«در چشم باد» روایتی عاشقانه از مهر میهن در کنار عزت ایرانی بود

متن این نامه که با خطاب «برادر عزیز، کارگردان متعهد و فرهیخته جناب آقای مسعود جعفری جوزانی»  نگاشته شده است به شرح زیر است:

در طول سال‌های پس از جنگ تحمیلی، دفاع مقدس این حماسه ماندگار ملت مسلمان ایران جز در موارد استثنایی و کم که با واقع‌بینی، تصویری درست از دفاع مقدس را ارایه کرده است همواره در معرض دو نگاه افراطی و تفریطی قرار داشته است. مقوله‌ی مهم هنر دفاع مقدس و هنرمندان مرتبط با دفاع مقدس نیز کم‌وبیش بر مدار همین دو نگاه چرخیده است. صرف‌نظر از موارد استثنایی به عبارتی یا روایت هنری در تمام حوزه‌ها-ادبیات، سینما و تلویزیون، نقاشی و موسیقی و ... بر مدار کلیشه و تکرار است و یا با تفاوتی بی‌جهت و گاه ساختارشکن در پی برجسته‌سازی استثنائات بوده است.

بر هیچ‌کس پوشیده نیست که شکل‌گیری تاریخ 8 سال مقاومت شجاعانه و دفاع جاودانه ملت اسلامی ایران در برابر ارتش حمایت شده بعثی عراق، از سوی قدرت‌های استکباری جز با ایثار و مجاهدت آگاهانه ناشی از ایمان و اراده و توکل ممکن نبوده است و تاریخ تا قرن‌ها روایتگر عزت و استقلال جمهوری اسلامی ایران به عنوان یگانه حکومت دینی مبتنی بر مردم‌سالاری و مظلوم در میان دولت‌ها خواهد بود.

هنر به عنوان زبانی گویا، موثر، فرامرزی و فراعصری که بی‌تردید نقشی حیاتی در بیان و ارایه تصاویری روشن و حقیقتی از ایثارگری‌ها، خلاقیت‌ها و مظلومیت‌های ملت ایران در طول تاریخ به ویژه سال‌های دفاع مقدس دارد، چه در بیان بنیانگذار انقلاب اسلامی، حضرت روح‌الله (س) که دغدغه‌مندی را سرلوحه این رسانه پرنفوذ می‌دانستند و چه در ادبیات رهبر فرزانه انقلاب خامنه‌ای عزیز (مدظله‌ العالی) که بهترین راه روایت جان‌فشانی‌های ملت ایران را «هنر» و «بیان هنری» می‌دانند، امروز در هجوم امواج خاموش اما نافذ تهاجم غرب و شرق در عرصه‌های جنگ نرم بیش از پیش نیازمند رصد، نیاز و بهره‌برداری در جهت آرمان‌های نظام است.

تلویزیون به عنوان رسانه‌ای فراگیر، می‌باید در خاکریز اول این نبرد سهمگین باشد؛ و ضمن استفاده از همه‌ی ظرفیت‌های سخت‌افزاری و نرم‌افزاری موجود با تهیه و تولید مجموعه‌های متنوع، مستند، داستانی‌، از منظری هنرمندانه با پیوند زیبای میان تعهد و تخصص در تصویرگری این مقطع حساس جمهوری اسلامی ایران پیشگام باشد.

نگاه‌های سطحی، تحریف‌آمیز و کلیشه‌ای به مقوله‌ی فیلم‌های دفاع مقدس گاهی تا آن حد غالب می‌شود که بسیاری از دلسوزان اهل نظر را دردمندانه به وادی یأس می‌سپارد و آرزو می‌کند ای کاش هیچ گاه عرصه‌ی پرافتخار و سرشار از حماسه و عقلانیت و عاطفه و معرفت و رزم و مقاومت و پیروزی دفاع مقدس به آلایش‌های ناشی از نااهلی، نابلدی و نافهمی برخی به اصطلاح هنرمندان و سینماگران آلوده نمی‌شد.

