تاکسیرانی و وعده‌های بی‌سرانجام

روند کند نوسازی تاکسی‌ها

نوسازی تاکسی‌‌های فرسوده، حذف تاکسی‌های گردشی و از همه مهم‌تر نصب تاکسیمتر سال‌هاست که از سوی مسوولان این سازمان در دوره‌های مختلف مدیریتی‌شان به شهروندان وعده داده شده؛ در حالی که مسوولان هنوز نتوانسته‌اند به این وعده‌ها جامه عمل بپوشانند و به این ترتیب، بخشی از مشکلات متعدد رانندگان تاکسی و مسافران را حل کنند.

از اقداماتی که سازمان تاکسیرانی در زمینه نوسازی تعدادی از تاکسی‌های فرسوده انجام داده، نمی‌توان چشم‌پوشی کرد؛ اما روند کند نوسازی تاکسی‌ها و ماه‌ها سرگردانی رانندگان تاکسی که تنها سرمایه خود را به امید نوسازی اسقاط کرده و برای امرار معاش خانواده با مشکلات عدیده‌ مواجه بودند، بیانگر این واقعیت است که اقدامات سازمان تاکسیرانی در این زمینه، دردی از رانندگان تاکسی دوا نکرده است.

در این میان، تردد تاکسی‌های فرسوده با عمر بیش از 25 سال که در سطح شهر به جابه‌جایی مسافر می‌پردازند، چهره ناوگان حمل و نقل عمومی شهرمان را همچنان زشت و ناخوشایند کرده است.

در حالی که نزدیک به 8 دهه از ورود تاکسی به سیستم حمل و نقل عمومی کشورمان می‌گذرد؛ اما استفاده مسافران از این وسیله نقلیه و محاسبه نرخ کرایه آنها همچنان به روش سنتی صورت می‌گیرد، بدون این‌که این روش متناسب با شرایط و نیاز شهروندان در دوره‌های مختلف تغییر کرده باشد.در بسیاری از کلانشهرهای دنیا، سیستم تاکسیرانی بیانگر وضعیت مطلوب حمل و نقل عمومی آن جامعه محسوب می‌شود؛ اما نحوه سرویس‌دهی ناوگان تاکسیرانی در شهرهای ما و بخصوص پایتخت، وضعیت خوشایندی را در این زمینه به تصویر نمی‌کشد.

سال‌هاست که مسافران در معابر و خیابان‌های شهر، دقایق طولانی به انتظار تاکسی می‌ایستند. نحوه توزیع تاکسی‌های گردشی در سطح شهر متناسب با نیاز مسافران برای تردد‌های شهری نیست و در این میان معضل تاکسی‌های دربستی همچنان به قوت خود باقی است.

از زمانی که مدیریت شهری پایتخت و مسوولان سازمان تاکسیرانی، خبر تجهیز تاکسی‌های گردشی به سیستم تاکسیمتر برای محاسبه عادلانه نرخ کرایه تاکسی‌ها را به شهروندان داده‌اند، سال‌ها می‌گذرد و به جرات می‌توان گفت نصب تاکسیمتر روی تاکسی‌های گردشی، مهم‌ترین وعده مشترکی بود که در 10 سال اخیر تمام مدیران سازمان تاکسیرانی طی دوران خدمت خود در این مجموعه بر اجرایی شدن آن تاکید کردند تا شاید نام خود را به عنوان اولین مدیر موفق در پروژه طلسم شده تاکسیمتر به ثبت برسانند.

در این مدت بارها نیز زمان‌های مختلفی برای تجهیز تمام تاکسی‌های گردشی به تاکسیمتر تبیین و اعلام شد؛ اما این وعده در هیچ‌یک از زمان‌های مقرر تحقق نیافت.

تنها هنگامی که مسوولان سازمان تاکسیرانی، رانندگان تاکسی را ملزم به نصب تاکسیمتر و محاسبه نرخ کرایه‌ها بر این اساس کردند و به تهدید ابطال پروانه فعالیت و توقیف تاکسی متوسل شدند، رانندگان برای نصب تاکسیمتر به تاکسیرانی مراجعه کردند؛ اما تاکسیمتر‌ها صرفا به وسیله‌ای تزئینی در مقابل دیدگان رانندگان تاکسی و مسافران تبدیل شد، بدون این‌که کارایی مورد انتظار را داشته باشد.

