آئین‌های ‌شفاف ‌‌مقابل ‌جامعه

در سریال «رستگاران» به این نکته توجه شد که بی‌توجهی به اخلاقیات و مذهب در روابط انسانی منجر به فروپاشی خانواده و اجتماع می‌شود. توجه به اصل توکل به عنوان یکی از پیش نیازهای اصلی برای زندگی مومنانه و عنصر اساسی در قوام جامعه توحیدی، مهم‌ترین نقطه قوت این سریال بود.

از پیام‌هایی که در سریال رستگاران مطرح شد می‌توان به چند مورد اشاره کرد:

نقش توکل بر خدا در برابر مشکلات: خجسته با روبه‌رو شدن با مشکلات متعدد و احساس نوعی استیصال، با نماز و مناجات و توکل برخدا تلاش می‌کرد از این مرحله از زندگی عبور کند.

طرح آسیب اجتماعی دختران فراری و هوشیار کردن خانواده‌ها: در مجموعه رستگاران با طرح قصه پونه، ضمن به نمایش گذاشتن عوامل موثر در فرار دختران از خانه و سوءاستفاده افراد سودجو از آنان، پیامدهای آن را مطرح کرد که طرح چنین مسائلی برای خانواده‌ها بسیار مهم است.

رعایت تعادل در معرفی شخصیت‌های منفی: در سریال رستگاران دیدیم با وجود زد و بندهای پرویز شایسته در معاملات اقتصادی یا نمایش رفتار کینه توز کاوه نسبت به خانواده شایسته، از سیاه‌نمایی مفرط آنان پرهیز شد، به طوری که برخی از مسائل زندگی اجتماعی و خانوادگی آنان به نمایش گذاشته شد که نشان دهنده سیاه نمایی محض از این شخصیت‌ها نبود.

تقبیح رفتارهای کینه‌توزانه و ناسالم: در این مجموعه کاوه به عنوان شخصیتی که کینه دیرینهای با خانواده شایسته دارد، سعی کرد ابهت و غرور خانوادگی پرویز شایسته را با آزار و اذیت دخترش (رویا) مخدوش کند، اما در پایان متوجه پوچی رفتارهای کینه‌توزانه و اشتباه خود شد.

تاکید بر کسب مال حلال: نقش کسب مال حلال در زندگی در سکانس‌هایی که پول دزدی پونه در راه خیرات پدرش مورد قبول قرار نمی‌گیرد به نمایش گذاشته شد.

تاکید بر نوع دوستی: شخصیت خجسته به عنوان محوری‌ترین کاراکتر مجموعه، به اطرافیانش بدون توجه به این که فرد خلافکار یا صالح است، توجه دارد و می‌کوشد به همه کمک کند و درباره آنها قضاوت شتابزده نداشته باشد.

حمایت از خانواده: پرویز شایسته به عنوان یکی از شخصیت‌های منفی داستان درکنار ویژگی‌های ناپسند سعی در حفظ کیان خانواده داشت؛ همچنین کاوه علی رغم ویژگی‌های منفی، همواره درکنار نرگس بود و سعی در حمایت از او داشت.

تاکید برحفظ آبروی افراد: در صحنه‌ای که پونه قصد داشت با شکستن صندوق صدقات مسجد پول‌های آن را بدزدد، دختری که در مسجد زندگی می‌کرد با دیدن این صحنه از این موضوع چشم‌پوشی کرد و موضوع را از عمویش مخفی نگه داشت.

تاکید بر ازدواج‌های مبتنی بر شناخت و معرفت: ازدواج بابک و فاطمه براساس معرفت و شناخت کافی بوده و این خانواده نشانه‌های یک خانواده منسجم را داشت. همچنین مراسم خواستگاری از سارا با حضور اعضای خانواده و با رعایت سنت‌های متعارف جامعه ایرانی به نمایش گذاشته شد. همچنان که در این سریال ازدواج‌های احساسی تقبیح شد و دیدیم که رویا بدون توجه به هشدارهای اطرافیان و براساس احساس با کاوه ازدواج کرد و بازیچه او قرار گرفت.

به تصویر کشیدن عاقبت اعمال مجرمانه: پرویز شایسته، کاوه، پونه و کیانوش هر یک به تناسب نقش خود در شکل‌گیری حوادث، عاقبت اعمال مجرمانه خود را می‌بینند.