گناه ما چیست که از هنرمندان این سرزمین برگزیده، که خاستگاه صدها اسطوره‌ی ماندگار ادبی و هنری است، انتظار داریم پابه‌پای رزمندگان عرصه‌ی دفاع از استقلال و تمامیت ارضی، در عرصه دفاع نرم از سنگرهای عزت و شرف، همان اهدافی را دنبال کنند که رزمندگان دفاع مقدس با نثار جان، پی می‌گرفتند.

گناه ما چیست که هنرمندان این مرزوبوم را شایسته هنر متعالی و مفاخر می‌دانیم، و آنان را همان گونه تصویر می‌کنیم که امام عارف و راحل ما توصیف فرمود؛ که «خون پاک صدها هنرمند فرزانه در جبهه‌های عشق و شهادت و شرف و عزت، سرمایه‌ی زوال‌ناپذیر آن‌گونه هنری است که باید به تناسب عظمت و زیبایی انقلاب اسلامی، همیشه مشام جان زیباپسند طالبان جمال حق را معطر کند.»

آیا این انتظار شهیدان و جانبازان و ایثارگرانی که در میدان‌های رزم صحنه‌های ماندگار جانبازی را در گمنامی تمام و فازع از اندیشه‌ی مال و مقام بازی کردند انتظاری به حق نیست؟ و آیا به این توقع پاسخی شایسته نباید داد؟ اگر آری؛ چه کسانی برای پاسخ سزاوارترین هستند؟ و کجایند این سزاواران؟!

اما این همه‌ی ماجرا نیست و خرسندیم که اعتراف کنیم، در همین اوضاع و احوال گاهی از زاویه‌ی نگاه برخی هنرمندان متعهد و مجرب، پرده‌هایی هرچند کم‌شمار اما بسیار زیبا و سرشار از حقایق و لطایف و واقعیات دفاع مقدس بر صفحه‌ی نگاه بینندگان نقش بسته است و چنان پیوند واقعی و عمیق با مخاطبان جبهه ندیده برقرار کرده است که گویی میدان به میدان و خاکریز به خاکریز و سنگر به سنگر همپای رزم و شور و حماسه و رنج و مظلومیت و تب و تاب و راز و رمز رزمندگان و فرماندهان دفاع مقدس بوده‌اند و آنها را در لحظه‌های عقلانیت و تفکر و طراحی و شهادت‌طلبی و مجاهدت و دلهره و ناکامی و پیروزی و جراحت و شهادت و امداد و دعا و شکر و توکل، تلخی و شیرینی و در همه وقت و همه‌جا و همه‌حال همراه بوده‌اند.

مجموعه تلویزیونی عظیم و ماندگار «در چشم باد» محصول تلاش و مدیریت قابل تقدیر گروه فیلم و سریال شبکه اول سیما که به حق با زحمات و ظرافت‌های خاصی به سرانجام تولید و پخش رسید، به دلیل دربرداشتن صحنه‌های فاخر و ثبت مکرر برگ‌های روشن از تاریخ سراسر آموزنده این ملت آزاده و قهرمان، بهانه‌ای به دست داد تا زبان به تقدیر از نگاه هنرمندانه و دلسوزانه به تاریخ معاصر، انقلاب و دفاع مقدس بگشاییم.

«در چشم باد» با نگاهی تاریخی میان قهرمان فیلم با یکی از نامدارترین قهرمانان دفاع مقدس مواجهه‌ای بدیع را به تصویر می‌کشد و با استفاده از تصاویری بکر و خاطره‌انگیز مخاطب و بیننده را با روایتی داستانی از عمق تصاویر بایگانی‌شده جنگ به دیدار سرداری جوان، باهوش، متواضع و خلاق به نام «حسن باقری» می‌برد.

