجود پیش بینی می‌شود رقم دریافتی آنها حدود 2 میلیون تومان در ماه باشد که بین 80درصد تا 120 درصد بر اساس کارایی و عملکرد آنها به این پزشکان و هر یک از اعضای تیم پزشک خانواده پرداخت می‌شود. طی توافق وزارت بهداشت و وزارت رفاه چون وزارت بهداشت اعتبار و مسئولیت تأمین بهداشت مردم را در اختیار دارد، قرار شد، 35 درصد هزینه اجرای این طرح در شهرها را وزارت بهداشت و 65 درصد دیگر را وزارت رفاه و سازمانهای بیمه گر پرداخت کنند.

رئیس مرکز توسعه شبکه وزارت بهداشت افزود: طرح پزشک خانواده مهمترین طرح اصلاح اقتصادی و اجتماعی کشور است و امیدواریم تمام دستگاه‌های اجرایی دیگر در استان‌ها نیز برای اجرای آن با وزارت بهداشت و وزارت رفاه همکاری کنند.