هنوز به تک ستاره‌ها دلخوشیم

چین که در دوره قبلی مسابقات قهرمانی آسیا 7 مدال طلا به دست آورده بود، این بار با 18 مدال طلا، 19 نقره و 10 برنز قدرت و برتری مطلق خود را در دوومیدانی قاره کهن نشان داد. ژاپنی‌ها 12 مدال طلا کسب کردند تا نشان دهند در ورزش مادر دوومیدانی همچنان مدعی‌اند.

بقیه کشورها فاصله بسیار زیادی با چین و ژاپن داشتند و نشان دادند حرف زیادی برای گفتن در دوومیدانی ندارند و همچنان باید به تک چهره‌های خود در تک رشته‌ها دلخوش باشند. در حالی که دوومیدانی مجموعه‌ای از رشته‌های متنوع در دوها، پرش‌ها و پرتاب‌هاست ، چینی‌ها با توجه کامل به این مهم کار پایه و هدفمند خود را در دوومیدانی آغاز کرده‌اند. در این دوره از مسابقات سهم دوومیدانی ایران از مدال‌های فراوان این رشته تنها 5 مدال بود.

در این دوره از مسابقات تنها یک رکورد آسیایی آن هم در بخش زنان شکسته شد و حدنصاب‌ها چندان چشمگیر نبود. حتی لیوشیانگ چینی که مشهورترین ورزشکار این مسابقات بود و عنوان قهرمانی المپیک 2004 آتن را در دوی 110 متر با مانع در اختیار دارد و زمانی رکود‌دار جهان بود، حدنصاب 13 ثانیه و 50صدم ثانیه را کسب کرد که در مقایسه با رکورد او که 12 ثانیه و 88 صدم ثانیه است، جالب نیست. البته سردی هوای گوانگجو و بارش باران در برخی روزهای برپایی مسابقات بر کیفیت کار ورزشکاران اثر گذاشته بود.

اما در مجموع مسابقات قهرمانی آسیا نشان داد که دوومیدانی بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین قاره جهان با دوومیدانی قاره‌های دیگر فاصله زیادی دارد و مسابقاتش هنوز دور از جذابیت و هیجان است. در ورزشگاه گوانگجو تماشاگران اندکی حضور یافتند و هر روز تقریبا تمام صندلی‌ها خالی از تماشاگر بود.

در حالی که در المپیک پکن، دوومیدانی پرتماشاگرترین رشته مسابقات بود که دو علت داشت. یکی این‌که اصولا دوومیدانی المپیک تماشاگران زیادی را جذب می‌کند و دوم آن‌که بزرگان دوومیدانی جهان در المپیک گرد هم می‌آیند و در بالاترین سطح مسابقه می‌دهند.

در حالی که دوومیدانی آسیا در وضع کنونی بجز لیوشیانگ چینی و دو، سه دونده قطری و بحرینی که آفریقایی‌تبارند، چهره جهانی ندارد. دونده‌های مطرح قطر و بحرین هم در مسابقات قهرمانی‌ آسیا شرکت نکردند.

صمیمی، تنها رقیب حدادی

در مسابقات دوومیدانی قهرمانی آسیا، همان‌طور که انتظار می‌رفت احسان حدادی براحتی قهرمان ماده پرتاب دیسک شد. تنها رقیبش محمد صمیمی بود. هر دوی آنها دیسک را بالای 64 متر پرتاب کردند. حدادی با 64 متر و 83 سانتی‌متر اول شد و صمیمی با 64 متر و یک سانتی‌متر به مدال نقره دست یافت. نفر سوم که از چین بود، دیسک را فقط 59 متر و 27 سانتی‌متر پرتاب کرد.

حدادی پس از المپیک به علت آسیب‌دیدگی در مسابقه‌های بین‌المللی شرکت نکرده بود و بنابراین عملکرد او در گوانگجو مثبت و امیدوارکننده بود. او در دوره قبلی مسابقات با حدنصاب 65 متر و 38 سانتی‌متر اول شده بود.

حدادی می‌گوید برنامه بعدی‌اش شرکت در مسابقات جایزه بزرگ سال 2010 و بازی‌های آسیایی سال آینده خواهد بود. انتظار می‌رود این پرتابگر خوب، سال آینده حدنصاب‌های خوبی به دست آورد، اما این‌که آیا او قادر خواهد بود رکورد آسیایی‌اش را که 69‌‌متر و 32 سانتی‌متر است بشکند، باید صبر کرد و دید.