بیژن ایرانی حالا و در گذر 6 دهه‌ی تاریخ معاصر ایران، آزامنشانه به دیدار «حسن باقری» می‌شتابد و تا راه وصل را از طریق او بازشناسد و بپیماند و کارگردان با زبان هنر تأکید می‌کند که نسل امروز و دیروز این مرزوبوم مسیر سعادت و نقشه‌ی راه را باید از جان‌ برکفان فرهیخته‌ی عرصه‌ی ایثار و مقاومت – مردان عرصه دفاع مقدس – دریافت کند.

مسعود جعفری جوزانی در مقام نویسنده و کارگردان این اثر، ضمن ایجاد لحظاتی باورپذیر و تلخ از جنگ ایران و عراق که نماد مظلومیت تام جمهوری اسلامی ایران بود، با چنین تصویرسازی (داستانی-مستند) با زبان بی‌زبانی تأکید کرده است که راه پیشرفت و عبور از بحران‌ها در برابر انبوه مشکلاتی که دشمن پیش پای ملت ایجاد می‌کند در دست مردان متفکر و شهادت‌طلب عرصه دفاع مقدس است و این عرصه دیروز و امروز ندارد، همه عرصی است و هیچگاه مشمول مرور زمان نخواهد شد و شهدا ستاره‌های بی‌غروب و همیشه پرفروغ راه روشن پیش‌روی نظام هستند.

گرچه این مجموعه نمی‌توانست خالی از نقص و کاستی باشد. لیکن در حد قابل قبول توانست صحنه‌های به‌یادماندنی از حضور خردمندانه و دلیرانه و ایثارگرانه جوانان انقلابی و سربازان امام (ره) را به قاب تلویزیون بیاورد و شکست ذلت‌بار ارتش تا دندان مسلح و مغرور بعثی را که سرمست از غرور قدرت نظامی و پشتیبانی استکبار، عزم فتح تهران کرده بود با فتح خرمشهر در خاطر مخاطبان انبوه خود ثبت کند.

اینک که با تلاش چندین ساله این مجموعه‌ی موفق به سرانجام رسیده و از سیمای جمهوری اسلامی پخش شد و مورد اقبال عمومی قرار گرفت؛ دلبستگان به نظام اسلامی و دفاع مقدس و افتخارات بزرگ و تاریخی این مرزوبوم ارج نهادن به تلاش رسانه ملی و همچنین تقدیر و دست مریزاد به دست‌اندرکاران این مجموعه فاخر به ویژه کارگردان متعهد جناب آقای مسعود جعفری جوزانی را وظیفه خود می‌دانند و همه‌ی صاحب‌نظران و دلسوزان عرصه هنر دفاع مقدس به ویژه حوزه فیلم و سینما را به بازخوانی نقاط ضعف و قوت این مجموعه تماشایی فرا می‌خوانند و دست گرم این عزیزان را می‌فشارند تا برای مجموعه‌های بعدی و نمایش همه تلخ و شیرین‌های دفاع مقدس با عبور از رهگذر مراکز تحقیقاتی جنگ و دفاع مقدس و بهره‌گیری از پژوهش‌ها و مستندات تولیدشده از سوی خبرگان این عرصه، عاشق‌تر و مجهزتر از گذشته انجام وظیفه و ادای دین کنند؛ ادای دین به میهن اسلامی و آرمان شهدا و ایثارگرانی که این خاک مقدس، معطر از خون‌های پاک آنهاست و استقلال و امنیت و بازدارندگی در برابر تهدیدات متنوع قدرت‌های اسکتباری، به ویژه سردمداران جنایت پیشه‌ی آمریکا، مرهون پایمردی و جانفشانی آنهاست.

و در پایان باید اضافه کرد که «در چشم باد» روایتی عاشقانه از مهر میهن در کنار عزت ایرانی و اراده اسلامی – انقلابی بود که بار دیگر جریان غرورآفرین مردان و زنان انقلاب و دفاع مقدس در روزهای سخت و صعب‌العبور انقلاب از گردنه‌های شرق و غرب را در رگ‌های هر ایرانی جاری ساخت.

