ادامه حیات نشر بدون نمایشگاه

 یکی از گزینه‌های احتمالی که البته تاکنون به دلیل شرایط جامعه ما مطرح نشده بود، حالا روی میز قرار گرفته است: برگزار نشدن نمایشگاه کتاب تهران یعنی همان گزینه‌ای که از سوی یک نهاد صنفی مطرح شده و معاون فرهنگی وزیر ارشاد دولت نهم هم ظاهرا آن را تایید کرده است.

در این که نمایشگاه کتاب تهران یک اتفاق مهم در حوزه فرهنگ در عرصه داخلی و بین‌المللی است هیچ کس را شکی نیست، اما اگر هم نمایشگاهی که جای هزاران بحث و جدل برای همه اهالی فرهنگ و سیاست و مدیران اجرایی دارد، برای یک سال برگزار نشود شاید از کسی چیزی کم نشود.

از سوی دیگر نمایشگاهی که هنوز مکان ثابتی برای برپایی ندارد و مدام مثل خانه بدوشان باید اسبابش را روی دوش بگذارد و از این خانه به آن خانه برود و در همه سال‌ها کسی به فکر ساختن خانه‌ای برای آن نیفتاده با آن عظمت مکانی باید در کجا برگزار شود که هر ساله بحثی برای برپایی به دنبال نداشته باشد.

از میان همه گزینه‌ها برای برپایی نمایشگاه کتاب تهران که در همه سال‌ها مطرح شده و برخی جامه عمل پوشانده و برخی فراموش شده‌اند به نظر می‌رسد که این گزینه مطلوب‌ترین باشد از نظر حرکت نشر ما به سوی حرفه‌ای شدن.

وقتی در همه سال‌های گذشته هزاران انتقاد به تبدیل این نمایشگاه به فروشگاهی بزرگ وارد شده و بسیاری از این انتقادها هم بجا ودرست بوده است، پس می‌توان سالی صبرپیشه کرد و شاهد حضور ناشرانی واقعی در یک نمایشگاه واقعی شد.

شاید این نوشته با این انتقاد روبه‌رو شود که نشر ایران با این اتفاق ویران می‌شود و در ورشکستگی اقتصادی می‌میرد، اما باید یقین کرد که نشر واقعی کتاب بدون نمایشگاه هم زنده می‌ماند و به حیات واقعی خود ادامه می‌دهد.

اتفاقی که در مورد آزادسازی یارانه کاغذ هم رخ داد و کسانی گمان می‌کردند با آزاد شدن یارانه کاغذ، نشر از پای درمی‌آید. امری که در واقع رخ نداد ونشربه قوت پیشین به راه خود ادامه داد و می‌دهد. مهم تامین مالی یک سال تولید کتاب در کشور است که ناشران واقعی در این زمینه وابستگی شدیدی به نمایشگاه کتاب ندارند و ناشران خرده پا هم برای ادامه حیات باید به فکر تولید ارزنده و ارزشمند باشند.

اگرچه بعید به نظر می‌رسد که نمایشگاه کتاب تهران برای بیست‌وسومین دوره برگزار نشود و مسوولان در زمان اضافی (پس از دقیقه 90) برای برگزاری یک نمایشگاه به اصطلاح آبرومندانه همه دست به دست هم می‌دهند و برای یک بار دیگربه برگزاری آن رضایت می‌دهند، اما این پیشنهاد که حالا به شکل رسمی روی میز مدیران قرار گرفته قابل دفاع بسیار است و ارزش بررسی و حتی تصویب دارد.

غلامرضا معصومی