او هدف اصلی خود را مسابقات جهانی سال 2011 در کره جنوبی اعلام کرده و بعد از آن خود را برای المپیک 2012 لندن آماده خواهد کرد. شاید او با داشتن برنامه‌ای خوب و هدفمند، رکوردش را سال 2011 به مرز 70 متر برساند. در آن صورت برای کسب مدال جهانی و المپیک امید زیادی خواهد داشت.

تنها یک مدال در دو‌ها

در رقابت‌های دوومیدانی قهرمانی آسیا در مواد مختلف دوها که از 100 متر تا ماراتن را شامل می‌شود، ما تنها به یک مدال دست یافتیم. البته در دوهای مختلف شرکت‌کننده نداشتیم.

تیم ایران در مواد 400، 800، 1500 و 3000 متر با مانع شرکت کرد که سجاد مرادی در 800متر با کسب زمان یک دقیقه و 48 ثانیه و 58 صدم ثانیه اول شد و امید مرادی برادرش در این ماده ششم شد.

سجاد در دوره قبلی مسابقات، مدال نقره ماده 800 متر را به دست آورده بود. دوندگان کویتی و عراقی به ترتیب دوم و سوم شدند.

در این ماده خبری از دوندگان نامدار بحرینی و قطری نبود و به این ترتیب سجاد مرادی با خیال راحت اول شد. او که دوره قبلی مسابقات در ماده 1500 متر مدال نقره را به دست آورده بود، در مسابقه 1500 متر امسال به رقابت ادامه نداد و از مسابقه کنار رفت.

در ماده 400 متر عملکرد خوبی نداشتیم، در حالی که 2 سال پیش در اردن رضا بوعذار برنده مدال نقره و عاکفیان برنده مدال برنز شده بود، در این دوره از مسابقات عاکفیان در ترکیب تیم اعزامی نبود و رضا بوعذار نتوانست موفقیت 2 سال پیش خود را تکرار کند و به مقام هفتمی قناعت کرد.

او در اردن حد نصاب 46 ثانیه و 90 صدم ثانیه را به دست آورده بود، در حالی که این بار در فینال 400 متر، این مسافت را در 47 ثانیه و 46 صدم ثانیه دوید و نشان داد آمادگی آرمانی ندارد، در دوی 3000 متر با مانع نیز احمد فرود، مقامی بهتر از نهمی کسب نکرد. ما در دوهای 100 و 200 متر شرکت‌کننده نداشتیم.

عبدالغفار سقر رکورد‌دار دوی 100 متر ایران در این باره گفت: به دوهای سرعت کم‌توجهی می‌شود، در حالی که ما استعدادهای خوبی داریم. شاید اگر دونده‌ای را در رشته 200 متر به مسابقات می‌فرستادیم، مدال کسب می‌کردیم. چون کسانی که مدال‌های این ماده را به دست آوردند، رکوردهای جالبی را ثبت نکردند.

سپهرزاد موفق، نیک‌فر باز هم ضعیف

در ماده دهگانه، هادی سپهرزاد موفقیت 2 سال پیش خود را تکرار کرد و بار دیگر به مدال نقره آسیا دست یافت.

او با کسب 7262 امتیاز در مکان دوم ماده دهگانه قرار گرفت. در حالی که در مسابقات قهرمانی آسیا در اردن 7667 امتیاز به دست آورده بود.

2 سال پیش او برای کسب سهمیه المپیک تلاش می‌کرد و به همین دلیل آمادگی‌اش بیشتر از امسال بود. البته امسال سردی هوا هم عاملی در کاهش کیفیت کار سپهرزاد بود.

بر خلاف سپهرزاد، امین ابراهیم نیک‌فر، رکورد‌دار ماده پرتاب وزنه ایران عملکردی ضعیف و ناامیدکننده داشت. مسوولان تیم دوومیدانی روی او و مدال احتمالی‌‌اش خیلی حساب کرده بودند، اما نیک‌فر مانند المپیک پکن نشان داد که روحیه و توان رقابت‌ کردن در رویدادهای بزرگ را ندارد و تنها در مسابقات درجه دوم خوب پرتاب می‌کند. او در پکن چند بار خطا کرد و یکی از ضعیف‌ترین نتایج مرحله مقدماتی پرتاب وزنه را به دست آورد.

در گوانگجو نیز همین وضع را داشت و چند بار خطا کرد. بهترین پرتابش همان پرتاب اول بود که وزنه را 18 متر و 30 سانتی‌متر پرتاب کرد و از پرتاب سوم به بعد همه پرتاب‌هایش خطا بود. در این ماده پرتابگری از هند با حد نصاب 19 متر و 87 سانتی‌متر اول شد و قهرمانان چین و چین‌تایپه دوم و سوم شدند و نیک‌فر هشتم شد تا نشان دهد نمی‌توان روی او حساب کرد.