وعده‌ای که تا امروز و در روزهای آغاز سال جدید هنوز محقق نشده و بزودی با اجرای نرخ‌های مصوب جدید کرایه تاکسی‌ها، باز هم شاهد داستان تکراری چالش مسافران و رانندگان تاکسی بر سر کم و زیاد حساب کردن نرخ کرایه‌ها خواهیم بود.این وضعیت در تاکسی‌های خصوصی و گردشی بمراتب بدتر است. ساعت‌ها تردد بدون سرنشین در سطح شهر و بالا و پایین کردن خیابان‌ها به امید پیدا کردن مسافر دربستی، دریافت کرایه‌های غیرمتعارف از مسافران و رعایت‌نکردن نرخ‌های مصوب سازمان تاکسیرانی، بیانگر این واقعیت است که دیگر نه شهروندان و نه مسوولان تاکسیرانی یارای مقابله با قشر راننده تاکسی را ندارند.

وقتی مشکلات ریز و درشت سیستم تاکسیرانی کلانشهر تهران را در کنار انتقاد صریح رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران در جمع خبرنگاران، از وضعیت نابسامان این مجموعه و بخصوص تخلفات رانندگان تاکسی در سطح شهر می‌گذاریم، متوجه می‌شویم که وضعیت تاکسیرانی پایتخت تا چه حد نابسامان است.

سرهنگ سیدهادی هاشمی در گفتگو با «جام‌جم» با اشاره به توقیف 7000 تاکسی متخلف در پایتخت طی سال گذشته، از عملکرد تاکسیرانی تهران بشدت انتقاد می‌کند و معتقد است؛ بیشترین تخلفات رانندگی در تهران مربوط به رانندگان تاکسی است که با سوار و پیاده کردن مسافر در هر نقطه از معبر و خیابان، ضمن ارتکاب تخلف، موجب ترافیک و بروز تصادف می‌شوند.

وی پیش‌بینی می‌کند؛ اگر سازمان تاکسیرانی برای تخلفات رانندگان تاکسی فکر جدی نکند و راهکار موثری برای قانونگرا کردن این رانندگان به کار نگیرد، سیستم تاکسیرانی با بیش از 80 هزار راننده تاکسی به معضل جدی برای پایتخت تبدیل خواهد شد.

نایب رئیس شورای اسلامی شهر تهران در گفتگو با «جام‌جم» در حالی که وضعیت فعلی شبکه حمل و نقل تاکسیرانی پایتخت را مطلوب و راضی‌کننده نمی‌داند، معتقد است؛ در بروز این نابسامانی‌ها رانندگان تاکسی تنها مقصر نیستند؛ بلکه این معضل ریشه در مشکلات متعددی دارد.

حسن بیادی، تغییر ماهیت کارکردی تاکسیرانی طی سال‌های اخیر را یکی از مشکلات اصلی می‌داند و می‌گوید: در بسیاری از کلانشهرهای دنیا، تاکسی و نحوه استفاده از آن تعریف خاص خود را دارد؛ به طوری که این وسیله جزو سیستم حمل و نقل عمومی محسوب نمی‌شود و به همین دلیل هزینه استفاده از آن نسبت به حمل و نقل عمومی بالاست، در حالی که این ماهیت در شهرهای ما تغییر کرده و تاکسی به وسیله نقلیه عمومی با مشکلات متعدد تبدیل شده است.

وی با اشاره به نبود مدیریت واحد در تاکسیرانی به عنوان یکی از دلایل اصلی نابسامانی سیستم تاکسیرانی می‌افزاید: هم‌اکنون سازمان تاکسیرانی تنها متولی اصلی وضعیت ناوگان تاکسیرانی و نحوه خدمات‌دهی آن به شهروندان نیست و در کنار آن، وزارت کشور و راهنمایی و رانندگی نیز در امور مربوط به تاکسیرانی دخیل‌اند و همین تعدد متولی موجب دامن زدن به نابسامانی موجود می‌شود.

در چنین شرایطی باید دید آیا وعده‌هایی همچون نوسازی تاکسی‌های فرسوده، جمع‌آوری تاکسی‌های گردشی، الزام رانندگان تاکسی به رعایت نرخ‌های مصوب، رفع معضل تاکسی‌های دربستی و... در سال جدید جامه عمل به خود خواهد پوشید و شهروندان تهرانی می‌توانند به بهبود وضعیت خدمات‌دهی تاکسیرانی امیدوار شوند؟

پوران محمدی / گروه جا معه