گلودرد، نشانه‌ای برای بیماریهای مختلف

در صورتی که کبد فرد نیز با این ویروس درگیر شود، فرد دچار یرقان می‌شود. این بیماری از طریق بزاق دهان براحتی منتقل می‌شود.

باکتری: تشخیص بیماری‌هایی با منشأ باکتریایی معمولا کار ساده‌ای نیست و برای تشخیص قطعی نیاز به کشت گلو است که در صورت مثبت بودن کشت، درمان با آنتی‌بیوتیک ضرورت دارد. گلودرد استرپتوکوکی باتوجه به عامل آن می‌تواند فرد را دچار آسیب دریچه‌های قلب (تب روماتیسمی) و کلیه‌ها (نفریت) نماید. پس باتوجه به عوارض خطرناکی که ایجاد می‌نماید تشخیص صحیح و درمان با آنتی‌بیوتیک از اهمیت خاصی برخوردار است.

آلرژی: افراد مستعد به آلرژی معمولا در صورت مواجهه با گرد و غبار دچار التهاب بینی و درنتیجه آبریزش بینی حساسیتی و التهاب گلو و به دنبال آن گلودرد می‌شوند. این افراد با پیشگیری از تماس با عامل حساسیت‌زا و درمان حساسیت می‌توانند مشکل‌شان را برطرف نمایند.

برگشت مواد غذایی از معده (رفلاکس معده:) یکی از علل گلودرد برگشت مواد غذایی از معده به طرف حلق است. برای جلوگیری از این مشکل فرد می‌تواند از داروهای ضد اسید استفاده کرده و همچنین با عدم مصرف ادویه‌ها و غذاهای چرب و چای و قهوه بخصوص 3 تا 4 ساعت قبل از خواب این مشکل را برطرف نماید.

تومورها: در صورتی که گلودرد به همراه مشکل در بلع با گرفتگی صدا، وجود توده در گردن،‌ کاهش وزن بدون دلیل و بزاق آغشته به خون باشد باید به وجود تومور در فرد مشکوک شد. تومورهای حلق و زبان و حنجره معمولا در اثر مصرف طولانی‌مدت سیگار و الکل به وجود می‌آید. پس توصیه می‌شود اکیدا از مصرف دخانیات و الکل پرهیز شود.

در فصل سرد سال معمولا در صبحگاه افراد دچار گلودرد خفیفی می‌شوند که در اثر تنفس‌ هوای خشک و سرد ایجاد می‌شود. این گلودردها را می‌توان با مصرف مایعات و مرطوب‌سازی فضای اتاق برطرف نمود.

چه وقت به دکتر مراجعه کنیم؟

در صورتی که گلودرد شدید باشد و مطمئن باشیم عواملی مثل آلرژی‌ها و محرک‌ها علت به وجود آمدن آن نباشد و به دنبال گلودرد، مشکل در بلع، تنفس، گوش‌درد، توده در گردن، درد مفصل فکی گیجگاهی، بثورات جلدی، تب بالای 39 درجه، خون در بزاق و گرفتگی صدا بیش از 2 هفته داشته باشیم با بروز هریک از این علائم حتما باید به پزشک مراجعه کرد، اگر کودک مکررا دچار گلودرد می‌شود و بیماری او زیاد عود می‌کند ممکن است سیستم ایمنی کودک ضعیف باشد و لازم است که علت این مشکل بررسی شود و همچنین باید از نظر آدنوئید (لوزه سوم) بررسی شود. در صورتی که کودک در تماس با یک فرد بیمار که گلودرد استرپتوکوکی داشته، دچار گلودرد شود لازم است توسط پزشک معاینه شود.

اما آنجایی که آنتی‌بیوتیک‌ها قادر به درمان عفونت‌های ویروسی نیستند، در عفونت‌های ویروسی به هیچ وجه نباید از آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده کرد. حتی در برخی موارد تجویز آنتی‌بیوتیک در عفونت‌های ویروسی، بیماری را شدیدتر کرده و منجر به بروز عوارض می‌شود.

آنتی‌بیوتیک سبب می‌شود که میکروب در مقابل دارو مقاوم شده و در مواقع نیاز تاثیر لازم را نداشته باشد. در گلودردهای با منشأ ویروسی که معمولا بیشتر گلودردها نیز از این دسته‌اند توصیه می‌شود که بیمار مایعات و آب فراوان مصرف کند و با استراحت و مصرف غذاهایی مثل سوپ و مایعات گرم و همچنین غرغره آب‌نمک و مرطوب‌سازی فضای اتاق با دستگاه بخور می‌تواند بهبودی کامل پیدا کند.

در عفونت‌های باکتریایی حتما نیاز به تجویز آنتی‌بیوتیک است. چرا که با عدم مصرف آنتی‌بیوتیک یا درمان ناقص بیماری عوارض جدی مثل تب روماتیسمی که نتیجه ویروس عفونت استروپتوکوکی است و معمولا یک تا 6 هفته قبل از بروز علائم تب روماتیسمی رخ می‌دهد به وجود می‌آید. تب روماتیسمی، یک اختلال خود‌ایمنی است که در آن پادتن‌های تولیدشده برضد باکتری استرپتوکوک، برضد مفاصل و قلب نیز واکنش نشان می‌دهند و دریچه‌های قلب ممکن است متحمل ضایعات غیرقابل برگشت شوند. تب روماتیسمی حاد معمولا در کودکان رخ می‌دهند و اوج سنی آن بین 5 تا 15 سالگی است با وجود این، در بزرگسالان نیز احتمال بروز آن وجود دارد.

درمان بموقع مانع از بروز عوارض می‌گردد و شامل تزریق پنی‌سیلین است. در صورت درگیری مفاصل مصرف ماهانه پنی‌سیلین تا 18 سالگی توصیه می‌شود و از عوارض احتقانی آن می‌توان به آسیب دائمی دریچه‌های قلب که منجر به نارسایی احتقانی قلب می‌گردد، حملات بعدی تب روماتیسمی حاد درپی عفونت مجدد با استروپتوکوک، اشاره نمود. پس در اینجا به اهمیت درمان عفونت‌های استرپتوکوک با آنتی‌بیوتیک و درمان کامل آن که معمولا 10 روز است پی می‌بریم چرا که در غیر این صورت و با درمان ناقص، عفونت سرکوب‌شده می‌تواند دوباره بروز نماید. در بعضی از کودکان علی‌رغم درمان با آنتی‌بیوتیک عود عفونت را تجربه می‌کنند که در صورت اثبات عود عفونت با میکروب استرپتوکوک (بیش از 6 بار در سال) و در عین حال شدید بودن آنها، برداشتن لوزه‌ها پیشنهاد می‌شود.

دکتر ناهید آهنگر سریزدی