تیم ملی بسکتبال در آغاز راهی دشوار

 این برای دومین بار در تاریخ بازی‌های جوانان قاره کهن بود که جوانان ایرانی رتبه اول را به خود اختصاص دادند. بار اول، سال 84 ایران به قهرمانی جوانان آسیا رسیده بود. از موفقیت‌های بزرگ بسکتبال در سال 87، حضور در المپیک بود. پس از قهرمانی در جام ملت‌های آسیا بود که ایران توانست پس از 60 سال به رقابت‌های بسکتبال المپیک پکن راه یابد و با برترین‌های این ورزش رودررو شود.

پیش از این ایران یک بار در سال 1948 و در المپیک لندن شرکت کرده بود. قهرمانی تیم بسکتبال صباباتری در رقابت‌های باشگاه‌های آسیا برای دومین سال پی در پی، افتخارات بسکتبال را در عرصه‌ای دیگر کامل کرد. پس از کسب این عناوین و مدال‌های طلا برای بسکتبال ایران بود که همگان دریافتند موفقیت دوره‌های قبل در رده‌های باشگاهی یا تیم‌های پایه، اتفاقی نبوده و بسکتبال راه خود را بین رقبای سرسخت آسیایی پیدا کرده است. بازی‌های تدارکاتی بیشمار با تیم‌های مطرح دنیا از جمله ایتالیا و استرالیا و سفر به آمریکا برای تشکیل اردو و بازی تدارکاتی از سرفصل‌های دیگر بسکتبال و موفقیت‌های متعدد در بعد بین‌المللی در سال 87 بوده است. در این میان اما در بعد داخلی، لیگ برتر بسکتبال با حضور 13 تیم به زحمت حرکت خود را آغاز کرد و مشکلات مالی و عدم جذب حامیان مالی، گریبان بسکتبال کشوری را که به المپیک رفته بود، در عرصه بازی‌های داخلی گرفت. کسی فکرش را نمی‌کرد بسکتبال ایران پس از راهیابی به المپیک از سوی سرمایه‌گذاران داخلی با بی‌مهری روبه‌رو شود. تعدادی از تیم‌ها که در این چند سال وارد بسکتبال شده بودند، هر کدام به نوعی از لیگ کناره‌گیری کردند تا بسکتبال ایران لیگ خود را با مشکلاتی برگزار کند. در ابتدای دهه 80 رونق بین تیم‌های باشگاهی زیاد بود اما در این 8 دوره، هر سال شاهد کاهش تیم‌ها بوده‌ایم و آنچه باعث نگرانی بیشتر می‌شود، کاهش رشد کمی بسکتبال است که بالطبع از آمار رقابت‌ها کم می‌کند و همچنین باعث دور شدن بخشی از جمعیت بازیکنان از بسکتبال می‌شود که با داشتن لیگ قوی و تیم‌های باشگاهی قدرتمند است که تیم ملی موفق ساخته می‌شود.

قهرمانی بسکتبال ایران در جام ملت‌های آسیا در سال 1386 سهمیه المپیک را در سال 1387 به دست آورد و سال 1388 انتظار می‌رفت این قهرمانی این بار با کسب سهمیه جهانی ادامه پیدا کند. 6 ماه از سال 1388 گذشت تا علاقه‌مندان به بسکتبال، قهرمانی دوباره ملی پوشان را در آسیا جشن گرفتند اما شیرین‌تر از قهرمانی، کسب سهمیه رقابت‌های جهانی ترکیه بود. اگر چه در دوره قبل جام ملت‌های آسیا با قهرمانی و برای دومین بار به سوی قله المپیک رفتیم اما در سال 1388 قهرمانی آسیا برای دومین سال پی در پی، نخستین حضور در رقابت‌های جهانی را به ارمغان آورد. سال 88 بسکتبال ایران کار خود را با قهرمانی آغاز کرد. مهرام، نماینده بسکتبال ایران بود که در همان روزهای ابتدایی سال، تمام حریفان خود در اردن را از پیش رو برداشت و عنوان قهرمانی دوازدهمین دوره مسابقات قهرمانی باشگاه‎های غرب آسیا را از آن خود کرد تا استارت مدال‌آوری‎های بسکتبالیست‎های ایران از همان جا زده شود. پس از این قهرمانی مهرام، دیگر نمایندگان کشورمان در قالب تیم‎های نوجوانان، جوانان و تیم ملی در مسابقات مختلف بین‎المللی خود، خوش درخشیدند و مدال‌آور شدند. پس از غرب آسیا، قهرمانی برون مرزی تیم مهرام در 3 رویداد دیگر هم تکرار شد. تنها حضور بدون مدال بسکتبال ایران مربوط به تیم زیر 19 سال (جوانان) بود که در پیکارهای جهانی به حداقل صعود و ایستادن در رده پانزدهم جهان بسنده کرد وگرنه نمایندگان بسکتبال ایران از تمام مسابقاتی که سال گذشته در آن شرکت داشتند، با مدال بازگشتند.