نقش مهم دوستی‌های مبتنی بر شناخت و صداقت در حل مشکلات: دوستانی مانند سارا که در کنار خجسته بودند با فداکاری و صداقت، نقش مهمی در حمایت دوست خود داشتند.

نقش عشق و اعتماد در تداوم زندگی: با وجود اتهامات مختلف از سوی پلیس و دیگران به احمدرضا، چون هنوز هیچ یک از این اتهامات قطعیت نیافته بود، خجسته همچنان به شوهرش عشق می‌ورزید و به او اعتماد داشت.

توجه به رفاقت و صمیمیت: صمصامی با این که از پرویز شایسته گلایه داشت، اما وقتی متوجه گرفتاری او شد، به پاس دوستی قدیمی برای او وثیقه گذاشت و او را آزاد کرد.

توجه به نقش تاثیرگذار مادر در خانواده: با مرگ ناهید، تمامی اعضای خانواده به نقش موثر او اعتراف کردند. این نقش مادری در خانواده کاوه و نیز خانواده پونه هم مشاهده می‌شد.

تبعات مخالفت غیرمنطقی والدین با فرزندان:‌ پرویز شایسته که بدون هیچ دلیل منطقی با ازدواج پسرش بابک با دختری از طبقه پایین‌تر به نام فاطمه مخالف بود، اینک پس از ازدواج آن دو، احساس شکست و حقارت کرد و به بی‌اساس بودن نظرش پی برد.

توجه به نوع دوستی و رفتارهای خیرخواهانه: هاشم آقا و همسرش، خانه خود را در اختیار خجسته و پدرش گذاشتند و نسبت به آنها و نیز به سارا و پونه با محبت رفتار می‌کردند.

توجه به تاثیر منفی تفاخر و غرور: فلور و پرویز شایسته که به دلیل تمکن مالی، خود را برتر از دیگران می‌دانستند از ازدواج برادرشان یوسف با مهری که از وضعیت مالی مناسبی برخوردار نبود، ناراضی بودند و دائم او را سرزنش و در نهایت نیز از خانواده‌ طردش کردند. این رفتار از سوی آنان با همسر فلور نیز باعث به وجود آمدن کینه و عقده در ذهن و روح فرزندش (کیانوش) شده بود.

توجه به فریضه امر به معروف و نهی از منکر: در طول داستان، شخصیت‌های مثبت همچون خجسته، صمصامی و نرگس به اطرافیان خود نسبت به خطاهایشان امر به معروف و نهی از منکر می‌کردند.

اثرات غیرت ورزی مثبت: محسن به عنوان یک برادر جوان نسبت به خانواده و بویژه رفتارهای خواهرش پونه تعصب داشت و ننگ رفتارهای نادرست خواهرش را تحمل نمی‌کرد.

دامنگیر شدن ظلم‌های گذشته: پرویز شایسته که مادر کاوه را به آسایشگاه روانی سپرده بود پس از سال‌ها دچار تبعات چنین ظلم‌هایی شد تا جایی که حتی فرزندانش نیز نسبت به گذشته او تردید داشتند. تاثیر منفی گناه بر شرایط گوناگون زندگی: کیانوش که درخانواده‌ای نامناسب رشد یافته بود به قمار و حرام خواری روی آورده بود و مادرش با تحریک همسرش برای جدا شدن از او سعی در طرح نقشه علیه او داشت.

تقبیح فرهنگ مادیگرایی و تاکید بر لزوم پایبندی به اخلاقیات و مذهب: پیام اصلی داستان سریال رستگاران در نمایش خاندان شایسته با اشاره به اعمال نادرست پرویز شایسته در حق خانواده برادر خود و همچنین دوستان و همکارانش (صمصامی واحمدرضا بابایی) و رفتارهای نادرست فلور شایسته در حق همسر، پسر (کیانوش) و عروس و برادرش، در راستای تقبیح فرهنگ مادیگرایی و تاکید برلزوم حفظ اخلاقیات و توجه به اصول دین در روابط انسانی بود.

از دیگر پیام‌هایی که در سریال رستگاران طرح شده بود می‌توان به ترویج حجاب برتر، تصویرسازی مناسب و شایسته از مومنان، عاقبت طمع‌ورزی، انعکاس آسیب‌های اجتماعی، لزوم احترام به والدین، تاثیر صداقت والدین در تربیت سالم فرزندان و... اشاره کرد.