روز سخت اوباما در ژاپن

این دیدارها که به نوعی احیای جایگاه آمریکا در شرق آسیا و عرصه بین الملل قلمداد می‌شود در حالی صورت می‌گیرد که از بخش‌های مهم سفر وی را ژاپن تشکیل می‌دهد. ژاپن که در عرصه اقتصادی همکاریهای بسیاری با آمریکا داشته، در عرصه نظامی نیز با حضور بیش از 40 هزار نظامی آمریکایی در این کشور، به همگرایی با واشنگتن پرداخته است.

ژاپن به واسطه همین همکاری در جنگ‌های عراق و افغانستان مشارکت و به اعزام نیرو و تجهیز نیروهای خارجی پرداخته است. هرچند که دو کشور بر تقویت و ادامه این روابط تاکید دارند اما تغییر در ساختار سیاسی ژاپن و جایگزینی حزب دموکراتیک به نخست وزیر «هاتویاما» به جای حزب لیبرال دموکرات و دگرگونی در نگرش‌های مردمی به روابط کشورشان با آمریکا دغدغه‌های جدیدی برای آمریکا به همراه داشته است.

اقدام مردم ژاپن مبنی بر تاکید بر لزوم جمع آوری پایگاههای نظامی آمریکا به ویژه در «اوکیناوا» که موجب شد تا همزمان با سفر اوباماتظاهرات گسترده‌ای در بسیاری از مناطق ژاپن برگزار شود و نیز رای مردم ژاپن به حزب دموکراتیک به دلیل دیدگاههای استقلال خواهان در برابر نظامی گری آمریکا، را می‌توان سرآغاز برای دگرگونی درساختار نظامی آمریکا در شرق آسیا دانست به ویژه اینکه مردم کره جنوبی نیز از حضور آمریکا در کشورشان ناراضی هستند.

ژاپن همچنین از ادامه همکاری با آمریکا در تامین سوخت نیروهای خارجی در اقیانوس هند خودداری کرده و کمک به افغانستان به کمک های اقتصادی معطوف کرد.در همین حال گرایش دولت جدید ژاپن به همگرایی به کشورهای منطقه و حتی تلاش برای تشکیل اتحادیه‌ای با چین و کره جنوبی نیز چالشی دیگر برای آمریکا است چرا واشنگتن همواره از چالشهای موجود میان این کشورها برای توجیه نظامی گری و حضور در منطقه بهره برداری می‌کرده است.

نکته قابل توجه آنکه ژاپن خواستار حل مساله کره شمالی از طریق گفت و گو شده که خود برای امنیت و کاهش بهانه‌های آمریکا برای نظامی گری در منطقه می‌افزاید. باتوجه به شرایط موجود می‌توان گفت که اوباما کاری دشوار در ژاپن را در پیش روی دارد چرا که هم باید رضایت مردم و دولت ژاپن برای ادامه حضور نظامیان آمریکایی در این کشور را جلب کند و مهم این کشور را به ادامه فعالیت در اقدامات نظامی آمریکا در سایر نقاط جهان متقاعد سازد. مقابله با اتحاد میان ژاپن، کره جنوبی و چین نیز از دیگر اهداف هرچند پنهانی اوباما خواهد بود چرا که این پیوند در چارچوب منافع آمریکا نبوده و برای عدم تحقق آن فعالیت می‌کند.

 به هر تقدیر به دلیل دیدگاه منفی مردم ژاپن و نیز تاکیدات گذشته دولت جدید ژاپن مبنی بر تغییر در ساختار حضور نظامی و حتی روابط با آ‌مریکا، اوباما روزی سخت را در ژاپن گذرانده به ویژه استقبال مردم ژاپن از وی با تظاهرات ضد آمریکایی همراه بوده است.

قاسم غفوری