و نشان داد که سرمایه عظیم و تمام‌نشدنی نظام جمهوری اسلامی نه ثروت و نه قدرت سوارشدن بر جریان سیاسی-اجتماعی است، بلکه سرمایه اصلی این نظام، مردم، عشق به میهن و اعتقاد به باورهای انقلابی و دینی و به نظام اسلامی است و مردم هنر برخاسته از دل و جان هنرمند متعهد در روایت حقیقی رشادت‌ها در راه این نظام را دوست دارند و آن را می‌بینند و تحسین می‌کنند.

این مجموعه ثابت کرد که مخاطبان هنر دفاع مقدس، مخاطبانی ده‌ها میلیونی‌اند که تشنه دانستن و دیدن لحظات تلخ و شیرین تاریخ عبرت‌آموز خویش هستند و آنگاه که افتخارات واقعی تاریخ خود را مرور می‌کنند به سرمایه‌های واقعی خویش که از درون ظرفیت‌های خدادادی ملت و فرهنگ غنی دینی خود می‌جوشد واقف می‌شوند و به آن می‌بالند و این وقوف و آگاهی را مدیون نگاه هنرمندانه صاحبان هنر متعهد خویش هستند و این سوای محتوای جذاب و مغناطیس پرکشش روایت دفاع مقدس برای هر بیننده‌ی آزاده‌ای است. در این سریال، شهریور 1320 را مردم دیدند و سوم خرداد 61 را نیز دیدند – دو مقطع تاریخی که اولی به دلیل بی‌کفایتی و وابستگی شاه و دولت مردان به بیگانه و فرار ذلت‌وار آنان از میهن و بی‌لیاقتی و عدم شجاعت ژنرال‌های ارتش و خیانت برخی از آنان و همکاری با دشمن متجاوز، با کمترین مقاومت در طول یک روز فقط، کشور زیر چکمه‌های سربازان انگلیسی، روسی و آمریکایی و هندی له شد و مفاهیمی چون اشغال، فقر، فحشا، قحطی، شکست و ذلت و تحقیر ملت از آن در اذهان ملت به جای ماند و دومی به دلیل استواری رهبر کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی (ره) و درایت و تدبیر و دوراندیشی ایشان و لیاقت و شجاعت و تدبیر و حماسه و شهادت‌طلبی فرماندهان ارتش و سپاه و رزمندگان اسلام و نیروهای بسیجی، مقاومتی تاریخی و بی‌نظیر را از خود در برابر سربازان متجاوز و اشغالگر نشان دادند و به متجاوزین و حامیان منطقه‌ای و جهانی صدام نشان دادند که این ملت بزرگ آنگاه که رهبری همچون امام خمینی را پیشوای خود داشته باشد با بسیج ظرفیت‌های عظیم دینی و اسلامی و ملی خود تحت رهبری آن رهبر عظیم‌الشأن، کاری می‌کند تا سالیان سال هر متجاوزی جرأت حمله به ایران اسلامی را نداشته باشد و سرزمین ایران را قتلگاه متجاوزین می‌کند و دشمنان را به شکلی تاریخی به بازدارندگی می‌رساند و از فتح خرمشهر و 8 سال دفاع مقدس، مفاهیمی بلند همچون وحدت، مقاومت و ایستادگی، مظلومیت، حماسه و دفاع و شهادت‌طلبی و اوج ایثار و فداکاری و پیروزی ملت و شکست دشمن را در اذهان باقی گذاشتند.

به امید تداوم و بالندگی هنر دفاع مقدس و ثبت مکرر آثار مفاخر و ماندگار در پرونده پرافتخار هنرمندان متعهد این سرزمین.

یکبار دیگر از کارگردان هنرمند و متعهد جناب آقای مسعود جعفری جوزانی تشکر می‌کنم.»