تاریخ بی‌خردی، از تروا تا ویتنام

عنوان کتاب از تروا تا ویتنام است و به نظر مولف، نخستین بی‌خردی شگفت سیاستمداران تروا این است که در کمال بی‌عقلی، اسب چوبین را داخل شهر خود بردند و حقه یونانیان را درنیافتند و شد آنچه نباید می‌شد.

تاریخ‌نویسی، شکل‌های مختلفی دارد که یک سر آن داستان‌سرایی است و سر دیگر آن پژوهش‌های دانشگاهی‌ صرف با انبوهی از ارجاعات و اسناد.

در میانه اینها، کارهایی هم پدید می‌آید که در عین تاریخی بودن، شیرین هستند و خیلی سر به سر خواننده نمی‌گذارند و روان نوشته شده‌اند؛ آنچنان که با خواندن صفحه اول، انگیزه خواندن کتاب تا پایان ایجاد می‌شود. باربارا تاکمن از این دسته نویسنده‌هاست.

این بار او تاریخ بی‌خردی را نوشته و در مقدمه شرح داده است که بشر اگر در همه زمینه‌ها پیشرفت کرده، در سیاست به مانند سابق مانده است.

سیاستمداران افرادی عقب‌مانده هستند که مدام اشتباه می‌کنند و سیاست‌هایی را که مخالف منافع ملی آنهاست در پیش می‌گیرند؛ به‌رغم آن که در گذشته بارها و بارها آن موارد تجربه شده است. او معتقد است که سوء حکومت 4 عامل می‌تواند داشته باشد:

1 - استبداد یا ظلم و فشار

2 - جاه‌طلبی بیش از حد

3 - بی‌کفایتی یا انحطاط

4 ‌- بی‌خردی یا اصرار در کژاندیشی

کتاب او به بخش چهارم پرداخته و تاریخ اروپا و آمریکا را از زاویه بی‌خردی دنبال کرده است. ابتدا مبانی بی‌‌خردی یا به عبارتی تعریف اقدامی‌ را که می‌توان عنوان بی‌خردی به آن داد، آورده است.

او روی نوعی از بی‌خردی توجه دارد که زمان و مکان نمی‌شناسد و هر کسی بی‌خردمندانه نبودن آن را تأیید می‌کند. البته او بی‌خردی را بخشی از فطرت بشری می‌داند و بسیاری از کارهای بی‌خردانه سیاسی را نوعی بی‌توجهی ذاتی می‌نامد.

برخی حدس‌ها زده نمی‌شود، در حالی که اتفاق می‌افتد و همه چیز را خراب می‌کند. مقدمه کتاب خواندنی است و مؤلف درصدد است تا بستر کتابش را کاملا به خوانندگان تفهیم کند. او شرح این مبانی را با مثال‌های مختلف نشان می‌دهد و روشن می‌کند که او یک مورخ معمولی که رویدادنگار صرف باشد نیست، بلکه مبانی فکری خاص خود را دارد.

فصل اول: پیگیری سیاست‌های مغایر با منافع خویش

فصل دوم: نمونه‌های آغازین: اسب تروا

فصل سوم: پاپ‌های رنسانس و جدا شدن پروتستان‌ها

فصل چهارم: بریتانیا آمریکا را از دست می‌دهد

فصل پنجم: آمریکا در ویتنام به خود خیانت می‌کند.

در پایان، یادداشت‌های فصل‌های مختلف، بعلاوه تعداد زیادی تصویر جالب و دیدنی آمده است.