واردات برنج؛ 3 برابر نیاز کشور

انتقادها از واردات برنج به این دلیل صورت می‌گیرد که میزان واردات این محصول بیش از نیاز واقعی کشور است و واردات بی‌رویه در هر سال باعث شده شالیکاران نسبت به عدم فروش محصول خود و در معرض فساد قرار گرفتن محصولات انبار شده گلایه داشته باشند.

هرچند اوایل امسال برای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، تعرفه واردات برنج 21 درصد تعیین شد، اما به نظر می‌رسد ورود بیش از نیاز کشور همچنان ادامه دارد و برخی صاحبنظران بر این باورند که بخش اعظم این محصول از طریق مبادی غیرقانونی وارد کشور می‌شود، اما آنچه زمینه ورود برنج‌های خارجی را به کشور فراهم می‌کند، تقاضا از سوی مصرف‌کنندگان داخلی است که به دلیل پایین بودن قیمت برنج‌های وارداتی نسبت به برنج داخلی تمایل به مصرف برنج‌های خارجی دارند و ضروری است مسوولان کشور راهکارهایی اتخاذ کنند که هم به نفع تولیدکنندگان باشد هم به نفع مصرف‌کنندگان.

جالب توجه‌تر این‌که با افزایش واردات بی‌رویه برنج در 5 ماه گذشته وزارت بازرگانی در اقدامی دیر هنگام تعرفه واردات برنج را از 22 شهریور امسال تا اول دی ماه از 21 درصد به 41 درصد افزایش داد.

جمیل علیزاده شایق، رئیس انجمن برنج کشور در خصوص واردات بی‌رویه برنج به «جام‌جم» می‌گوید: با توجه به واردات بی‌رویه سال‌های قبل و دپوی برنجی که وجود داشت، فکر می‌کردیم سال 88 برنجی وارد کشور نشود، اما متاسفانه آمار واردات نشان از رشد 54 درصدی واردات در 5 ماه نخست امسال دارد.

وی در پاسخ به این سوال که آیا با توجه به آزاد بودن واردات، وزارت بازرگانی می‌تواند از این کار جلوگیری کند، می‌گوید: واردات اصلا آزاد نیست و زیرنظر وزارت بازرگانی است، بجز اقلامی که به صورت قاچاق وارد می‌شود به هر حال واردات محصولات ثبت سفارش می‌شود و این هماهنگی باید بین وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بازرگانی برای تامین نیاز واقعی صورت گیرد. در واقع وزارت جهاد کشاورزی مسوولیت برآورد تولید و اعلام میزان کسری برنج را دارد و وزارت بازرگانی باید با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی نسبت به واردات این نیاز اقدام کند، اما متاسفانه واردات 3 برابر نیاز کشور است. علیزاده شایق تعرفه را یکی از مکانیزم‌های کنترل واردات دانست و گفت: وزارت بازرگانی درباره تعرفه واردات برنج، سال گذشته راسا عمل کرد؛ این در حالی است که در بند 40 قانون بودجه 88 گفته شده است تعرفه واردات محصولات نهایی مصرفی کشاورزی مثل برنج و شکر باید در حد تعرفه خودروهای سواری باشد با توجه به این‌که تعرفه خودرو‌های سواری 90 درصد بود؛ اما وزارت بازرگانی در عمل تعرفه برنج را 21 درصد تعیین کرد. وی تاکید کرد: تعرفه واردات برنج برای حمایت از حقوق تولیدکنندگان باید با هماهنگی وزارت جهاد کشاورزی صورت گیرد.

کاهش هزینه تولید برنج

رئیس انجمن برنج در پاسخ به این سوال که با توجه به بالا بودن قیمت برنج‌های داخلی آیا با افزایش بیش از حد تعرفه واردات برنج، قیمت آن برای مصرف‌کننده افزایش نمی‌یابد، می‌گوید: در حال حاضر هزینه تولید برنج داخلی بالاست، اما این‌که می‌شود برنج داخلی را ارزان‌تر تولید کرد قابل نفی نیست و اگر اراده‌ای قوی در وزارت جهاد کشاورزی باشد برنج ایرانی حتما ارزان‌تر از برنج وارداتی تمام می‌شود. وی افزود: متاسفانه در 4 سال گذشته اراده‌ای در این زمینه نبوده و گامی برای خودکفایی برنج برداشته نشده است.

علیزاده شایق میزان مصرف سرانه هر نفر را در ایران 36 کیلو ذکر می‌کند و می‌گوید: از مجموع 620 هزار هکتار مزارع برنج، 460 هزار هکتار آن در استان‌های گیلان و مازندران است و باقی در 12 استان کشور برداشت می‌شود که با توجه به اتمام فصل برداشت از استان‌های برنج‌خیز کشور در مجموع امسال 2 میلیون و 250 هزار تن برنج برداشت شده که نسبت به سال گذشته 50 هزار تن افزایش یافته است.

شایق می‌افزاید: نیاز سالانه کشور به برنج بین 2 میلیون و 650 هزار تا 2 میلیون و 700 هزار تن است که کسری نیاز باید از طریق واردات تامین شود که متاسفانه ما هر سال شاهد واردات برنج 3 برابر نیاز کشور هستیم.

افزایش سود بازرگانی واردات برنج

با پیشنهاد وزارت بازرگانی و برای حمایت از تولید برنج داخلی در فصل برداشت، سود بازرگانی واردات برنج از 21 درصد به 41 درصد افزایش یافت. مهدی غضنفری، وزیر بازرگانی با اعلام این خبر افزود: هیات دولت طی تصویب‌نامه‌ای‌ سود بازرگانی انواع برنج خوراکی از 22 شهریور تا اول دی‌ماه امسال از 21 درصد به 41 درصد افزایش داده است.

به گزارش روابط عمومی وزارت بازرگانی، این اقدام باعث افزایش 2 برابری سود بازرگانی برنج می‌شود، این در حالی است که علاوه بر پرداخت حقوق ورودی 45 درصدی، واردکنندگان برنج ملزم به پرداخت 3 درصد مالیات ارزش افزوده هستند که با احتساب دیگر پرداختی‌ها مجموع پرداختی واردکنندگان برنج حدود 50 درصد ارزش می‌شود.