شهر تاریخی ربع رشیدی در تبریز شبیه سازی شد
شهرتاریخی "ربع رشیدی" واقع در شرق تبریز که به عنوان شهرک دانشگاهی در دوره ایلخانی مشهور بود در طرح پژوهشی دانشگاه هنر اسلامی تبریز شبیه سازی شد.
آزیتا بلالی اسکویی که طرح وی در جشنواره جوان خوارزمی رتبه سوم پژوهش های کاربردی را کسب کرد، افزود: این شهر در اواخر قرن هفتم و اوایل قرن هشتم به عنوان مرکز بین المللی و نخستین و قدیمی ترین شهرک دانشگاهی جهان شناخته شده که امروزه در زیر خاک مدفون است.
وی اظهار داشت: زمانی که اروپا در تاریکی و جهل به سر می برد، شهر ربع رشیدی در ایران به عنوان نخستین شهرک دانشگاهی فعالیت می کرد و زبان های مختلف عربی، ترکی، بوقوری ، سانسکریت ، یونانی و چینی در آن تدریس می شد.
اسکویی ادامه داد: اطلاعات این شهر تاریخی به طور بسیار مفصل در وقف نامه خواجه رشید الدین فضل اله همدانی وزیر ، طبیب ، دانشمند ، مورخ و فیلسوف دوره ایلخانی که به عنوان وزیر اصلاحات و شهرسازی نیز از وی یاد می شود، شرح داده شده است.
وی با اشاره به اینکه این شهر کاملا بر مبانی هویت ایرانی - اسلامی ساخته شده، افزود: در این طرح سعی کردم تمام زوایای آن را در قالب زنده کردن هویت معماری ایرانی - اسلامی به نمایش بگذارم.
اسکویی گفت: امروزه با توجه به بحث های هویتی ایرانی - اسلامی در معماری و شهرسازی و اهمیت حفظ هویت ایرانی-اسلامی در شهر سازی ، سعی شد تمام جزییات این شهر که مربوط به هویت تمدن اسلامی خودمان است شبیه سازی شود.
وی با اشاره به کتاب وقف نامه خواجه رشید الدین فضل اله همدانی به عنوان بزرگترین منبع معرفی این شهر افزود: وقتی کتاب وقف نامه را می خوانیم به حدی زیبا شهر را توصیف کرده که حجره به حجره شهر را می توان تصور کرد.
پژوهشگر دانشگاه هنر اسلامی تبریز یادآور شد: با کمک این کتاب و استفاده از تحلیل و استنباط معمارانه این شهر را شبیه سازی کردیم.
اسکویی گفت: این طرح در قالب پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز و با راهنمایی دکتر محمد علی کی نژاد رییس دانشگاه هنر اسلامی تبریز و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی انجام شده است.
محوطه ربع رشیدی در محله عباسی تبریز واقع شده است، ربع رشیدی مجموعه بناهایی بوده که در زمان خواجه رشیدالدین فضل اله همدانی وزیر غازان خان ایلخانی در حدود سال 700 هجری قمری در تبریز ساخته شد.
خواجه رشیدالدین که وزیری دانشمند در علوم مختلف و مورخی پرکار و بینظیر بوده در زمان خود بناهای خیریه بسیار ساخت و علمای بسیاری را پرورش داد.
وی در زمان غازان خان در خارج از باروی شهر تبریز شهرکی بنا کرد که به شهرستان رشیدی (رشیدآباد) معروف بود، هسته مرکزی شهر (ربع) دارای کارکرد دینی، آموزشی و فرهنگی است که در آن مجموعه مساجد، مدارس علوم اسلامی، دارالحفاظ، کتابخانه، خانقاه، دارالضیافه و دارالشفاء قرار داشت.
این مجموعه پس از قتل خواجه در سال 718 هجری قمری ویران شد و در سال 1019 هجری قمری شاهعباس صفوی بر روی بخشی از ویرانههای ربع رشیدی با استفاده از مصالح ربع رشیدی و گورستانهای تبریز، قلعه ای برای حاکم تبریز ساخت.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
