شفاف‌سازی ، حاشیه‌ها را کم می‌کند

سازندگان یک فیلم سینمایی و یک سریال تلویزیونی روز گذشته در گفتگوهای جداگانه با خبرگزاری‌ها، رقمی را به عنوان رقم واقعی بودجه تولید خود اعلام کرده و به این نکته اشاره کرده‌اند که رقم‌های ذکر شده پیش از این، واقعی نبوده است.

صحبت درباره فیلم سینمایی «ملک سلیمان» و سریال تلویزیونی «در چشم باد» است که هر دو به دلیل طولانی بودن مدت زمان ساخت آنها بارها خبرساز شده‌اند و در اغلب این خبرها، ارائه آمار و ارقام مالی مربوط به تولید این آثار همیشه حرف و حدیث‌هایی به همراه داشته است.

نکته جالب‌تر این‌که ارقام اعلام شده نیز نه از سوی نهادهای نظارتی و کنترلی، بلکه از سوی دیگر سینماگران و همکاران این فیلمسازان اعلام می‌شود و همواره حالت «مچ‌گیری» و «افشاگری» دارد اما واقعیت ماجرا چیست؟ آیا اساسا هزینه بالایی که صرف تولید یک فیلم یا سریال می‌شود ، می‌تواند ضامن کیفیت آن باشد؟ آیا نباید هر پروژه‌ای را متناسب با هزینه‌ها و امکانات آن از نظر بودجه‌ای تقسیم‌بندی و دسته‌بندی کرد؟ آیا نمی‌توان با یک حساب سرانگشتی، هزینه‌های یک پروژه را تخمین زد و اساسا طرح چنین مسائلی با چه هدفی دنبال می‌شود؟

واقعیت ماجرا این است که اعلام رقم تولید یک فیلم یا سریال معمولا حربه‌ای تبلیغاتی است که برای حمله به یک اثر صورت می‌گیرد. این مساله زمانی تشدید می‌شود که اثری با اقبال پیش‌بینی شده مواجه نشده باشد و در چنین شرایطی، مخالفان برای حمله به اثر اعلام می‌کنند این اثر با چنین رقمی تولید شده است. در حال حاضر، هزینه متوسط تولید فیلم در سینمای ایران بیش از 400 میلیون تومان برای فیلمی ساده است. وقتی کار پسوند «تاریخی» به آن می‌خورد، هر تکه‌ای از فیلم، از گریم بازیگران تا صحنه و لباس به امری هزینه‌بر و گران تبدیل می‌شود. صدای حرکت خودرو‌ها، بوق موتورها و هرچیزی که اثری از زمان حال داشته باشد، سبب می‌شود تا رقم تولید فیلم مانند کنتوری که برای بالا رفتن عجله دارد، لحظه به لحظه بالا و بالاتر برود و در نهایت، آن اثر را تبدیل به فیلمی گران کند. نکته جالب توجه این‌که در چنین مواقعی، تولیدکنندگان چنین آثاری نیز در برابر شائبه‌های مطرح شده، سکوت می‌کنند و به جای پاسخ مستدل، منطقی و دقیق، اعلام می‌کنند نتیجه نهایی باید روی پرده دیده شود، حال آن که کافی است اطلاعات و آمار دقیقی درخصوص این پروژه‌ها منتشر شود تا مخاطب بداند یک «اسب» که در این فیلم یا سریال از مقابل دوربین رد می‌شود، چه هزینه‌هایی را به یک پروژه تحمیل می‌کند و خرج یونجه و علوفه و هزینه دامپزشک و مهتر آن چقدر است؟! آیا بهتر نیست پروژه‌های مختلف سینمایی و تلویزیونی نیز از همان ابتدای تولید مانند پروژه‌های اقتصادی کشور، هزینه‌ها و برآورد مالی خود را به شکلی شفاف اعلام کنند تا ذهن مخاطب بی‌جهت درگیر دعوای میان اعداد و ارقام نشود و این مساله حاشیه‌ای، کیفیت و کلیت اثر را زیر سوال نبرد؟

‌ حبیب حداد