به استقبال محرم با سقاخوانی

سقاخوانی شیوه‌ای از عزاداری شبیه به شروه‌خوانی مردم جنوب کشور است، اما شعر و آهنگ آن به‌گونه‌ای خاص و منحصر به فرد است. سقاخوانان، در 3 دسته، گردهم نشسته و با درهم بردن سرهای خود، اشعاری ناب و بی‌ریا در رثای شهدای کربلا می‌خوانند که آهنگ آن در مایه دشتی و همایون است. سقاخوانان نوش‌آباد، در یکصد سال گذشته بنا به سنت مرسوم، طی 12 شب، منزل به منزل همراه کاروان حسینی شده و متناسب با هرمرحله، اشعاری را شروه می‌کنند. در عرفه‌ای که فرزند رسول خدا(ص) حج خویش ناتمام گذارده و عزم سفر می‌کند، می‌خوانند:

از حریم کعبه زعم کربلا دارد، حسین
عزم جانبازی به راه کبریا دارد،
حسین تا نیابد از جفا بر بٌست یزدانی گزند و ...

و در آخرین شب از ذیحجه در کوچه‌ها و خیابان می‌گردند و غمگنانه خبر رسیدن محرم را به همگان اعلام می‌کنند: زهر سو نوحه و بانگ فغان می‌آید، گویا محرم شده نوای یاحسین برگوش جان می‌آید، گویا محرم شده

سقاخوانی مردم نوش‌آباد، در روزهای تاسوعا و عاشورا نیز با آدابی خاص برگزار می‌شود.

در صبح تاسوعا، سقاخوانان در منزل یکی از سادات که از بنیانگذاران این مراسم بوده است، شروع شده و مقارن اذان ظهر در منزل یکی دیگر از سادات خاتمه می‌یابد. در این روز، سقاخوانان در کوچه‌ها گشته و برای درگذشتگان به فاصله دو محرم، فاتحه‌خوانی می‌کنند و خانواده اموات نیز به یادبود، پرچمی را به هیات هدیه می‌کند. اما سقاخوانی روز عاشورا، توسط سادات محل اجرا می‌شود. سادات هیات حسینی، شال‌های سبز، بر گردن انداخته و پیشاپیش هیات سینه‌زنی و بعداز تابوت نمادین کشته، حرکت می‌کنند.

اشعار سقاخوانی روز عاشورا حامل پیام قیام حسینی است.

آن عاشقی که جان داد، تا زنده دین بماند
جسمش به خاک و خون خفت، در کربلا، حسین است.
آن کس که با قیامش از مکتب شهادت
درس جهاد و نهضت، داده به ما حسین است
آزاده مرد و باشید گر حق نمی‌پرستید
آن رهبری که فرمود، این نکته را حسین است.

سقاخوانی، نه‌تنها یک مراسم آیینی که روایتی از فرهنگ مردمی نیز است. برای جاودانه ماندن حماسه عاشورا، از گزند تحریف و خرافه و مسوولان فرهنگی کشور باید برای حفظ و ترویج این آیین، تلاشی را معمول دارند. از دیگر مراسم آیینی مردم نوش‌آباد، خیمه کوبی روز هشتم و خیمه‌برداری در عصر روز یازدهم محرم است که چونان آیینه‌ای تمام‌نما، تجلی‌گر قیام حسینی است.