داستان تنهایی آدم‌های امروز

چهل سالگی درباره اوضاع روحی عاطفی زنی است که در آستانه میانسالی و به واسطه بازگشت خواستگار قبلی‌اش به وطن نسبت به گذشته خویش دچار شک شده و از وضعیت اکنون خود چندان راضی نیست.

چهل سالگی قصه نارضایتی آدمی در نقطه‌ای است که به میانه‌های عمر خود رسیده است. مشکل عمده فیلم ریتم کند و ضرباهنگ آرامی است که تماشای آن را سخت و ملال‌آور می‌کند و خیلی کش‌دار و خسته‌کننده است.

در طول قصه، کارگردان با مقدمه‌چینی و پرداختن به لایه‌های درونی شخصیت‌ نگار و بازنمایی بحران او مخاطب را آماده سکانس اصلی فیلم می‌کند، یعنی جایی که نگار و همکلاسی قدیمی پس از سال‌ها دوری از هم و جدا شدن اجباری قرار است در فرودگاه همدیگر را ملاقات کنند، اما این رویارویی آنقدر سرد و ضعیف به تصویر کشیده می‌شود که نقطه اوج قصه را از آن می‌گیرد.

شب واقعه ، تقدیس مام وطن

شهرام اسدی پس از سال‌ها که از ساخت روز واقعه می‌گذرد به سراغ «شب واقعه» رفته و به جای یک واقعیت تاریخی، موضوع جنگی در تاریخ معاصر را دستمایه کار خود قرار ‌داده است. شباهت عناوین فیلم این کارگردان غیر از فیلمسازی مشترک، به ارتباط معنایی سوژه‌های فیلم برمی‌گردد، یعنی دفاع از ارزش‌های اعتقادی در بستر جنگ و مبارزه. شب واقعه فیلمی در ژانر دفاع مقدس است با نگاهی متفاوت که هم می‌توان مولفه‌های قصه‌های ضد جنگ را در آن دید وهم به دفاع و تقدیس از مام وطن و پاسداری از مرز و بوم آن می‌پردازد. در واقع قصه فیلم، حول یک شخصیت جنوبی به نام دریاقلی سورانی است که با بازی خوب حمید فرخ‌نژاد بسیار شیرین و دوست‌داشتنی از کار درآمده است. جنس بازی او با توجه به لهجه و گویش جنوبی خیلی شباهت به شخصیت فرهام در «عروس آتش» دارد و حضور وی در فیلم آنقدر حجیم و پرقدرت است که یک‌تنه بار فیلم را بر دوش گرفته است. هسته معنایی فیلم یک تحول روحی و ایدئولوژیک است که به واسطه یک تجربه ناخواسته جنگی در قهرمان داستان رخ می‌دهد. دریاقلی که ظاهرا به جنگ معترض بوده و با فلسفه آن مشکل داشته و بویژه با حضور نیروهای خودجوش و مردمی در جبهه مخالف بوده است، به واسطه حوادثی که برایش اتفاق می‌افتد و موقعیتی که خلق می‌شود در جنگ و مبارزه علیه دشمن مشارکت می‌کند و با ایثار و ازخودگذشتگی موجب می‌شود نیروهای عراقی نتوانند از یک شبیخون نظامی علیه ما استفاده کنند. او که مخالف حضور پسرش در جنگ است در پایان کار، خودش او را به حضور آگاهانه در جبهه ترغیب می‌کند. خوشبختانه و برخلاف بسیاری از فیلم‌هایی که تحول اخلاقی قهرمان داستان خود را ناگهانی و غیرمنطقی به تصویر می‌کشند تحول دریاقلی بسیار باورپذیر و منطقی است و مخاطب با آن همراه می‌شود و همذات‌پنداری می‌کند.

سید رضا صائمی