دیابت؛ شایع‌ترین علت نارسایی کلیه

مصطفی قاسمی، رئیس انجمن خیریه حمایت از بیماری‌های کلیوی، با بیان این‌که از‌هر 10 نفر جمعیت یک نفر به بیماری‌های کلیوی مبتلا می‌شود، اظهار کرد: این در حالی است که اکثر این افراد پیش از رسیدن به مرحله حاد از بیماری خود اطلاعی ندارند.

وی با تاکید بر ضرورت شناسایی و تشخیص زودهنگام بیماری و تاثیر آن در پیشگیری گفت: نتایج یک بررسی در کشور نشان داد که تا سال 1400 به طور میانگین سالا‌نه حدود 4 هزار بیمار به فهرست بیماران حاد کلیوی کشور اضافه می‌شود و بدین ترتیب شمار بیماران کلیوی تا این سال به یکصد‌هزار نفر می‌رسد.

رئیس انجمن خیریه حمایت از بیماران کلیوی با بیان این‌که 70 درصد مشکلات کلیوی در رده سنی 20 تا 44 سال است، افزود: این رده سنی 39‌درصد جمعیت کشور را تشکیل می‌دهند.

قاسمی ادامه داد: دیابت 25 درصد، پرفشاری خون 22 درصد، گلومرولونفریت 11 درصد و موارد ناشناخته 30 درصد علت بیماری‌های کلیوی است.

قاسمی با بیان این‌که میزان بروز و شیوع بیماری‌های کلیوی طی 3 دهه گذشته افزایش چشمگیری داشته است، افزود: به طور مثال شمار بیماران حاد کلیوی (ESRD) در آمریکا از 14 هزار و 500 مورد در سال 1978 به یکصد هزار و 359 مورد در سال 2002 رسیده است از این رو می‌توان به نقش و اهمیت پیشگیری از ابتلا به بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های درمان پی برد.

64 هزار بیمار کلیوی

رئیس اداره مدیریت بیماری‌های خاص و پیوندی وزارت بهداشت، با بیان این که براساس مطالعه کشوری سال 83 روند رشد بیماران مبتلا به نارسایی‌های مزمن کلیه (CKD) پیش‌بینی شده است، گفت: با احتساب وجود 32 هزار و 686 بیمار در سال 86 برآورد می‌شود شمار مبتلایان به بیماران نارسایی کلیوی در سال 91 به 64 هزار و 359 نفر برسد.

دکتر محمد عقیقی با بیان این که مطالعه مرکز تحقیقات کشوری بار ناشی از بیماری‌های‌ مزمن کلیه را یک میلیون و 456 هزار سال عمر از دست‌رفته برآورد کرده است، اظهار کرد: برنامه‌ریزی برای سال‌های آینده براساس این برآوردها و نیازسنجی‌هاست.

وی، با اشاره به وجود 3 مدالیته درمان جایگزینی کلیه (RRT) پیوند، همودیالیز و دیالیز صفاقی در کشور گفت: به علت هزینه‌بر و گران‌قیمت بودن این 3 مدل درمانی در سراسر دنیا، نظام سلامت به بخش پیشگیری از ابتلا به بیماری‌های نارسایی مزمن کلیه بیشتر می‌اندیشد.

رئیس اداره مدیریت بیماری‌های خاص و پیوندی وزارت بهداشت با اشاره به وجود مقالات و استراتژی‌های متعدد و تجارب کم و بیش در سطح دنیا در این خصوص گفت: این برنامه از برنامه‌های نوپای نظام سلامت در سراسر دنیا به‌شمار می‌رود؛ از این رو در نظر داریم با همکاری و همفکری شورای دیالیز و نظر استادان از مداخلات مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر بهره‌مند شویم.

عقیقی با بیان این که هنوز این برنامه در فاز مطالعه و تدوین قرار دارد، گفت: هنوز در مرحله جمع‌آوری اطلاعات مراجع ذی‌صلاح هستیم.

360 بخش دیالیز

رئیس اداره مدیریت بیماری‌های خاص و پیوندی وزارت بهداشت، به وجود بیش از 360‌بخش دیالیز اعم از دولتی،‌ غیردولتی،‌ دانشگاهی و خیریه اشاره کرد و افزود:‌ هم اکنون 3200 ماشین فعال دیالیز در کشور وجود دارد که تامین ماشین‌های دیالیز برای دو منظور توسعه‌ و افزایش تعداد تخت‌ها و نیز تعویض ماشین‌های از کار افتاده است.

وی با بیان این که در سال 87 به 1100 ماشین دیالیز نیاز بود، گفت: از این تعداد 230 ماشین دیالیز تامین شد و هیات امنای ارزی نیز با اعتبارات متمرکز وزارت بهداشت 500 ماشین دیالیز را تامین می‌کنند و نیمه نخست سال آینده این تعداد ماشین به چرخه درمان کشور وارد‌می‌شود.

عقیقی، با بیان این که تلاش می‌شود با مشارکت دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، خیرین و سایر نهادها نیاز به ماشین دیالیز کشور تامین شود، به ایسنا گفت:‌ براساس اهداف کمی‌ تعیین شده تا پایان برنامه چهارم توسعه سال 88 باید به ازای هر 4 بیمار دیالیزی یک تخت و ماشین دیالیز وجود داشته باشد و چون در سالیان گذشته نسبت به خرید دستگاه دیالیز اقدامی نشده بود؛ از این رو بخش اعظم این فشارها در 2‌سال پایانی برنامه است.

وی، با اشاره به افزایش تعداد بخش‌های دیالیز صفاقی از 26 به 40 بخش در کشور یاد آور شد: هم اکنون از 32 هزار بیمارمبتلا به نارسایی مزمن کلیوی بالغ بر 1200 بیمار روی درمان جایگزین قرار دارند.

رئیس اداره مدیریت بیماری‌های خاص و پیوندی وزارت بهداشت، یکی از استراتژی‌ها و سیاست‌های اصلی وزارت بهداشت را توسعه پیوند از جسد برشمرد و افزود: 10 واحد فراهم‌آوری اعضای پیوند در سطح کشور وجود دارد که امیدواریم دانشگاه‌های علوم پزشکی فاقد‌این واحد برای دسترسی بیشتر بیماران به سمت راه‌اندازی واحد فراهم‌آوری اعضای پیوندی حرکت کنند.

عقیقی با بیان این که نارسایی‌های مزمن کلیه در برخی از فاز‌ها و مراحل قابل پیشگیری هستند، گفت: در مواردی با مدیریت مناسب رژیم غذایی و در برخی موارد با درمان مناسب مشکلات کلیوی قابل حل است.

وی، مهم‌ترین علت نارسایی مزمن کلیه در ایران را براساس مطالعات کشوری دیابت و پرفشاری خون برشمرد و افزود: الگوی اپیدمیولوژیک بیماری‌های کلیه در ایران با کشورهای پیشرفته انطباق دارد.

رئیس اداره مدیریت بیماری‌های خاص و پیوندی وزارت بهداشت، با توجه به افزایش روبه رشد دیابت و پرفشاری خون در دنیا ناشی از شیوه زندگی و تغذیه نامناسب و عدم تحرک، به ایسنا گفت:‌ رشد دو برابری دیابت تا سال 2015 پیش‌بینی می‌شود که قاعدتا با رشد نارسایی کلیه هم مواجه می‌شویم.