ربانی، ناکام بزرگ

محمدحسن ربانی، یکی از دو مرد طلایی ایران در رقابت‌های دوومیدانی قهرمانی آسیا در سال 2007 بود. او این بار هم در مسابقات شرکت کرد که توفیقی به دست نیاورد.

ربانی در اردن با حد نصاب 5 متر و 35 سانتی‌متر اول شده بود. البته در مسابقات اردن پرش‌کنندگان خوب چین و ژاپن و ازبکستان حضور نداشتند و سطح رقابت‌ها پایین بود که زمینه برای موفقیت ربانی فراهم شده بود.

اما ربانی در گوانگجو حتی نتوانست به رکورد خود در اردن دست یابد و بهترین پرش او 5 متر و 15 سانتی‌متر بود. او روی مانع 5 متر و 30 سانتی‌متری 3 بار خطا کرد تا با همان رکورد 5‌‌متر و 15 سانتی‌متری به مقام ششم برسد. در این ماده لیوفیلیانگ از چین با حد نصاب 5 متر و 60 سانتی‌متر اول شد و یانگ گوان هموطن او با حد نصاب 5 متر و 45 سانتی‌متر به مقام دوم رسید.

نفرات سوم و چهارم که از ژاپن و ازبکستان بودند نیز همین حد نصاب را کسب کردند که البته خطاهایشان بیشتر بود. با وصفی که برای ربانی پیش‌آمده، به نظر می‌رسد از این به بعد کارش در پرش با نیزه دشوارتر خواهد بود و برای شکستن رکورد ایران باید بیشتر زحمت بکشد و شیوه‌های تمرینی خود را تغییر دهد.

در سال‌های گذشته حضور سه‌پرش‌کننده خوب و رقیب یکدیگر به نام ربانی، غفاری و شوقیان، سبب چند بار رکوردشکنی در این ماده شد و امید می‌رفت با ادامه رقابت این قهرمانان، رکورد ایران خیلی زود از مرز 5 متر و 50 سانتی‌متری عبور کند، اما مدت‌هاست شوقیان در مسابقات شرکت نمی‌کند و انگیزه خود را در دوومیدانی از دست داده است. غفاری نیز درخشش سابق را ندارد.

به این ترتیب ربانی حالا حاشیه امنیت در تیم ملی دارد و با این وضع آن شور و شوق سابق در او دیده نمی‌شود. مسابقات قهرمانی آسیا در چین به او بخوبی نشان داد اگر قصد دارد دوباره خود را در آسیا مطرح کند، باید به فکر رکوردهای خوب باشد و ببیند آیا می‌تواند به ارتفاع بالاتر از 5‌‌متر و 50 سانتی‌متر برسد یا نه.

دلخوشی به تک ستاره‌ها

رقابت‌های دوومیدانی قهرمانی آسیا بار دیگر نشان داد که دوومیدانی ما همچنان به تک رشته‌ها دلخوش است و برای این که دوومیدانی به موفقیت در خور توجه برسد باید در رشته های مختلف آن برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری کنیم.

از زمان بازی‌های آسیایی 1974 دوومیدانی‌کاران ما در پرتاب دیسک و دوهای نیمه استقامت عملکرد خوبی داشتند و آن سال مرحوم رضا انتظاری در دوهای 400 و 800 متر مدال نقره گرفت و مرحوم جلال کشمیری در پرتاب دیسک و وزنه به مدال طلا دست یافت.

سال‌ها انتظار کشیدیم تا بار دیگر به مدال طلای بازی‌های آسیایی در پرتاب دیسک دست یافتیم که این بار احسان حدادی در قطر 2006 این توفیق را کسب کرد و حالا پس از گذشت 3 دهه به جای رضا انتظاری، سجاد مرادی را داریم، اما حالا در پرش ارتفاع، دیگر ورزشکاری چون تیمور غیاثی نداریم که بیاید و طلای آسیا یا بازی‌های آسیایی را کسب کند.

حکایت دوومیدانی ما همیشه همین بوده است و امید به درخشش تک ستاره‌ها داشته‌ایم. این درخشش‌ها از علی باغبانباشی در بازی‌های آسیایی 1951 دهلی شروع شد که او مدال طلای دوی 5000 متر را به دست آورد و به احسان حدادی ختم شد که به مدال طلای پرتاب دیسک قهرمانی آسیا در سال 2009 دست یافته است.

شمار تک ستاره‌های ما همیشه اندک بوده است. آیا می‌شود روزی این وضع تغییر کند و ما براستی دوومیدانی داشته باشیم؟ فعلا چشم‌انداز روشنی نمی‌بینیم. شاید در آینده وضع فرق کند.

جهانگیر چراتی