راه بسته بر کودتاگران ترکیه

گرچه این اقدام در عین حال ازعزم جدی دولت رجب طیب اردوغان درمقابله با کودتاگران حکایت داشت اما این پرسش را در میان می‌گذارد که خطر کودتای نظامیان در ترکیه تا کی ادامه خواهد داشت؟ سال گذشته ماجرای گروهی موسوم به اِرگِنِکُن (Ergenekon) افشا شد که آنها نیز قصد کودتا داشتند. این بار گروه دیگری تحت عنوان عملیات پتک قصد داشتند همان ماموریت را به انجام رسانده و علیه دولت اسلام‌گرای رجب طیب اردوعان کودتا کنند. به این ترتیب دومین تلاش بزرگ سکولارها و به خصوص نظامیان ترکیه برای سرنگونی دولت اسلامگرای ترکیه تا اینجا به شکست انجامیده است.

نظامیان معتقدند دولت رجب طیب اردوغان دچار خودکامگی شده است و می‌خواهد با اجرای قوانین اسلامی ترکیه را به گذشته دوران عثمانی بازگرداند و درضمن نسبت به نظامیان که سال‌ها حافظ استقلال و دمکراسی در این کشور بوده‌اند بی‌اعتنایی می‌کند.

اما رجب طیب اردوغان، نخست‌وزیر ترکیه می‌گوید دوران فراقانونی بودن افراد و موسسات به پایان رسیده است. نظامیان احترام خود را دارند ولی نمی‌توانند به گفته او «پشت درهای بسته بنشینند و برای مردم تصمیم بگیرند.»

وی همچنین می‌گوید: هیچ کس نباید تردید داشته باشد و یا بهراسد، مسیر ترکیه روشن است؛ ترکیه در حال پیشروی به سوی دمکراسی متعالی است و از طرفی در مسیر خود برای الحاق به اتحادیه اروپا حرکت می‌کند.

واقعیت این است که تقابلی عمیق بین نیروهای موسوم به سکولار و نیروهای اسلام‌گرا در ترکیه وجود دارد. با روی کار آمدن دولت رجب طیب اردوغان ضربه سنگینی بر نظامیان که خود را کمالیست و مدافع ارزش‌های سکولار در ترکیه می‌دانند وارد آمد.

از آن پس سکولارها همچنین با تبلیغات گسترده‌ای می‌خواهند نشان دهند که دولت اسلام‌گرای ترکیه رویکردی ارتجاعی دارد و سدی برای توسعه کشور خواهد بود.

طبیعی است که تقابل بین این دو اردوگاه در ترکیه همچنان تا مدت‌های دیگر ادامه خواهد یافت. این تقابل تنها می‌تواند از دوراه مسالمت‌آمیز یا غیرمسالمت‌آمیز حل و فصل شود. راه نخست شیوه‌ای است که اسلام‌گرایان ترکیه به رهبری امثال اردوغان تاکنون پیموده و سعی می‌کنند نظامیان را نیز بدان ملتزم کنند. اما راه حل دوم راهی است که تا کنون کودتاگران تجربه کرده و ناکامی‌هایش را نیز دیده‌اند.

منبع: گروه بین‌الملل