بسکتبال ایران در سال 89 باید در عرصه‌های بین‌المللی حضور پیدا کند. برنامه‌های زیادی برای تیم‌های ایران از نوجوانان تا بزرگسالان وجود دارد که برای موفقیت هر کدام باید کارهای بسیاری انجام شود. مهم‌ترین این رویداد‌ها حضور تیم ملی در رقابت‌های جهانی و سپس بازی‌های آسیایی گوانگجو است. 4 سال پیش در بازی‌های آسیایی دوحه بود که بسکتبال ایران بعد از 55 سال و پس از بازی‌های 1951 دهلی نو که توانسته بود مقام سوم بازی‌های آسیایی را به دست آورد، دوباره به این عنوان نائل آمد. 2 بار قهرمانی در جام ملت‌ها به فاصله 4 سال از بازی‌های دوحه تا گوانگجو سبب می‌شود تیم‌ها نگاهی متفاوت به حضور ایران داشته باشند. چین، قدرت سنتی بسکتبال قاره که سال گذشته قهرمانی را در خاکش از دست داد برای جبران، این بار نیز در خاک خود در پی انتقام است.

در این بازی‌ها تیم‌های اردن و لبنان هم که جهانی هستند، شرکت می‌کنند و از کنار تیمی مثل کره جنوبی نمی‌شود بی‌تفاوت عبور کرد. با این حال ایران به ستاره‌های خود همچنان در بازی‌های آسیایی امیدوار است. حامد حدادی، ستاره ایرانی ممفیس در ایالات متحده یکی از امید‌های بسکتبال ما در این بازی‌هاست. رقابت‌های جهانی در ترکیه هم رویداد بزرگی برای بسکتبال ایران است که در این رقابت‌ها ایران در پی تجربیاتی ارزنده است تا از آن در سال‌های بعد موفقیت‌های تازه‌تر بسازد. تیم ایران در این بازی‌ها با آمریکا، برزیل، اسلوونی، کرواسی و تونس در گروه B بازی می‌کند. آمریکا با 13 دوره قهرمانی در المیپک که آخرین قهرمانی مربوط به سال 2008 پکن است، حریف ایران است. 2 قهرمانی و یک مقام دومی و یک مقام سومی در جام ملت‌های آمریکا که آخرین عنوان به قهرمانی سال 2007 بازمی‌گردد و در نهایت 4 دوره قهرمانی جام جهانی و در سال 2006 نیز مقام سومی در کارنامه آمریکاست. تیم آمریکا در شانزدهمین دوره جام‌جهانی نیز همراه اسپانیا یکی از شانس‌های کسب عنوان قهرمانی محسوب می‌شود. آمریکا همچنین برترین لیگ بسکتبال جهان یعنی NBA را در اختیار دارد. عناوین کسب شده از سوی این تیم به هیچ وجه قابل قیاس با دیگر تیم‌ها نیست.تیم اسلوونی کسب مقام چهارمی اروپا در سال 2009 و چند دوره حضور در مراحل یک چهارم نهایی، شرکت در جام جهانی 2006 و رسیدن به مرحله یک‌هشتم نهایی را در کارنامه اش بعد از استقلال از یوگسلاوی دارد.نکته جالب این‌که این تیم تاکنون به المپیک راه نیافته است و تیم ایران یک دوره در المپیک شرکت کرده است. تیم کرواسی دو دوره مقام ششمی جام ملت‌های اروپا در سال‌های 2007 و 2009 و 2 دوره مقام سوم در سال‌های 93 و 95، حضور در 3 دوره المپیک در سال‌های 1992، 1996 و 2008 دارد که در آخرین دوره تا مرحله یک‌چهارم نهایی پیش رفته است. حضور در یک دوره جام‌جهانی که به سال 1994 مربوط می‌شود و در آن دوره مقام سومی جهان را از آن خود کرد از دیگر افتخارات کرواسی است.تیم برزیل 15 دوره حضور در جام جهانی را تجربه کرده است. آخرین حضور این تیم سال 2006 بود که در دور مقدماتی از رقابت‌ها کنار رفت.

5 دوره حضور در جام‌ملت‌های آمریکا که آخرین دوره با قهرمانی این تیم در سال 2009 همراه بود.13 دوره شرکت در مسابقات المپیک و عدم حضور در سال 2008 پکن در کارنامه بسکتبال برزیل دیده می‌شود.

تیم تونس با 3 دوره کسب مقام سومی و یک دوره دومی در جام ملت‌های آفریقا که آخرین دوره آن در سال 2009 بود و به مقام سوم دست یافت، از دیگر رقیبان ایران است. این تیم تاکنون حضور در جام جهانی و مسابقات المپیک را تجربه نکرده است و تیم ششم گروه B و به نوعی ضعیف‌ترین تیم محسوب می‌شود. درباره این حریفان و فاصله بسکتبال ایران با برترین‌های جهان حرفی نمی‌توان زد، با این حال بسکتبال ایران با انگیزه‌های بالای خود به دنبال حضوری شایسته در ترکیه است. ماتیچ هم جز در یک مورد در بقیه موارد نمی‌کوشد حرفی فراتر بزند. او گفته با ایران تونس را می‎برد. این جزو بایدهای برنامه او برای مسابقات جهانی است، چون بسکتبال ایران توانایی آن را دارد. بازیکنان اگر کمی همت و خوب تمرین کنند می‌توانند از پس این تیم برآیند. به شکست تونسی‎ها امیدوار هستیم، اما درخصوص دیگر حریفانمان بویژه آمریکا بیشتر به این فکر می‎کنیم که حریفی خوب و قابل احترام برای آنها باشیم. درباره آمریکا و نتیجه رویارویی با این تیم که اصلا نباید حرف زد. دیگر حریفانمان یعنی برزیل، اسلوونی و کرواسی هم که دست کمی از آمریکا ندارند و هر یک از آنها چند بازیکن شاغل در NBA دارند.