حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
منظور از عملیات پیش از تولید رسانه چیست؟ منظور همه کارهایی است که قبل از فیلمبرداری یا صحنهسازی انجام میشود. نوشتن فیلمنامه، طرحزدن شخصیتها، زمانبندی تولید، مدیریت صحنهها و تقریبا چندین کار دیگر را باید کنترل کنید.
در سیستمهایعامل منبعباز واژهپردازهای زیادی وجود دارد که هر کدام هم علاقهمندان خاص خود را دارند. اما نمیتوان از یک واژهپرداز بهعنوان همهکاره استفاده کرد و بهقولی باید کار را به کاردان سپرد. وقتی هم که مساله امور پیش از تولید است، هیچ نرمافزاری توانایی رقابت با سلتیکس را ندارد، بهویژه اینکه رایگان و منبعباز هم باشد.
آغاز به کار
سلتیکس برای لینوکس، ویندوز و مک قابل دریافت است. بهدلیل مجوز عجیب و غریب و شیوه کسبوکاری که برای این نرمافزار منبعباز در نظر گرفته شده است، در بیشتر توزیعها بهصورت پیشفرض وجود ندارد، اما کد منبع آن بسادگی قابل دریافت است و میتوانید خودتان آنرا کامپایل کنید. مجوز آن بر مبنای مجوز موزیلا است اما چندتا مدخل جدید به این مجوز اضافه شده است که آنرا در مرز باریکی از نرمافزار منبعباز و نرمافزار تجاری قرار میدهد. بهعبارت دیگر، این نرمافزار رایگان است اما توسعه آزاد آن کمی ناممکن است.
برای نصب در ویندوز، کافی است بسته انگلیسی آنرا (که قابل نصب هم هست) از وبسایت این پروژه دریافت کنید. نصب آن در لینوکس بهدلیل نبودن آن در مخازن، کمی دشوار است، از این رو مراحل زیر را دنبال کنید:
فایل منبع آنرا دریافت کنید و بهکمک دستور زیر، در دایرکتوری دلخواه خود بریزید:
tar -jxvf Celtx-2.7.tar.bz2
حالا که دایرکتوری سلتیکس را در اختیار دارید، با کمک دستور cd به آن دایرکتوری بروید و دستور
celtx/. را اجرا کنید.
انتخابهای زیاد
وقتی برای نخستین بار سلتیکس را اجرا میکنید، الگوهای پیشفرض زیادی را مشاهده میکنید. در اینجا میتوانید فیلم، جلوه صوتی، تئاتر، صدا، استوریبرد، کمیک یا متن را انتخاب کنید. همچنین فهرستی از پروژههای نمونه را هم خواهید دید.
انتخابها خودشان گویا هستند و اگر جزئی بخواهیم بررسیشان کنیم، این مقاله جای زیادی نخواهد داشت. بیایید به نمونههای آنها نگاهی بیندازیم و جادوگر شگفتانگیز شهر را باز کنیم.
همانطور که پیشتر اشاره کردیم، سلتیکس برمبنای فایرفاکس است و احتمالا احساس مشابه کارکردن با فایرفاکس را خواهید داشت، اما شباهت آن به تبهای سمت راست و منوها خلاصه میشود. وقتی یک پروژه را باز میکنید، مشاهده میکنید که کتابخانه پروژهها در سمت چپ وجود دارد و یک رابط کاربری مبتنی بر تب وجود دارد که اطلاعات مرتبط با استوریبورد و ... را در آن مشاهده خواهید کرد.
برای بازیگران و نقشهای مرتبط، میتوانید اطلاعات شخصی کامل آنها و زمان در دسترسبودنشان را یادداشت کنید، توضیح بنویسید و مهمتر از هر چیز دیگر، اندازه کمد لباسهایشان را هم تعیین کنید. شخصیتها نیز دستهبندی میشوند و میتوان رفتار و میزان الهامبخشی آنها را تعیین و تمام جزئیات لازم برای گروه بازیگردان و گروه انتخابکننده بازیگرها را یادداشت کرد. همچنین میتوان پس از انتخاب بازیگرها، آنها را به نقشهای مختلف نسبت داد.
همچنین میتوان استوریبورد را در کتابخانه قرار داد و برای هر شات توضیحات و تصاویر مختلفی قرار داد. همچنین در تب سناریو میتوان مشاهده کرد که بخشهای مختلفی وجود دارد که بهکمک آن میتوان صفحه تیتراژ را تعیین کرد یا گزارش صحنه را نوشت (که هنگام بستن یک صحنه بسیار مفید است) و کارتهای ایندکسی برای هر صحنه ایجاد کرد تا در صورت لزوم (مثلا برزدن صحنهها به شیوه بهتر) نگاه کلی به همه صحنهها داشت. با رفتن به گزینه PDF نیز میتوان یک نگارش پیدیاف ساده و تروتمیز از سناریو داشت تا به عوامل فیلم داد.
با کلیک روی گزینه Add میتوان تمام آیتمهای موجود را دید. الگوی جادوگر شهر گزینههای زیادی دارد و همچنین برای کنترل حیوانات، CGI، برق، اضافات، ساختمان، بدلکاران، سلاحها و... نیز جزئیات کافی تعیین کرد. سلتیکس تمام اینها را در خود دارد.
مسیر سادهتری میخواهید؟ اگر فقط داستاننویس هستید، میتوانید الگوی متن را انتخاب کرده و عناصر لازم را خودتان به آن اضافه کنید.
سلتیکس برای پوشش تمام جزئیات بسیار پیچیده است ولی اگر در کار تهیه و تولید هستید توصیه میشود آنرا دریافت و نصب کنید.
بخش ترجیحات آن بسیار جزئی است و میتوانید به بخشهای مختلف یک روند تولید توضیحات اضافه کنید. همچنین میتوان هر شاخهای را که به آن نیاز نیست، غیرفعال کرد و برنامهریزیهای لازم را برای فیلمبرداری انجام داد.
ابزارها و دیگر موارد
اگر بخواهید بهصورت حرفهای با سلتیکس کار کنید، بهتر است به جعبهابزار آن نگاهی بیندازید. همانند فایرفاکس این نرمافزار نیز افزونههای قدرتمندی دارد که برخی از آنها پولی هستند و روند تولید را بسیار بهتر میکنند. این افزونهها قابلیتهایی دارند که میتوان از جمله آنها به مدیریت کارکنان اشاره کرد و حتی میتوان تعداد کلماتی را که هرکس مینویسد نسبت به زمان سنجید و بازدهی آنها را اندازه گرفت. همچنین در گزینه استودیویی آن، میتوانید یک نسخه تحت شبکه از آنرا دریافت کنید که بتوانید با دیگر استودیوها بهصورت مشترک کار کنید. اما اگر شرکت تولیدی کوچکی دارید یا میخواهید از سلتیکس بهتنهایی استفاده کنید، نگارش رایگان آن بهترین گزینه است.
جمعبندی
سلتیکس بهصورت خلاصه ابزاری است که اگر بخواهید یک کتاب، سناریو، نمایشنامه و... بنویسید، انتخاب اول شما خواهد بود. همچنین میتوانید با کمی تغییر برای مقاصد دیگر هم از آن استفاده کنید.
لینک دریافت سلتیکس:
محمدرضا قربانی
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....