علل احتمالی بروزآفت دهان

زخم‌های این بیماری روی غشاهای مخاطی دهان ایجاد می‌شوند و ظاهری گرد و بیضی شکل دارند. این زخم‌ها دردناک بوده و دارای قاعده‌ای شبیه دهانه آتشفشان و لبه‌های قرمز برجسته هستند. شایع‌ترین فرم بیماری، فرم مینور است که در آن ضایعات کوچک و کمتر از 5 عدد دیده می‌شوند و مردم این نوع خاص را به عنوان آفت می‌شناسند ولی انواع دیگری نیز وجود دارند که کمتر شایع هستند مانند آفت‌های هرپتی فرم (شبیه تبخال دهانی) و آفت ماژور (با اندازه بزرگ‌تر).

عموما شیوع آفت در جوامع مختلف بین 5 تا 25 درصد گزارش شده است. ضایعات به مدت 4 تا 12 روز باقی می‌ماند و بدون جا گذاشتن هیچ اثری بهبود می‌یابد. این ضایعات در اغلب موارد در افراد سالم بروز می‌کند، ولی ممکن است همراه با سایر بیماری‌های سیستمیک مانند بیماری بهجت، بیماری کرون،سندرم نقص ایمنی اکتسابی (AIDS)، لوپوس و... نیز رخ دهد.

اگرچه علت اصلی بروز آفت نامشخص است، ولی از علل احتمالی آن می‌توان به چند مورد اشاره کرد:

واکنش افزایش حساسیت به یک نوع استرپتوکوک، واکنش خودایمنی بدن به مخاط دهان، گاز گرفتگی‌های گونه، آلرژی به محتویات خمیر دندان (سدیم لوریل سولفات)، اختلال در عملکرد غدد بزاقی، کمبود‌های تغذیه‌ای شامل کمبود آهن و ویتامین B12 و اسید فولیک، اختلالات معده‌ای ـ روده‌ای و استرس.

در برخی افراد که عامل احتمالی بیماری تشخیص داده می‌شود، درمان اولیه باید شامل حذف عامل خطر مانند کمبود تغذیه‌ای، کاهش استرس و... باشد. در بیشتر موارد درمان‌های رایج در جهت تخفیف درد و تسریع التیام زخم‌ها و حفظ تغذیه با مواد غذایی است، ولی درمان کاملا رضایت‌بخشی هنوز یافت نشده است. در فردی که آفت‌های مکرر بروز کرده و به درمان‌های معمول هم پاسخ نمی‌دهد، باید بررسی دقیق‌تری توسط پزشک انجام شود.

خط اول درمان استفاده از ژل‌ها، کرم‌ها و پماد‌های ضدالتهابی است. در موارد شدید پردنیزولون دهانی تجویز می‌کنند.‌ استفاده از دهانشویه‌های موضعی مانند دهانشویه‌های حاوی تتراسیکلین، کلرهگزیدین و دهانشویه لیسترین نیز توصیه می‌شود. یک راه ساده مخلوط کردن شربت دیفن هیدرامین با شربت آلومینیوم ام‌جی‌اس (همان داروی ضد‌اسید معده) است که قبل از غذا به صورت دهانشویه استفاده شده و از درد هنگام صرف غذا جلوگیری می‌کند.

دکتر مجید حیدرپور